Eo biển Hormuz lại rung chuyển: Tàu hàng 'trúng đòn', Mỹ - Iran đối đầu căng thẳng

Một tàu chở hàng đã bị một vật thể tấn công khi đang di chuyển qua eo biển Hormuz, Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Anh (UKMTO) cho biết hôm thứ Ba (18/8).

Diễn biến này cho thấy rủi ro đối với hoạt động hàng hải tại tuyến đường thủy chiến lược này vẫn kéo dài trong bối cảnh Washington và Tehran ngày càng cứng rắn trong lập trường.

Vụ tấn công khiến phòng máy của tàu bị hư hại và làm một thành viên thủy thủ đoàn thương vong, cơ quan hàng hải cho biết. Những thành viên còn lại đang được lực lượng Cảnh sát biển Oman hỗ trợ.

Vụ việc xảy ra sau khi một quan chức quân sự Iran nhắc lại những lời đe dọa rằng Tehran sẽ không nhượng bộ về vấn đề eo biển Hormuz. Fox News dẫn lời người phát ngôn quân đội Iran Ebrahim Zolfaghari hôm thứ Ba nói rằng các tàu tìm cách đi qua eo biển sẽ “phải chứng kiến vài lỗ thủng lớn trên thân tàu”.

Washington và Tehran đều bác bỏ khả năng nối lại đàm phán sau khi thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 60 ngày hết hạn vào hôm thứ Hai (17/8) mà không có thỏa thuận mới. Thỏa thuận này được hai bên đạt được vào giữa tháng 6 nhằm tạo điều kiện cho các nỗ lực ngoại giao.

“Cả hai bên sẽ tiếp tục cố thủ trong một cuộc đối đầu kéo dài hơn”, nhóm chuyên gia phân tích của Eurasia Group nhận định trong một báo cáo hôm thứ Hai, cho rằng không bên nào cảm thấy cấp thiết phải đưa ra nhượng bộ.

Trước đó cùng ngày, Tổng thống Mỹ Donald Trump loại trừ khả năng gia hạn lệnh ngừng bắn, cho rằng Tehran sẽ không chấp nhận những điều khoản mà ông coi là cần thiết để chấm dứt cuộc chiến. “Họ sẽ không đạt được kiểu thỏa thuận mà tôi cho là cần thiết”, ông Trump nói tại Phòng Bầu dục.

Về phía Iran, giới lãnh đạo cứng rắn không có ý định hạ nhiệt xung đột mà thay vào đó muốn mở rộng chiến sự nhằm gia tăng chi phí đối với Mỹ và các đồng minh trong khu vực, Wall Street Journal đưa tin, dẫn các nguồn tin tình báo thu thập từ những quan chức Iran và Arab không được tiết lộ danh tính.

Eurasia Group hiện không còn kỳ vọng một thỏa thuận hòa bình sẽ được đạt được trước tháng 9, đồng thời lùi thời điểm dự kiến giảm căng thẳng sang cuối năm trong bối cảnh cuộc đối đầu tiếp tục kéo dài.

Kịch bản có khả năng xảy ra nhất là một “thỏa thuận hạn chế”, cho phép hoạt động vận tải qua Hormuz phục hồi một phần, công ty tư vấn rủi ro này nhận định. Theo Eurasia Group, áp lực buộc Washington phải thúc đẩy việc mở cửa trở lại eo biển trong thời gian gần đã giảm bớt.

Theo Eurasia Group, việc chuyển hướng vận chuyển dầu sang các tuyến đường khác để tránh eo biển Hormuz đã giúp giá dầu không tăng vọt lên trên 100 USD/thùng. Trong khi đó, kinh tế toàn cầu cũng đang dần thích nghi với việc tuyến hàng hải này bị đóng cửa. Vì vậy, Mỹ vẫn có thể tiếp tục chờ đợi.

Trước chiến sự, eo biển Hormuz đảm nhận hoạt động vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu thô và khí đốt của thế giới. Kể từ tháng 2, tuyến đường thủy này đã trở thành điểm nóng trung tâm trong căng thẳng Mỹ - Iran.

Hoạt động vận tải biển vẫn gần như đình trệ do các cuộc tấn công rải rác nhằm vào các tàu chở dầu. Theo dữ liệu theo dõi tàu của Kpler, chỉ có 3 tàu đi qua eo biển Hormuz trong ngày Chủ nhật.

Eo biển Bab el-Mandeb, nơi lực lượng Houthi tại Yemen tuyên bố phong tỏa hàng hải đối với Saudi Arabia vào giữa tháng 7, cũng chỉ ghi nhận 49 lượt tàu chở hàng hóa đi qua trong dịp cuối tuần, theo Reuters. Con số này giảm từ 55 lượt của tuần trước đó.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết trong một bài đăng trên Telegram hôm thứ Bảy (15/8) rằng các cuộc đàm phán giữa Iran và Oman vẫn đang được tiến hành nhằm xác định một tuyến hàng hải mới qua eo biển Hormuz. Trong khi đó, hôm thứ Hai, ông Trump đe dọa sẽ ném bom Oman nếu quốc gia vùng Vịnh này “cản đường” các nỗ lực của Mỹ nhằm mở cửa trở lại eo biển.

“Bất kỳ sự phục hồi nào của dòng chảy qua Hormuz cũng sẽ chỉ ở mức một phần”, các chuyên gia của Eurasia Group nhận định, đồng thời cho rằng Mỹ và Iran vẫn trong tình trạng đối đầu âm ỉ, với nguy cơ căng thẳng bùng phát trở lại và gây gián đoạn hoạt động vận tải.

Giá dầu tăng sau khi thời hạn 60 ngày dành cho một giải pháp thông qua đàm phán kết thúc mà không đạt được đột phá. Hợp đồng tương lai dầu thô Mỹ tăng 0,25%, lên 84,7 USD/thùng trong phiên thứ Ba (18/8), sau khi tăng 2,6% trong phiên thứ Hai.

Dầu Brent, giá tham chiếu quốc tế, gần như không thay đổi trong phiên thứ Ba sau khi vượt 90 USD/thùng vào hôm thứ Hai. Giá Brent hiện được giao dịch ở mức 90,86 USD/thùng.