Đoàn tàu dài hơn 7km, nặng 15.800 tấn lập kỷ lục thế giới
Một đoàn tàu chở hàng dài 7,6km vừa thực hiện chuyến hành trình xuyên Nam Phi, qua đó thiết lập cột mốc mới về chiều dài đoàn tàu từng hoạt động trên đường ray.

Đoàn tàu gồm 696 toa khởi hành ngày 17/10 từ thị trấn ven biển Saldanha, do Transnet Freight Rail (TFR) – đơn vị trực thuộc tập đoàn logistics Nhà nước Transnet – vận hành.
Phương tiện đi qua quãng đường dài 782km trên tuyến đường sắt xuất khẩu quặng sắt Ore Export Line, trước khi đến các mỏ tại tỉnh Northern Cape vào ngày hôm sau.
Nếu được công nhận, đây sẽ là lần đầu tiên sau 25 năm danh hiệu đoàn tàu dài nhất thế giới trở lại với Nam Phi.
Trước đó, kỷ lục thuộc về tập đoàn khai khoáng BHP của Australia, với đoàn tàu dài 7,35km gồm 682 toa. Đoàn tàu này đã hoàn thành hành trình 275km ở khu vực Tây Australia vào năm 2001.
Trước khi bị Australia vượt qua, công ty tiền thân của TFR là Spoornet từng lập kỷ lục vào năm 1989 với đoàn tàu dài khoảng 7,2km.
Phương tiện mất 27 giờ để đi hết 861km trên tuyến đường nối Sishen với Saldanha.
Đại diện TFR cho biết doanh nghiệp đang làm việc với tổ chức Guinness Thế giới để đề nghị xác nhận thành tích mới.
Tuy nhiên, quá trình này có thể gặp khó khăn do công ty chỉ liên hệ với tổ chức sau khi đoàn tàu hoàn thành hành trình. Theo quy định của Guinness, hồ sơ đăng ký phải được gửi và xem xét trước khi thực hiện nỗ lực lập kỷ lục.
Thách thức vận hành đoàn tàu dài gấp đôi thông thường
Theo CEO TFR Russell Baatjies, mục tiêu chính của thử nghiệm nhằm kiểm chứng khả năng vận hành những đoàn tàu siêu dài trên hạ tầng đường sắt hiện có.

Ông cho hay: "Giá trị thực sự nằm ở những kiến thức kỹ thuật và kinh nghiệm vận hành thu được từ thử nghiệm này". Những dữ liệu đó sẽ giúp cải thiện hoạt động đường sắt, thúc đẩy đổi mới công nghệ và nâng cao năng lực vận tải hàng hóa trong tương lai.
Thách thức lớn nhất là tổ chức một đoàn tàu dài gần gấp đôi quy mô thông thường trên tuyến đường vốn không được thiết kế cho phương tiện như vậy.
Các đoàn tàu chở hàng tiêu chuẩn của TFR gồm 348 toa, bản thân đã thuộc nhóm dài nhất thế giới trong hoạt động vận tải thương mại theo đánh giá của doanh nghiệp.
Việc kéo dài đoàn tàu giúp tăng năng lực vận chuyển nhưng cũng tạo ra áp lực lớn lên hệ thống đường ray và phương tiện.
Dù không chở hàng, đoàn tàu rỗng vẫn nặng tới 15.830 tấn, khiến việc tính toán và kiểm soát lực tác động dọc theo chiều dài phương tiện trở nên phức tạp hơn.
Giải pháp then chốt giúp TFR vận hành đoàn tàu khổng lồ là công nghệ điều khiển phân tán qua sóng vô tuyến (Radio Distributed Power).
Hệ thống bố trí 12 đầu máy điện và diesel-điện tại nhiều vị trí khác nhau dọc đoàn tàu, sau đó đồng bộ hoạt động thông qua tín hiệu điều khiển không dây.
Nhờ đó, lực kéo và lực phanh được phân bổ trên toàn bộ đoàn tàu thay vì tập trung ở đầu phương tiện. Cách bố trí này giúp kiểm soát tốt hơn các lực tác động giữa hàng trăm toa trong quá trình di chuyển.
Đội ngũ lái tàu cũng phối hợp liên tục với các chuyên gia hạ tầng và thiết kế để kiểm soát tín hiệu, điều phối các điểm giao cắt và hạn chế ảnh hưởng đến những đoàn tàu khác.