Động thái của các quỹ đầu tư đối với cổ phiếu ngành điện giữa biến động pháp lý

Từ tuyến 500kV mạch 3 đến phép thử quản trị trong nhóm điện

Dự án đường dây 500kV mạch 3 Quảng Trạch - Phố Nối là công trình truyền tải dài 519 km, đi qua 9 tỉnh, gồm 4 cung đoạn: Quảng Trạch - Quỳnh Lưu, Quỳnh Lưu - Thanh Hóa, Nam Định I - Thanh Hóa và Nam Định I - Phố Nối. Dự án có tổng mức đầu tư hơn 22.300 tỷ đồng, với 1.177 vị trí cột và 513 khoảng néo.

Công trình được triển khai trong bối cảnh miền Bắc từng chịu sức ép về cung ứng điện. Các nội dung trọng tâm trong quá trình triển khai gồm tiến độ thi công, giải phóng mặt bằng, cột thép, thiết bị nhập khẩu và nhân lực phục vụ khâu dựng cột, kéo dây.

Các vấn đề pháp lý phát sinh ở khâu triển khai dự án đang được cơ quan điều tra làm rõ. Tổng Công ty Truyền tải điện Quốc gia (EVNNPT) đã được yêu cầu cung cấp hồ sơ dự án 500kV mạch 3, gồm tài liệu về đấu thầu, lựa chọn nhà thầu xây lắp, cung cấp vật tư và thiết bị. Vụ án được nêu liên quan đến các hành vi vi phạm quy định về đấu thầu, vi phạm quy định về kế toán, tham ô tài sản, đưa hối lộ và nhận hối lộ.

PC1 là doanh nghiệp nằm trực tiếp trong chuỗi sự kiện này. Doanh nghiệp công bố 7 người nội bộ bị khởi tố, tạm giam, gồm ông Trịnh Văn Tuấn - Chủ tịch HĐQT, ông Vũ Ánh Dương - Ủy viên HĐQT kiêm Tổng Giám đốc, ông Võ Hồng Quang, ông Nguyễn Minh Đệ, ông Trịnh Ngọc Anh, ông Đặng Quốc Tường và bà Trần Thị Minh Việt - Kế toán trưởng.

Sau biến động nhân sự, HĐQT PC1 chỉ còn 1 thành viên, thấp hơn mức tối thiểu theo Luật Doanh nghiệp. Việc công bố báo cáo tài chính quý I cũng gặp vướng do các nhân sự phê duyệt báo cáo liên quan đến vụ việc.

Trước đó, PC1 từng trúng nhiều gói thầu thuộc tuyến 500kV mạch 3. Tại đoạn Quảng Trạch - Quỳnh Lưu, doanh nghiệp trúng Gói thầu 21 trị giá 84 tỷ đồng, Gói thầu 24 trị giá 65 tỷ đồng, Gói thầu 43 trị giá 82 tỷ đồng và Gói thầu 84 trị giá 55 tỷ đồng. Tại đoạn Quỳnh Lưu - Thanh Hóa, PC1 tiếp tục trúng 3 gói thầu khác.

Tính chung, PC1 được công bố trúng 13 gói thầu xây lắp đường dây điện với tổng giá trúng thầu gần 1.000 tỷ đồng.

Sau PC1, các doanh nghiệp tư vấn xây dựng điện cũng xuất hiện trong công bố bất thường. PECC2 (mã: TV2) công bố Chủ tịch HĐQT Nguyễn Chơn Hùng và Kế toán trưởng Bùi Thị Ngọc Lý bị khởi tố trong vụ án xảy ra tại EVNNPT, PC1 và các đơn vị liên quan. PECC1 (mã: TV1) công bố Chủ tịch HĐQT Nguyễn Hữu Chỉnh bị khởi tố, bắt tạm giam. PECC3 (mã: TV3) công bố Chủ tịch HĐQT Nguyễn Như Hoàng Tuấn, Tổng Giám đốc Lạc Thái Phước và Kế toán trưởng Phạm Hoàng Vinh bị khởi tố, bắt tạm giam.

Các doanh nghiệp liên quan trong chuỗi sự kiện chủ yếu thuộc nhóm tư vấn, thiết kế, xây lắp hoặc hạ tầng điện, không phải nhóm phát điện thuần túy. Bên cạnh sản lượng điện, thủy văn, giá than, giá khí và chính sách giá điện, các yếu tố về hồ sơ dự án, đấu thầu, công bố báo cáo tài chính và kiện toàn bộ máy quản trị trở thành biến số được chú ý trong nhóm này.

Giữa sóng pháp lý, các quỹ đầu tư vẫn mua gần 19 triệu cổ phiếu điện

Dữ liệu danh mục tháng 5 ghi nhận dòng tiền mua ròng tại nhiều doanh nghiệp điện và doanh nghiệp liên quan chuỗi giá trị điện lực. GELEX, PV Power, PC1 và GELEX Electric là các cổ phiếu có khối lượng mua ròng lớn nhất.

GELEX dẫn đầu chiều mua ròng với gần 8 triệu cổ phiếu. Khối lượng sở hữu cuối kỳ tại cổ phiếu này đạt hơn 23,45 triệu cổ phiếu, tương ứng tổng giá trị khoảng 753 tỷ đồng và tỷ lệ sở hữu 1,79% lượng cổ phiếu lưu hành. Các khoản tăng lớn đến từ VanEck Vietnam ETF (VNM-ETF) do VanEck quản lý, Fubon FTSE Vietnam ETF do Fubon quản lý và Quỹ Đầu tư Chứng khoán Năng động DC (DCDS) do Dragon Capital quản lý.

GELEX không phải doanh nghiệp phát điện thuần túy, mà nằm ở nhóm công nghiệp, hạ tầng và phụ trợ điện. Tại ĐHĐCĐ thường niên, doanh nghiệp thông qua kế hoạch doanh thu hợp nhất 44.712 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế hợp nhất 3.615 tỷ đồng và xác định 4 trụ cột gồm công nghiệp công nghệ cao, bất động sản, hạ tầng và tài chính.

PV Power đứng thứ 2 về khối lượng mua ròng, với hơn 4,25 triệu cổ phiếu. Khối lượng sở hữu cuối kỳ tại cổ phiếu này đạt hơn 33,31 triệu cổ phiếu, cao nhất chiều mua ròng xét theo số lượng cổ phiếu, với tổng giá trị khoảng 456 tỷ đồng. Trong đó, Quỹ Đầu tư Cổ phiếu Việt Nam Chọn lọc (VFMVSF) do Dragon Capital quản lý mua thêm 3 triệu cổ phiếu; một số quỹ do Techcom Capital quản lý như TCRES, TCSME và TCFF cũng tăng vị thế.

PV Power thuộc nhóm phát điện quy mô lớn. Hoạt động của doanh nghiệp gắn nhiều hơn với sản lượng huy động, giá đầu vào, thị trường điện và tiến độ nhà máy. Doanh nghiệp đặt mục tiêu sản lượng điện 21.615 triệu kWh, với giả định giá dầu 70 USD/thùng và tỷ giá 26.500 đồng/USD; đồng thời nêu Nhơn Trạch 3 vận hành thương mại ngày 21/11/2025 và Nhơn Trạch 4 vận hành thương mại ngày 17/12/2025.

PC1 đứng thứ 3 trong nhóm mua ròng với hơn 3 triệu cổ phiếu. DCDS mua thêm gần 3 triệu cổ phiếu, chiếm phần lớn lượng tăng tại mã này. Ngoài DCDS, các quỹ TCSME, TCRES, FUCVREIT và Global X MSCI Vietnam ETF cũng ghi nhận tăng vị thế. Quy mô sở hữu cuối kỳ của các quỹ đầu tư tại cổ phiếu PC1 đạt khoảng 81 tỷ đồng.

GELEX Electric được mua ròng hơn 1,35 triệu cổ phiếu, đưa tổng giá trị sở hữu cuối kỳ lên 283 tỷ đồng. Trong đó, VNM-ETF mua thêm khoảng 951.000 cổ phiếu, EVESG do Eastspring quản lý mua thêm 135.000 cổ phiếu, còn TCEF do Techcom Capital quản lý mua thêm 115.100 cổ phiếu.

Các cổ phiếu Nhiệt điện Quảng Ninh, REE, Đạt Phương, Điện miền Bắc 2 và PV Power Nhơn Trạch 2 cũng ghi nhận mua ròng với quy mô thấp hơn. Riêng REE có tổng giá trị sở hữu cuối kỳ lớn nhất trong nhóm mua ròng, đạt 857 tỷ đồng; khoản tăng lớn nhất thuộc về FUEVFVND do Dragon Capital quản lý, với hơn 1,07 triệu cổ phiếu mua thêm. Các quỹ VESAF, VEOF, VDEF và VIBF do VinaCapital quản lý cũng tăng vị thế tại mã này.

Tính chung, 9 doanh nghiệp trong nhóm mua ròng ghi nhận khoảng 18,84 triệu cổ phiếu được mua thêm. Riêng GELEX, PV Power, PC1 và GELEX Electric chiếm gần 89% tổng khối lượng mua ròng.

Hà Đô bị bán sâu, cổ phiếu điện không còn đi chung một nhịp

Ở chiều bán ròng, Hà Đô là trường hợp có quy mô lớn nhất. Các quỹ đầu tư bán ròng gần 44 triệu cổ phiếu Hà Đô, làm khối lượng sở hữu cuối kỳ giảm còn hơn 8,82 triệu cổ phiếu. Nhiệt điện Phả Lại đứng thứ 2 ở chiều bán với trạng thái được các quỹ đầu tư thoái toàn bộ 360.000 cổ phiếu.

Tổng giá trị sở hữu cuối kỳ tại cổ phiếu Hà Đô còn khoảng 207 tỷ đồng, trong khi biến động giá trị nắm giữ trong tháng âm hơn 1.161 tỷ đồng. Lượng bán ròng tại Hà Đô lớn hơn nhiều so với Nhiệt điện Phả Lại và cũng vượt xa lượng mua ròng tại GELEX.

Trong số các quỹ đầu tư còn nắm giữ Hà Đô cuối kỳ, DCDS giảm khoảng 861.000 cổ phiếu, EVESG giảm 790.000 cổ phiếu, còn Quỹ Đầu tư Lợi thế Cạnh tranh Bền vững SSI (SSI-SCA) do SSIAM quản lý giảm 549.000 cổ phiếu. Ở chiều ngược lại, VEOF mua thêm hơn 309.000 cổ phiếu, VLGF do SSIAM quản lý mua thêm hơn 108.000 cổ phiếu, trong khi Global X MSCI Vietnam ETF mua thêm hơn 52.000 cổ phiếu.

Hà Đô là doanh nghiệp đa ngành có mảng năng lượng, không phải doanh nghiệp điện thuần túy. Biến động vị thế tại cổ phiếu này có thể gắn với quy mô nắm giữ trước đó, cơ cấu danh mục, thanh khoản, diễn biến giá và đặc điểm kinh doanh riêng của doanh nghiệp.

Dữ liệu tháng 5 cho thấy các cổ phiếu điện không cùng chịu một kiểu phân loại rủi ro. Doanh nghiệp phát điện gắn nhiều hơn với sản lượng, giá đầu vào và tiến độ nhà máy. Trong khi đó, doanh nghiệp xây lắp, tư vấn và hạ tầng điện gắn nhiều hơn với hồ sơ dự án, đấu thầu, công bố thông tin và bộ máy quản trị.

Sự khác biệt giữa PC1 và Hà Đô thể hiện rõ đặc điểm này. PC1 nằm trực tiếp trong chuỗi pháp lý nhưng quy mô sở hữu cuối kỳ của các quỹ đầu tư còn nhỏ. Hà Đô bị bán ròng lớn hơn nhiều, song đây là doanh nghiệp đa ngành và có vị thế nắm giữ trước đó lớn hơn.