Huy động hơn 5.000 công nhân làm việc suốt 5 năm, xây cầu treo dài nhất thế giới, rút ngắn quãng đường 90 phút xuống còn 6 phút

Cầu 1915 Çanakkale tại tỉnh Çanakkale (Tây Bắc Thổ Nhĩ Kỳ) nối thị trấn Gelibolu ở phía châu Âu với Lapseki ở phía châu Á. Sau hơn 4 năm đưa vào khai thác, cầu vẫn giữ kỷ lục về nhịp chính dài nhất thế giới trong nhóm cầu treo với chiều dài 2.023m.

Cầu bắc qua eo biển Dardanelles - tuyến đường thủy nối biển Aegean với biển Marmara. Đây là cây cầu thứ 4 tại Thổ Nhĩ Kỳ kết nối trực tiếp 2 bờ châu Âu và châu Á, sau 3 cây cầu được xây dựng tại Istanbul.

Nhịp chính dài 2.023m, lập kỷ lục thế giới

Dự án được khởi công vào tháng 3/2017 và hoàn thành sau khoảng 5 năm thi công. Cầu chính thức khánh thành ngày 18/3/2022, sớm hơn thời điểm hoàn thành dự kiến vào năm 2023.

Tổng mức đầu tư của dự án khoảng 2,5 tỷ euro, tương đương 73.000 tỷ đồng.

Dự án do liên danh các doanh nghiệp Thổ Nhĩ Kỳ và Hàn Quốc thực hiện, với hơn 5.000 công nhân tham gia xây dựng. Các doanh nghiệp Hàn Quốc SK Engineering & Construction và Daelim Industrial từng được công bố là những đơn vị tham gia liên danh. Công ty COWI của Đan Mạch tham gia thiết kế.

Mặt cầu rộng khoảng 36m với 6 làn xe cho cả hai chiều. Tổng chiều dài công trình (tính cả các đoạn đường dẫn) vào khoảng 4,6km.

Điểm nổi bật nhất của cầu 1915 Çanakkale là nhịp chính dài 2.023m, vượt 32m so với cầu Akashi Kaikyo của Nhật Bản - công trình từng giữ kỷ lục về nhịp chính cầu treo từ năm 1998. Cầu 1915 Çanakkale qua đó trở thành cầu treo có nhịp chính dài nhất thế giới kể từ khi khánh thành vào tháng 3/2022.

Quy mô này đưa 1915 Çanakkale vào nhóm những dự án cầu lớn được triển khai tại Thổ Nhĩ Kỳ trong những năm gần đây.

Tên gọi cùng các thông số kỹ thuật của cầu được gắn với những dấu mốc quan trọng trong lịch sử hiện đại của Thổ Nhĩ Kỳ.

Số 1915 trong tên cầu gắn với năm diễn ra chiến dịch Gallipoli trong Thế chiến thứ nhất. Ngày 18/3/1915 đánh dấu chiến thắng của lực lượng Ottoman trước hạm đội Anh và Pháp trong cuộc tấn công vào eo biển Dardanelles.

Nhịp chính dài 2.023m hướng tới năm 2023 - thời điểm Thổ Nhĩ Kỳ kỷ niệm 100 năm thành lập nước Cộng hòa. Trong khi đó, 2 tháp cầu cao 318m, gắn với ngày 18/3 - ngày Thổ Nhĩ Kỳ tưởng niệm những người hy sinh trong các trận chiến Gallipoli năm 1915.

Lễ khánh thành cầu ngày 18/3/2022 diễn ra đúng dịp kỷ niệm 107 năm chiến thắng của lực lượng Ottoman trong trận chiến tại Dardanelles.

Rút hành trình qua Dardanelles xuống còn 6 phút

Trước khi cầu 1915 Çanakkale được đưa vào khai thác, các phương tiện muốn di chuyển giữa 2 bờ eo biển Dardanelles phải sử dụng phà. Thời gian vượt eo biển khoảng 90 phút, trong khi thời gian chờ phà có thể kéo dài đáng kể, có trường hợp tổng thời gian lên tới khoảng 5 giờ.

Sau khi cầu hoàn thành, hành trình qua eo biển bằng đường bộ chỉ còn khoảng 6 phút, giúp rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển giữa Gelibolu và Lapseki.

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdoğan tại lễ khánh thành cho biết công trình giúp nước này vượt Nhật Bản để trở thành quốc gia sở hữu cầu treo có nhịp chính dài nhất thế giới.

Theo ông Erdoğan, việc đưa cầu vào khai thác có thể giúp Thổ Nhĩ Kỳ tiết kiệm khoảng 415 triệu euro (hơn 12.000 tỷ đồng) mỗi năm nhờ giảm tiêu thụ nhiên liệu và lượng khí thải carbon.

Mức phí qua cầu được công bố khi công trình đưa vào khai thác là 200 lira Thổ Nhĩ Kỳ/lượt xe (khoảng 106.000 đồng) vào thời điểm đó.

Việc kết nối 2 bờ Dardanelles bằng đường bộ cũng tạo thêm tuyến vận chuyển trực tiếp cho hành khách và hàng hóa giữa khu vực châu Âu và châu Á của Thổ Nhĩ Kỳ. Khu vực Çanakkale có thêm điều kiện tiếp cận thuận lợi tới bán đảo Gallipoli và các địa điểm lịch sử, trong đó có khu vực thành cổ Troy.

Cầu 1915 Çanakkale được triển khai trong giai đoạn Thổ Nhĩ Kỳ đẩy mạnh đầu tư vào các công trình hạ tầng quy mô lớn dưới thời Tổng thống Recep Tayyip Erdoğan. Trước đó, nước này đã xây dựng các công trình giao thông lớn tại Istanbul như cầu vượt eo biển Bosphorus, các tuyến hầm đường bộ và đường sắt dưới eo biển, cùng sân bay Istanbul mới.

Sau hơn 4 năm khai thác, cầu 1915 Çanakkale vẫn đứng đầu thế giới về chiều dài nhịp chính của cầu treo. Tuy nhiên, vị trí này có thể thay đổi nếu dự án cầu vượt eo biển Messina của Italy được triển khai theo phương án hiện nay.

Cầu Messina được đề xuất để kết nối đất liền Italy với đảo Sicily. Phương án thiết kế dự kiến có nhịp chính khoảng 3.300m, dài hơn đáng kể so với mức 2.023m của cầu 1915 Çanakkale.