Khám phá siêu cao tốc của người Đức: Không giới hạn tốc độ, miễn thu phí

Hệ thống đường cao tốc liên bang Autobahn được xây dựng từ năm 1932, khởi đầu bằng tuyến nối hai thành phố Cologne và Bonn. Ý tưởng hình thành Autobahn xuất phát từ nhu cầu kết nối các đô thị lớn của Đức trong giai đoạn hậu Thế chiến thứ nhất. Trải qua gần một thế kỷ mở rộng, mạng lưới này hiện dài gần 13.000 km, nằm trong nhóm cao tốc dài và dày đặc nhất thế giới, bên cạnh Mỹ, Trung Quốc hay Canada.

Điều khiến Autobahn trở nên khác biệt là quy định tốc độ. Đây là hệ thống cao tốc hiếm hoi trên thế giới cho phép lưu thông không giới hạn vận tốc ở một số đoạn nhất định. Trong điều kiện lý tưởng, xe có thể chạy 240 km/h, thậm chí hơn 300 km/h. Autobahn cũng không thu phí trực tiếp, không có trạm dừng cố định, vì vậy từ lâu được coi là “thiên đường tốc độ” đối với những người đam mê lái xe. Chi phí duy tu và vận hành chủ yếu đến từ thuế nhiên liệu và các loại thuế liên quan đến phương tiện giao thông.

Tuy nhiên, sự tự do này đi kèm với những quy định nghiêm ngặt. Trên thực tế, chỉ khoảng một phần tư tổng chiều dài Autobahn được dỡ bỏ giới hạn tốc độ. Các đoạn còn lại vẫn áp dụng kiểm soát tùy theo mật độ xe, điều kiện địa hình và mức độ an toàn. Tốc độ tối thiểu được quy định là 60 km/h, trong khi dải tốc độ khuyến cáo an toàn thường dao động từ 65 đến 160 km/h. Giới hạn chỉ được gỡ bỏ tại những đoạn đường thẳng, tầm nhìn tốt, không có nút nhập làn, phân nhánh hay mật độ giao thông cao.

Hệ thống biển báo trên Autobahn được thiết kế lớn, rõ ràng, đặt dày ở dải phân cách và hai bên đường, cung cấp đầy đủ thông tin về tốc độ, làn đường và cảnh báo cần thiết. Quy tắc lưu thông cũng rất chặt chẽ như xe chủ yếu chạy ở làn phải, chỉ vượt ở làn trái, làn khẩn cấp dành riêng cho các tình huống cứu hộ. Autobahn còn có lực lượng cảnh sát tuần tra chuyên trách, thường sử dụng xe dân sự để giám sát và xử phạt các hành vi vi phạm.

Chất lượng mặt đường là một yếu tố quan trọng làm nên danh tiếng của Autobahn. Nhiều đoạn sử dụng hỗn hợp bê tông đặc biệt có độ đàn hồi cao, giúp bề mặt ít nứt vỡ và chịu được tác động của thời tiết. Dù chi phí xây dựng ban đầu lớn, vật liệu này giúp giảm đáng kể chi phí bảo trì về lâu dài, đồng thời bảo đảm độ ổn định khi xe di chuyển ở tốc độ cao.

Công tác bảo trì trên Autobahn được thực hiện liên tục. Các đội công nhân làm việc cả ngày lẫn đêm, thường xuyên gia cố, phủ thêm lớp nhựa mới và kiểm tra từng đoạn đường. Với đặc thù lưu thông tốc độ lớn, chỉ một khiếm khuyết nhỏ cũng có thể dẫn đến tai nạn nghiêm trọng, vì vậy tiêu chuẩn an toàn luôn được đặt lên hàng đầu.

Ít người biết rằng Autobahn từng mang vai trò chiến lược trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh. Một số đoạn được thiết kế để có thể sử dụng như đường băng dã chiến, sẵn sàng phục vụ máy bay quân sự nếu sân bay chính bị tấn công. Các hạng mục như tháp kiểm soát hay thiết bị bảo vệ đều có thể tháo lắp, di chuyển khi cần thiết.

Dù mang tính biểu tượng, Autobahn vẫn là chủ đề gây tranh luận. Từ thập niên 1980, các lời kêu gọi áp đặt giới hạn tốc độ đã xuất hiện và ngày càng gia tăng, đặc biệt trong bối cảnh an toàn giao thông và môi trường được quan tâm hơn. Năm 2019, Đảng Xanh từng đề xuất giới hạn 130 km/h trên Autobahn nhưng không được thông qua. Đến nay, tương lai của hệ thống cao tốc này vẫn chưa có hồi kết trong các cuộc tranh luận chính trị và xã hội tại Đức.

Bất chấp những ý kiến trái chiều, Autobahn vẫn giữ vị thế đặc biệt trong lịch sử nước Đức như một biểu tượng của tư duy kỹ thuật, kỷ luật nghiêm ngặt và triết lý tự do có kiểm soát trên từng km đường.