Đột kích nhà máy ở TP.HCM, lộ đường dây giày giả Nike trị giá hơn 100 tỷ đồng xuất khẩu sang Mỹ

Theo Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), vụ việc được phát hiện sau khi đơn vị này tiếp nhận thông tin nghiệp vụ từ Cơ quan Điều tra An ninh Nội địa Hoa Kỳ (HSI) về dấu hiệu một đường dây gia công giày mang nhãn hiệu Nike tại Việt Nam để xuất khẩu sang Mỹ. Từ nguồn tin ban đầu, lực lượng chức năng đã phối hợp xác minh, thu thập tài liệu và xây dựng phương án kiểm tra nhằm ngăn chặn nguy cơ tẩu tán tang vật.

Quá trình xác minh cho thấy quy mô vụ việc lớn hơn nhiều so với nhận định ban đầu. Thay vì khoảng 12.000 đôi giày nghi vấn, cơ quan chức năng xác định số lượng hàng hóa liên quan lên tới gần 50.000 đôi giày thành phẩm và bán thành phẩm. Theo đánh giá của lực lượng kiểm tra, bằng mắt thường rất khó phân biệt các sản phẩm này với hàng chính hãng, thậm chí mã xác thực trên từng đôi giày cũng được sao chép từ sản phẩm thật. Một phần hàng hóa đã được xuất khẩu sang thị trường Mỹ trước khi vụ việc bị phát hiện.

Ngày 16/7, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước ban hành quyết định kiểm tra Công ty MP, có trụ sở tại TP.HCM. Tại thời điểm kiểm tra, doanh nghiệp đang sản xuất và lưu giữ số lượng lớn giày mang các dấu hiệu "NIKE", "NIKE AIR" và "AIR JORDAN".

Đoàn kiểm tra ghi nhận 25.396 đôi giày thành phẩm mang các nhãn hiệu Nike và Air Jordan với tổng trị giá hơn 12,3 tỷ đồng. Bên cạnh đó còn có 20.875 đôi mũ giày và 10.800 đôi đế giày mang dấu hiệu Nike đang trong quá trình hoàn thiện, trị giá hơn 11,2 tỷ đồng. Theo ước tính của cơ quan chức năng, nếu tính theo giá thị trường của hàng chính hãng, tổng giá trị lô hàng có thể vượt 100 tỷ đồng.

Làm việc với đoàn kiểm tra, đại diện doanh nghiệp cho biết toàn bộ số hàng được sản xuất theo hợp đồng gia công ký với Công ty F.C.T; nguyên vật liệu do đối tác nước ngoài cung cấp, còn doanh nghiệp thực hiện gia công theo đơn đặt hàng trước khi xuất trả sản phẩm để đối tác xuất khẩu.

Doanh nghiệp đồng thời cung cấp các tài liệu như hợp đồng gia công, thư điện tử trao đổi với đối tác, hồ sơ xuất khẩu và tài liệu được cho là giấy ủy quyền sử dụng nhãn hiệu Nike nhằm chứng minh tính hợp pháp của hoạt động sản xuất. Theo hồ sơ do doanh nghiệp xuất trình, từ đầu năm 2026 đến thời điểm kiểm tra, doanh nghiệp đã xuất khẩu 11 container giày mang nhãn hiệu Nike và Air Jordan sang Mỹ với tổng trị giá khai báo hơn 25,46 tỷ đồng.

Tuy nhiên, kết quả xác minh từ chủ thể quyền cho thấy các tài liệu này không đủ căn cứ chứng minh quyền sử dụng nhãn hiệu. Theo xác nhận của Nike Việt Nam và thư của Giám đốc cấp cao Bộ phận Li-xăng toàn cầu của Nike Inc., doanh nghiệp này chưa từng được Nike cấp giấy phép, hợp đồng li-xăng hoặc bất kỳ văn bản ủy quyền nào để sản xuất hay kinh doanh các sản phẩm mang nhãn hiệu của hãng. Trên cơ sở đó, cơ quan chức năng nhận định số hàng hóa đang kiểm tra có dấu hiệu giả mạo các nhãn hiệu được bảo hộ tại Việt Nam.

Đánh giá về tính chất vụ việc, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước cho rằng đây là một trong những vụ xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ có quy mô lớn và có yếu tố xuyên biên giới được phát hiện trong những năm gần đây. Vụ việc không chỉ liên quan đến lượng hàng hóa rất lớn mà còn có sự tham gia của các tổ chức, doanh nghiệp tại Việt Nam, Mỹ và Trung Quốc, đồng thời phản ánh phương thức lợi dụng hoạt động gia công quốc tế cùng các tài liệu được cho là hợp pháp để đưa hàng hóa nghi giả mạo vào chuỗi cung ứng xuyên biên giới.

Ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, nhấn mạnh: "Việc phát hiện không chỉ có ý nghĩa ở góc độ xử lý một hành vi vi phạm, mà đã phát hiện ra phương thức vi phạm có thể còn tồn tại nhiều trên thị trường, với sự tham gia của nhiều bên, thậm chí có thể có cả sự thông đồng."

Hiện Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước đã lập biên bản kiểm tra, áp dụng các biện pháp ngăn chặn theo quy định, đồng thời tiếp tục mở rộng xác minh về nguồn gốc nguyên liệu, các đối tác nhập khẩu và hoàn thiện hồ sơ để xem xét chuyển vụ việc sang cơ quan điều tra xử lý theo quy định của pháp luật.