Hơn 1,1 triệu ha đất nông nghiệp sẽ được chuyển đổi đến năm 2030, ưu tiên quỹ đất cho đường sắt tốc độ cao, sân bay

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng vừa ký Quyết định số 1177/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch sử dụng đất quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Theo phương án điều chỉnh, đến năm 2030, cả nước sẽ có 26,611 triệu ha đất nông nghiệp, giảm 1,120 triệu ha so với chỉ tiêu 27,732 triệu ha được Quốc hội thông qua tại Nghị quyết số 39/2021/QH15 và giảm khoảng 1,53 triệu ha so với hiện trạng năm 2024 là 28,14 triệu ha.

Ở chiều ngược lại, diện tích đất phi nông nghiệp được điều chỉnh lên 6,089 triệu ha vào năm 2030, tăng 1,192 triệu ha so với chỉ tiêu Quốc hội phê duyệt trước đó và tăng gần 1,97 triệu ha so với hiện trạng năm 2024.

Trong nhóm đất nông nghiệp, diện tích đất trồng lúa được điều chỉnh còn 3,253 triệu ha, giảm 315.850 ha so với quy hoạch được Quốc hội thông qua và giảm khoảng 654.000 ha so với hiện trạng năm 2024. Theo quyết định, việc duy trì diện tích đất lúa ở mức hợp lý nhằm ưu tiên đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước, bảo đảm tuyệt đối an ninh lương thực quốc gia; phần sản lượng còn lại mới phục vụ xuất khẩu.

Đối với đất rừng, diện tích đất rừng đặc dụng được điều chỉnh lên 2,485 triệu ha, tăng 29.250 ha so với chỉ tiêu Quốc hội và tăng khoảng 146.000 ha so với hiện trạng năm 2024 nhằm tăng cường bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học. Trong khi đó, đất rừng phòng hộ còn 5,085 triệu ha, giảm 145.020 ha so với quy hoạch trước và giảm khoảng 81.000 ha so với hiện trạng. Đất rừng sản xuất là rừng tự nhiên được điều chỉnh còn 3,713 triệu ha, giảm 237.870 ha so với chỉ tiêu Quốc hội nhưng vẫn cao hơn khoảng 193.000 ha so với hiện trạng năm 2024.

Đối với nhóm đất phi nông nghiệp, đất quốc phòng được điều chỉnh lên 289.780 ha, tăng 710 ha so với quy hoạch đã được Quốc hội thông qua và tăng hơn 71.000 ha so với hiện trạng năm 2024. Đất an ninh đạt 80.000 ha, tăng 7.670 ha so với quy hoạch trước và tăng gần 29.200 ha so với hiện trạng.

Theo quyết định, mục tiêu đặt ra là đáp ứng yêu cầu tăng trưởng GDP bình quân từ 10%/năm trở lên trong giai đoạn 2026-2030, đưa GDP bình quân đầu người đến năm 2030 đạt khoảng 8.500 USD. Việc điều chỉnh quy hoạch cũng nhằm cụ thể hóa các chủ trương, nghị quyết mới của Trung ương, Quốc hội và Chính phủ về phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời tạo cơ sở bố trí đủ quỹ đất cho các dự án trọng điểm, mở rộng không gian phát triển và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Định hướng sử dụng đất được xác định theo hướng ưu tiên cho quốc phòng, an ninh và phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, công nghiệp, dịch vụ, đô thị nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Quy hoạch cũng gắn với quá trình sắp xếp đơn vị hành chính, tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, tạo điều kiện phân bổ lại không gian phát triển theo hướng liên kết vùng và khai thác hiệu quả hơn nguồn lực đất đai.

Theo Quyết định 1177, việc điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất không chỉ nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển mà còn bảo đảm sử dụng đất tiết kiệm, hiệu quả và hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế với bảo vệ môi trường.

Chính phủ yêu cầu quản lý chặt chẽ đất rừng phòng hộ, đất rừng đặc dụng; bảo vệ và phục hồi rừng tự nhiên để duy trì tỷ lệ che phủ rừng gắn với bảo tồn đa dạng sinh học, bảo vệ cảnh quan, môi trường sinh thái, phòng chống thiên tai và chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu.

Quy hoạch mới cũng ưu tiên dành quỹ đất cho các công trình hạ tầng chiến lược như đường bộ cao tốc, đường sắt tốc độ cao, cảng biển, cảng hàng không, hạ tầng năng lượng, hạ tầng số, logistics, các khu công nghiệp, khu kinh tế và các công trình trọng điểm quốc gia.

Để triển khai quy hoạch, Chính phủ yêu cầu đẩy nhanh chuyển đổi số trong quản lý nhà nước về đất đai, xây dựng và vận hành hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu đất đai; tăng cường ứng dụng các công nghệ như trí tuệ nhân tạo (AI), Blockchain, viễn thám, GIS và ảnh vệ tinh trong quản lý, cập nhật quy hoạch sử dụng đất.

Quyết định cũng đề ra các nhóm giải pháp về hoàn thiện cơ chế, chính sách; phát triển khoa học và công nghệ; bảo vệ, cải tạo đất, phục hồi đất bị suy thoái; bảo vệ môi trường; huy động nguồn lực thực hiện quy hoạch; đồng thời tăng cường tuyên truyền, phổ biến để nâng cao nhận thức về sử dụng đất.

Thủ tướng giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức công khai, phổ biến nội dung điều chỉnh quy hoạch; phân bổ chỉ tiêu sử dụng đất cho các tỉnh, thành phố, Bộ Quốc phòng và Bộ Công an; hướng dẫn các địa phương triển khai thực hiện.

UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có trách nhiệm rà soát, điều chỉnh hoặc lập mới quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất thời kỳ 2021-2030 phù hợp với quy hoạch điều chỉnh; đồng thời quản lý chặt chẽ việc giao đất, cho thuê đất và chuyển mục đích sử dụng đất theo quy hoạch, kế hoạch đã được phê duyệt, bảo đảm khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai phục vụ phát triển nhanh và bền vững đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050.