Lạm phát lõi tại Mỹ lập đỉnh, Fed tiếp tục phát tín hiệu cứng rắn

Bộ Thương mại Mỹ vừa công bố báo cáo cho thấy thước đo lạm phát yêu thích của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã tăng vọt lên mức cao nhất kể từ năm 2023. Dữ liệu này trực tiếp tiếp thêm sức nặng cho những tuyên bố cứng rắn gần đây của cơ quan quản lý tiền tệ quốc gia này đối với bóng ma lạm phát.

Cụ thể, chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) cốt lõi - thước đo loại bỏ hai nhóm mặt hàng có biến động lớn là thực phẩm và năng lượng - đã ghi nhận mức tăng 3,4% so với cùng kỳ năm ngoái. Tính theo tháng, chỉ số này tăng 0,3%. Cả hai mức tăng theo tháng và theo năm của lạm phát lõi đều trùng khớp với các dự báo đồng thuận từ Dow Jones, trong đó mức tăng năm đánh dấu mốc cao nhất kể từ tháng 10/2023.

Nếu tính toàn phần, chỉ số PCE đạt mức tăng trưởng hàng năm 4,1% sau khi đã điều chỉnh theo mùa, xác lập mức đỉnh cao nhất kể từ tháng 4/2023. Xét trên cơ sở hàng tháng, PCE toàn phần tăng tốc ở mức 0,4%. So với ước tính của Dow Jones, tỷ lệ lạm phát năm khớp với dự báo, trong khi con số tính theo tháng thấp hơn 0,1 điểm phần trăm.

Mặc dù các quan chức Fed theo dõi cả hai chỉ số toàn phần và cốt lõi, họ thường coi lạm phát lõi là công cụ phản ánh chính xác hơn các xu hướng dài hạn. Góc nhìn này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh làn sóng lạm phát năm nay chịu sự thúc đẩy lớn từ đà tăng giá năng lượng - hệ quả từ cuộc chiến tại Iran - đang ngấm dần vào các khu vực khác của nền kinh tế toàn cầu.

Ngay sau khi dữ liệu được công bố, các hợp đồng tương lai trên thị trường chứng khoán Mỹ vẫn duy trì được sắc xanh, trong khi lợi suất trái phiếu kho bạc có xu hướng giảm nhẹ. Giới đầu tư và các nhà giao dịch vẫn tiếp tục đặt cược vào khả năng Fed sẽ thông qua một đợt tăng lãi suất vào tháng 9 tới, dù tỷ lệ kỳ vọng có phần sụt giảm đôi chút so với trước đó.

Năng lượng tiếp tục là gánh nặng lớn nhất đẩy mặt bằng giá cả đi lên, với nhóm hàng hóa và dịch vụ liên quan tăng tới 4% chỉ trong một tháng. Bên cạnh đó, chi phí nhà ở tăng nhẹ 0,3%, trong khi nhóm dịch vụ tài chính và bảo hiểm chứng kiến mức nhảy vọt 1,2%.

Bà Heather Long, Chuyên gia kinh tế trưởng tại Navy Federal Credit Union, nhận định lạm phát đang chạm đỉnh 3 năm do cuộc chiến tại Iran và tình trạng này đang trực tiếp gây tổn thương đến tầng lớp người Mỹ có thu nhập trung bình và khá. Theo bà, người dân đang phải chi trả nhiều tiền hơn cho xăng dầu, bên cạnh chi phí y tế và các dịch vụ tiện ích như điện nước. Tân Chủ tịch Fed Kevin Warsh đã thể hiện rõ cam kết trong việc đưa lạm phát đi xuống, và câu hỏi mấu chốt hiện tại là nền kinh tế sẽ được giải nhiệt bao nhiêu từ nay cho đến tháng 9.

Bất chấp áp lực từ bức tranh lạm phát leo thang, sức mua của người tiêu dùng Mỹ trong tháng qua vẫn duy trì phong độ mạnh mẽ hơn dự kiến. Chỉ số chi tiêu tiêu dùng cá nhân - vốn được coi là thước đo đại diện cho sức chi tiêu của người dân - đã tăng 0,7% trong tháng, cao hơn 0,1 điểm phần trăm so với dự báo và chạy nhanh hơn tốc độ lạm phát. Thu nhập cá nhân của người Mỹ cũng tăng 0,7%, vượt xa mức dự báo tăng 0,4% được đưa ra trước đó. Nhờ vậy, tỷ lệ tiết kiệm cá nhân được đẩy lên mức 3%.

Báo cáo kinh tế mới nhất này xuất hiện chỉ hơn một tuần sau khi Fed và Tân Chủ tịch Kevin Warsh đưa ra những thông điệp mà thị trường đánh giá là vô cùng cứng rắn về mặt bằng lãi suất. Ông Warsh đặc biệt nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì ổn định giá cả.

Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) cũng thay đổi ngôn từ trong tuyên bố chung sau cuộc họp, khẳng định một cách dứt khoát rằng cơ quan này sẽ "mang lại sự ổn định giá cả" sau nửa thập kỷ liên tiếp thất bại trong việc đưa lạm phát về mức mục tiêu 2%. Đồng thời, các quan chức cũng xóa bỏ hoàn toàn kế hoạch cắt giảm lãi suất từng được gợi ý trước đó, thay vào đó là để ngỏ khả năng tăng lãi suất.

Dù vậy, cục diện lạm phát tại Mỹ đang ngày một phức tạp. Giới chức Fed thường có xu hướng bỏ qua các cú sốc tăng giá mang tính ngắn hạn do đứt gãy nguồn cung như cuộc khủng hoảng năng lượng. Tuy nhiên, nội bộ cơ quan này đang dấy lên nỗi lo ngại rằng làn sóng tăng giá đang lan rộng ra nhiều ngành nghề, đồng thời bị kích ứng thêm bởi các chính sách áp thuế quan.
Sự chia rẽ cũng lộ rõ khi nhiều quan chức Fed đã bỏ phiếu phản đối tại cuộc họp hồi tháng 4 do tuyên bố chung khi đó chứa các "hướng dẫn tương lai" thiên về xu hướng cắt giảm lãi suất sâu hơn - phần nội dung này sau đó đã bị thanh lọc hoàn toàn khỏi tuyên bố vào tuần trước.

Ở một góc nhìn tích cực hơn, các dữ liệu kinh tế vĩ mô khác được công bố cùng ngày thứ Năm cho thấy nền kinh tế số một thế giới vẫn giữ được nền tảng tương đối vững chắc.

Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Mỹ trong quý I đạt tốc độ tăng trưởng hàng năm 2,1% sau khi điều chỉnh theo mùa, theo báo cáo hiệu chỉnh cuối cùng trong tổng số ba lần tính toán. Con số thực tế này đã được sửa đổi tăng đáng kể so với mức ước tính 1,6% trước đó, đồng thời vượt qua kỳ vọng 1,7% của giới phân tích. Bộ Thương mại Mỹ lý giải sự thay đổi này chủ yếu xuất phát từ việc điều chỉnh giảm giá trị hàng hóa nhập khẩu - một thành tố vốn bị trừ khi tính toán quy mô GDP.

Song song đó, thị trường lao động Mỹ tiếp tục phát đi tín hiệu lạc quan khi số đơn xin trợ cấp thất nghiệp lần đầu trong tuần kết thúc ngày 20/6 đã giảm xuống còn 215.000 đơn. Con số này giảm 12.000 đơn so với báo cáo liền trước và tốt hơn nhiều so với mức dự báo 223.000 đơn của các chuyên gia kinh tế.