Hải SaPa, Huấn Hoa Hồng và những kênh hàng triệu người theo dõi: ĐBQH đặt vấn đề làm rõ trách nhiệm khi người mua bị lừa

Sáng 28.8, Ủy ban Thường vụ Quốc hội họp, cho ý kiến về báo cáo công tác dân nguyện của Quốc hội trong tháng 7.2026. Góp ý về những vấn đề xã hội nổi cộm được cử tri quan tâm, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải đề cập các vụ việc liên quan một số người có ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội, thường được gọi là “giang hồ mạng”, như Bùi Xuân Huấn (Huấn Hoa Hồng) và Vũ Hoàng Hải (Hải Sapa TV).

Theo bà Nguyễn Thanh Hải, việc cơ quan công an khởi tố, xử lý các cá nhân này cho thấy sự nghiêm minh của pháp luật, tinh thần thượng tôn pháp luật, không có vùng cấm, không có khoảng trống pháp lý và đặc biệt không gian mạng không phải là vùng miễn trừ của pháp luật.

Từ các vụ việc trên, bà Hải dẫn câu hỏi của cử tri về việc vì sao những người này có thể huy động được số tiền từ thiện rất lớn, từ đó đề nghị làm rõ thủ đoạn trục lợi từ các khoản tiền này.

Theo bà, những đối tượng có thể lợi dụng các trang, kênh mạng xã hội có hàng triệu người theo dõi để tạo dựng uy tín, hình thành lòng tin với người dân, từ đó kêu gọi quyên góp và trục lợi. Bà cho rằng cơ quan chức năng đang bước đầu điều tra và cần làm rõ, công khai các thủ đoạn để cảnh báo cộng đồng, giúp người dân thận trọng hơn khi đặt niềm tin vào những cá nhân nổi tiếng trên mạng xã hội.

Ngày 24.8, Công an tỉnh Lào Cai bắt tạm giam vợ chồng Vũ Hoàng Hải và Bùi Thị Kim Tuyên cùng Phạm Văn Hà, Giám đốc Công ty cổ phần Sản xuất và Thương mại tổng hợp Hoàng Nam. Hải bị điều tra về tội Lừa dối khách hàng. Vợ Hải và ông Hà bị cáo buộc Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng.

Theo điều tra ban đầu, Hải sử dụng sức ảnh hưởng trên mạng xã hội để bán sản phẩm “thịt trâu sấy khô tê cay” làm từ thịt trâu đông lạnh nhập khẩu Ấn Độ nhưng quảng cáo là đặc sản Tây Bắc. Từ năm 2022 đến 2025, vợ Hải mua khoảng 30 tỷ đồng sản phẩm từ Công ty Hoàng Nam để bán ra thị trường.

Trước đó, Bộ Công an khởi tố, tạm giam Bùi Xuân Huấn về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản và Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng. Huấn bị cáo buộc sử dụng tiền từ thiện sai mục đích. Cơ quan điều tra cũng cho rằng Huấn cùng vợ và nhiều người bỏ ngoài sổ sách doanh thu hơn 300 tỷ đồng từ hoạt động bán nước hoa.

Không chỉ vấn đề từ thiện, bà Nguyễn Thanh Hải còn chỉ ra tình trạng kinh doanh hàng giả, hàng kém chất lượng hoặc không đúng nội dung quảng cáo trên không gian mạng. Theo bà, dù cung cấp những sản phẩm không rõ nguồn gốc, không có truy xuất nguồn gốc hoặc không bảo đảm yêu cầu chất lượng, các đối tượng vẫn nhận được sự ủng hộ và đạt doanh thu lên đến hàng chục, thậm chí hàng trăm tỷ đồng trong thời gian ngắn.

Bà dẫn ví dụ các mặt hàng như nước hoa hay thịt trâu gác bếp. Những đối tượng này có thể lợi dụng lòng tin của người dân đối với các sản phẩm vùng miền, trong khi sản phẩm thực tế không rõ nguồn gốc xuất xứ, không có truy xuất nguồn gốc hoặc không bảo đảm chất lượng. Có trường hợp tự công bố một tiêu chuẩn, quy chuẩn nhưng sản phẩm bán ra lại không tương xứng với những gì đã công bố.

Theo Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường, đây là hành vi lừa dối khách hàng, đồng thời đặt ra vấn đề lớn trong quản lý hoạt động kinh doanh trên không gian mạng.

“Mặc dù mỗi người chỉ mua một, hai cân nhưng các đối tượng giàu lên nhanh chóng, sở hữu nhà cửa rất to, tích lũy tài sản lớn trong thời gian ngắn. Điều này cho thấy số lượng người bị lừa đảo, mua phải sản phẩm này rất lớn”, bà Hải nhấn mạnh.

Theo bà, người dân thường có tâm lý mua theo phong trào, đặt niềm tin vào những người có kênh bán hàng với hàng triệu lượt theo dõi. Vì mỗi người chỉ mua một lượng nhỏ nên hành vi có thể khó nhận thấy ở từng trường hợp, nhưng khi số lượng người mua lớn, doanh thu và tài sản của người bán có thể tăng nhanh chóng.

Thực trạng này đặt ra bài toán về công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động thương mại điện tử. Trong khi kinh doanh trực tuyến phát triển mạnh mẽ, công tác hậu kiểm, kiểm tra và kiểm soát còn hạn chế, gây thiệt hại cho người tiêu dùng.

Bà Hải cho biết luật Thương mại điện tử và luật Giao dịch điện tử sửa đổi đã chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Trong bối cảnh đó, bà đề nghị phải quy định rõ trách nhiệm hậu kiểm của các cơ quan quản lý nhà nước, đồng thời tăng cường kiểm tra, kiểm soát để bảo đảm người tiêu dùng không bị thiệt hại.

Từ những vụ việc nêu trên, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường đề nghị tiếp tục làm rõ các thủ đoạn tinh vi trong việc lợi dụng sức ảnh hưởng trên mạng xã hội để huy động tiền từ thiện hoặc bán sản phẩm không đúng quảng cáo, không rõ nguồn gốc, qua đó ngăn chặn việc trục lợi từ lòng tin của người dân.

“Chúng ta cần làm rõ những thủ đoạn tinh vi này để không còn những Huấn Hoa Hồng, Hải Sapa khác tiếp tục trục lợi trên lòng tin của người dân”, bà Nguyễn Thanh Hải nói.