Gánh nặng dự phòng kỷ lục, giá trị sổ sách của PNJ nguy cơ lùi sâu về 12.619 đồng/cp vào cuối năm 2026

Theo báo cáo công bố ngày 12/10 của Chứng khoán Vietcap, bức tranh tài chính của CTCP Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (PNJ) đang chịu tác động nặng nề sau loạt sự cố pháp lý và điều tra liên quan đến hoạt động kinh doanh kim cương.

Tại tài liệu trình Đại hội đồng cổ đông (ĐHCĐ) bất thường dự kiến tổ chức ngày 21/10, ban lãnh đạo PNJ đã đề xuất hạ chỉ tiêu lợi nhuận năm 2026 xuống mức lỗ ròng gần 6.300 tỷ đồng.

Nguyên nhân cốt lõi dẫn đến khoản lỗ kỷ lục này đến từ khoản dự phòng mua lại sản phẩm lên tới 7.071 tỷ đồng. Khoản dự phòng này được xây dựng trên giả định 80% doanh thu liên quan đến kim cương trong quá khứ sẽ bị khách hàng bán lại. Trong đó, công ty đã ghi nhận 821 tỷ đồng trong 6 tháng đầu năm và dự kiến sẽ trích lập bổ sung khoảng 6.250 tỷ đồng trong nửa cuối năm 2026.

Cùng với việc trích lập dự phòng khổng lồ, PNJ cũng bổ sung tờ trình ĐHCĐ bất thường về việc hoàn nhập 4.600 tỷ đồng từ Quỹ Đầu tư phát triển để cân đối nguồn vốn. Việc chuyển dịch lợi nhuận tích lũy sang bù đắp tổn thất kinh doanh đã và đang làm sụt giảm trực tiếp quy mô vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp.

Áp lực phát hành 550 triệu cổ phiếu và bài toán giá trị sổ sách

Theo tính toán của các chuyên gia phân tích tại Vietcap, mức độ trích lập chi phí dự phòng trong nửa cuối năm sẽ quyết định quy mô vốn chủ sở hữu còn lại của PNJ.

Trong kịch bản cơ sở tồi tệ nhất, nếu PNJ ghi nhận toàn bộ 100% khoản dự phòng 6.250 tỷ đồng trong 6 tháng cuối năm, khoản lỗ ròng cả năm sẽ chạm mốc 6.271 tỷ đồng, đẩy giá trị sổ sách trên mỗi cổ phiếu (BVPS) cuối năm 2026 xuống chỉ còn 12.619 đồng/cp.

Ước tính từ Vietcap chỉ ra rằng, cứ mỗi 10 điểm % chi phí dự phòng không phải ghi nhận sẽ giúp giá trị sổ sách trên mỗi cổ phiếu của PNJ tăng thêm 1.220 đồng.

Để bổ sung nguồn lực tài chính giải quyết khủng hoảng thanh khoản và hỗ trợ chính sách mua lại, PNJ đã trình phương án phát hành riêng lẻ tối đa 550 triệu cổ phiếu cho các nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp. Quy mô đợt phát hành này vượt qua cả tổng lượng cổ phiếu đang lưu hành hiện tại của PNJ (511,7 triệu cổ phiếu) với mục tiêu huy động khoảng 8.000 tỷ đồng.

Đáng chú ý, cơ chế xác định giá phát hành trong tờ trình ĐHCĐ bất thường đặt giá trị sổ sách làm mốc chặn dưới kỹ thuật:

- Giá sàn phát hành riêng lẻ sẽ được quyết định bởi HĐQT, nhưng không được thấp hơn mức cao hơn giữa: (1) Giá đóng cửa bình quân trên HoSE của 30 phiên giao dịch liên tiếp trước ngày phê duyệt và (2) Giá trị sổ sách/cổ phiếu theo BCTC hợp nhất kiểm toán hoặc soát xét gần nhất.

- Việc phát hành thêm số lượng cổ phiếu lớn gấp 1,07 lần lượng cổ phiếu hiện hành trong bối cảnh BVPS bị suy giảm mạnh sẽ tạo ra áp lực pha loãng kép lên cả thu nhập trên mỗi cổ phiếu (EPS) lẫn giá trị tài sản ròng trên mỗi cổ phiếu trong giai đoạn 2026–2027.

Chuyên gia Vietcap nhận thấy rủi ro điều chỉnh giảm khoảng 24% đối với tổng dự báo LNST giai đoạn 2026–2032 hiện tại (khi chưa tính dự phòng). Nếu tính cả việc trích lập 50–100% khoản dự phòng mua lại trong nửa cuối năm, tổng mức rủi ro sụt giảm đối với dự báo lợi nhuận giai đoạn 2026–2032 của PNJ có thể lên tới 39–54%.