Ít người biết, loại cây mọc đầy ở vùng núi phía Bắc lại cho thứ được ví là 'vàng lỏng', giá tới 400.000 đồng/lít

Cây sở (Camellia sasanqua), thuộc họ Chè, từ lâu đã được trồng phổ biến tại các tỉnh miền núi phía Bắc như Lạng Sơn và Cao Bằng. Không chỉ góp phần phủ xanh đất trống, đồi núi, loài cây này còn mang lại giá trị kinh tế nhờ hạt dùng để ép dầu thực vật chất lượng cao.

Một trong những ưu điểm của cây sở là khả năng thích nghi tốt với đất nghèo dinh dưỡng, ít sâu bệnh và không đòi hỏi nhiều công chăm sóc. Người dân chủ yếu làm cỏ định kỳ, đến khoảng tháng 10 hằng năm sẽ thu hoạch quả để lấy hạt ép dầu.

Điểm tạo nên giá trị của cây sở nằm ở phần hạt. Sau khi ép lạnh và tinh chế, hạt sở cho ra loại dầu thực vật giàu axit béo không bão hòa như Omega 3, Omega 6 và Omega 9. Nhờ công nghệ chế biến ngày càng hoàn thiện, dầu sở hiện có chất lượng tốt hơn trước, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước và xuất khẩu.

Hiện dầu sở thành phẩm có giá khoảng 400.000 đồng/lít, cao hơn đáng kể so với nhiều loại dầu ăn thông dụng. Đây cũng là lý do loại dầu này thường được ví như "vàng lỏng" của vùng núi phía Bắc.

Không chỉ mang lại giá trị từ sản phẩm chế biến, cây sở còn giúp nhiều hộ dân cải thiện thu nhập. Mỗi hecta có thể cho thu hoạch khoảng 2-3 tấn quả khô mỗi năm, mang về lợi nhuận từ 30-50 triệu đồng tùy điều kiện canh tác và giá thu mua. Nếu được đầu tư chế biến sâu, giá trị kinh tế còn có thể cao hơn.

Tại Lạng Sơn, nhiều hộ dân đã phát triển mô hình trồng và ươm giống cây sở để nâng cao thu nhập. Điển hình là gia đình ông Hoàng Quang Trung (thị trấn Lộc Bình), mỗi năm cung cấp khoảng 70.000 cây giống ra thị trường, thu về hơn 200 triệu đồng sau khi trừ chi phí. Bên cạnh đó, gia đình cũng mở rộng diện tích trồng sở nhằm khai thác giá trị lâu dài của loại cây này.

Nhờ hiệu quả kinh tế ổn định cùng khả năng thích nghi với điều kiện tự nhiên, cây sở đang được xem là một trong những loại cây giúp người dân miền núi phát triển sinh kế bền vững, đồng thời góp phần bảo vệ đất rừng và nâng cao giá trị nông sản địa phương.