Hàn Quốc chuẩn bị cho nền kinh tế 'hậu AI': Đổ tiền vào chip lượng tử, năng lượng nhiệt hạch và Mặt Trăng

Trong tuần này, Seoul công bố chiến lược phát triển 7 ngành công nghiệp thế hệ mới trong những thập niên tới, trải rộng từ chip lượng tử, năng lượng nhiệt hạch đến tham vọng đưa tàu vũ trụ lên Mặt Trăng.

Mục tiêu của Hàn Quốc là giành vị trí trong những lĩnh vực công nghệ được kỳ vọng định hình nền kinh tế hậu AI, trước khi Mỹ và Trung Quốc tiếp tục bỏ xa các đối thủ.

Động thái này cho thấy sức ép ngày càng lớn đối với Hàn Quốc khi Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) dự báo tăng trưởng tiềm năng của nước này có thể giảm xuống mức thấp kỷ lục 1,52% vào năm 2027. Các chuyên gia kinh tế cũng cảnh báo làn sóng xuất khẩu chất bán dẫn hiện nay khó có thể đủ sức duy trì tăng trưởng trong dài hạn.

Bộ Thương mại, Công nghiệp và Tài nguyên Hàn Quốc công bố kế hoạch hôm 12/8, xác định 7 lĩnh vực được gọi là “động lực chiến lược mới cho đổi mới đột phá”, gồm lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR), năng lượng nhiệt hạch, năng lượng tái tạo thế hệ mới, công nghệ lượng tử, hàng không và vũ trụ, công nghệ sinh học tiên tiến và chuỗi cung ứng thế hệ mới.

Seoul đặt mục tiêu biến 7 lĩnh vực này thành những ngành kinh tế tăng trưởng chủ lực trong 10 đến 20 năm tới. Tổng thống Lee Jae Myung được cho là đã nói với nội các rằng những “hạt giống công nghệ tiên tiến” được gieo trồng hôm nay sẽ trở thành những “cây đại thụ” trong tương lai.

Các mục tiêu được đặt ra khá tham vọng. Hàn Quốc muốn đưa tàu vũ trụ hạ cánh xuống Mặt Trăng vào năm 2030, trở thành nhà sản xuất chip lượng tử hàng đầu thế giới vào năm 2035 và bắt đầu sản xuất điện từ năng lượng nhiệt hạch trong thập niên tới.

Tìm động lực tăng trưởng mới

Kế hoạch mới được đưa ra trong bối cảnh Hàn Quốc đang đối mặt với một trong những tỷ lệ sinh thấp nhất thế giới và tốc độ già hóa dân số nhanh chóng.

“Chính phủ đang xây dựng chiến lược dài hạn nhằm tạo nền tảng cho tăng trưởng kinh tế của các thế hệ tương lai”, Giáo sư Hur Jung thuộc Khoa Kinh tế, Đại học Sogang, nhận định.

Theo dữ liệu mới nhất của OECD, tăng trưởng tiềm năng của Hàn Quốc được dự báo giảm xuống 1,52% vào năm 2027, từ 1,66% trong năm nay, mức thấp kỷ lục.

Nền kinh tế Hàn Quốc tăng trưởng 3,7% trong quý II/2026 so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, phần lớn mức tăng này đến từ xuất khẩu chất bán dẫn tăng mạnh.

“Ai cũng biết mức tăng trưởng này không thể kéo dài”, Giáo sư Song Heon Jae thuộc Khoa Kinh tế, Đại học Seoul, nói, đồng thời chỉ ra tiềm năng tăng trưởng đang suy giảm và chu kỳ bùng nổ rồi suy thoái vốn có của ngành bán dẫn.

Theo ông, Hàn Quốc cần phát triển những ngành công nghiệp mới để củng cố tiềm năng tăng trưởng trong tương lai và kế hoạch của chính phủ là một phần trong nỗ lực đó. Năng lực công nghiệp hiện có giúp Hàn Quốc sở hữu vị thế tương đối thuận lợi để thực hiện mục tiêu này.

Seoul cho rằng các ngành công nghiệp chủ lực hiện nay như bán dẫn và ô tô sẽ không đủ để đảm bảo tăng trưởng dài hạn.

Trong khi đó, Mỹ và Trung Quốc đang đổ nguồn lực quốc gia vào nhiều lĩnh vực ngày càng được xem là công nghệ “hậu AI”, như điện toán lượng tử, năng lượng nhiệt hạch, vũ trụ, công nghệ sinh học và giao diện não, máy tính. Điều này càng tạo áp lực buộc Seoul phải nhanh chóng hành động.

Giáo sư Kim Gwang Suk thuộc Khoa Kinh tế, Đại học Hanyang, cho rằng khi Mỹ và Trung Quốc đang dẫn đầu chuỗi giá trị AI, Hàn Quốc nên tập trung vào những lĩnh vực mà nước này có lợi thế, chẳng hạn chip bộ nhớ băng thông cao (HBM).

HBM là linh kiện quan trọng trong các bộ xử lý AI và bộ xử lý đồ họa hiện đại. Những công nghệ dạng này được xem là các “công nghệ điểm nghẽn”, có khả năng mang lại lợi thế chiến lược cho Hàn Quốc.

Chạy đua bảo đảm nguồn năng lượng

Khi các trung tâm dữ liệu AI phát triển nhanh chóng, nguồn điện ổn định đang trở thành điều kiện ngày càng quan trọng đối với năng lực cạnh tranh công nghệ.

Chính phủ Hàn Quốc đặt mục tiêu thương mại hóa lò phản ứng mô-đun nhỏ nước nhẹ tiên tiến, gọi tắt là i-SMR, tại huyện Gijang, Busan vào năm 2035.

SMR là loại lò phản ứng hạt nhân tiên tiến có kích thước nhỏ, mỗi mô-đun có thể sản xuất tối đa khoảng 300 MW điện, tương đương khoảng 1/3 công suất của một nhà máy điện hạt nhân truyền thống.

Hàn Quốc dự kiến chi 590,6 tỷ KRW, tương đương 430 triệu USD, trong giai đoạn 2027 đến 2032 cho công tác thiết kế chi tiết. Chính phủ cũng lên kế hoạch đầu tư thêm 896 tỷ KRW trong cùng giai đoạn cho nghiên cứu, phát triển và thương mại hóa lò phản ứng muối nóng chảy, một công nghệ phân hạch hạt nhân tiên tiến sử dụng hỗn hợp muối nóng chảy làm chất tải nhiệt hoặc nhiên liệu chính.

Tham vọng đối với năng lượng nhiệt hạch còn lớn hơn.

Chính phủ đặt mục tiêu xây dựng nhà máy điện nhiệt hạch công suất 100 MW vào năm 2039, sau đó kết nối 3 đến 4 lò phản ứng quy mô thương mại vào lưới điện trong thập niên 2040. Mỗi lò dự kiến có công suất từ 300 đến 500 MW.

Năng lượng nhiệt hạch đang dần chuyển từ một tham vọng khoa học xa vời thành cuộc đua thương mại được đầu tư mạnh, khi các công ty tư nhân và chính phủ nhiều nước hướng tới mục tiêu sản xuất điện thương mại đầu tiên vào đầu hoặc giữa thập niên 2030.

Trong lĩnh vực năng lượng tái tạo, Hàn Quốc không chỉ muốn mở rộng công suất mà còn tập trung giải quyết những giới hạn về công nghệ.

Seoul đặt mục tiêu nâng hiệu suất pin mặt trời lên ít nhất 35% vào năm 2035, phát triển các turbine gió siêu lớn có công suất trên 20 MW và xây dựng hệ thống điện phân nước công suất từ 50 đến 100 MW.

Đối với điện toán lượng tử, Hàn Quốc sẽ thành lập “K Quantum Foundry”, tận dụng năng lực sản xuất chất bán dẫn sẵn có để hướng tới mục tiêu trở thành nhà sản xuất chip lượng tử hàng đầu thế giới vào năm 2035.

Từ Mặt Trăng đến thuốc điều trị thế hệ mới

Trong lĩnh vực vũ trụ, Seoul đặt mục tiêu thực hiện lần hạ cánh đầu tiên xuống Mặt Trăng vào năm 2030. Đến năm 2035, nước này muốn xây dựng mạng lưới liên lạc vệ tinh quỹ đạo thấp độc lập, chuẩn bị cho kỷ nguyên 6G.

Với công nghệ sinh học tiên tiến, Hàn Quốc muốn kết hợp AI và robot để tăng tốc quá trình phát hiện thuốc lên gấp 10 lần, đồng thời phát triển một loại thuốc bom tấn vào năm 2035.

Bên cạnh công nghệ, Seoul cũng đặc biệt quan tâm tới an ninh chuỗi cung ứng nguyên liệu.

Là quốc gia nghèo tài nguyên, Hàn Quốc phụ thuộc tới 99% vào nguồn cung nước ngoài đối với một số nguyên tố đất hiếm nặng. Đây là những nguyên liệu được sử dụng để sản xuất nam châm vĩnh cửu cho động cơ xe điện, robot hình người và trung tâm dữ liệu AI.

“Đây là gót chân Achilles của Hàn Quốc. Xét một cách thực tế, đây là lĩnh vực quan trọng nhất mà Hàn Quốc cần quan tâm”, Giáo sư Hur nhận định, đồng thời cảnh báo nguy cơ nước này dễ tổn thương trước các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đất hiếm từ những quốc gia như Trung Quốc.

Theo ông, Hàn Quốc cần chủ động giành quyền khai thác các mỏ ở nước ngoài, đầu tư vào cơ sở tinh luyện và củng cố toàn bộ chuỗi cung ứng khoáng sản, vật liệu.

Với kế hoạch mới, Seoul đang đặt cược vào một loạt công nghệ từ lượng tử, nhiệt hạch đến vũ trụ và sinh học nhằm giảm sự phụ thuộc vào những động lực tăng trưởng truyền thống. Đây cũng là cuộc chạy đua mà Hàn Quốc khó có thể đứng ngoài nếu muốn duy trì vị thế công nghệ trong một nền kinh tế ngày càng được định hình bởi AI.