Liên tiếp giữ TOP 1 công ty dịch vụ CNTT lớn nhất Đông Nam Á, CEO FPT tiết lộ công thức chinh phục Nhật Bản, Hàn Quốc trong ngành tỷ USD

CEO FPT tiết lộ điểm khởi đầu để doanh nghiệp bước vào ngành bán dẫn

Trong bối cảnh Việt Nam đang đứng trước cơ hội lịch sử để tham gia sâu vào chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu, vấn đề không chỉ dừng lại ở việc làm ra công nghệ mà còn là câu chuyện sống còn về khả năng thương mại hóa.

Chia sẻ tại Diễn đàn "Đồng hành cùng Việt Nam hiện thực hóa khát vọng phát triển công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và đổi mới sáng tạo" diễn ra sáng nay (13/8), ông Nguyễn Văn Khoa, Tổng Giám đốc điều hành Tập đoàn FPT, đã đưa ra những phân tích sắc sảo về bộ câu hỏi chiến lược mà mọi doanh nghiệp bán dẫn phải trả lời trước khi bắt tay vào đầu tư.

Theo ông Khoa, câu hỏi đầu tiên và then chốt nhất đối với bất kỳ sản phẩm nào không phải là công nghệ đó tiên tiến ra sao, mà là chúng ta làm ra sản phẩm đó để bán cho ai. Đây là điểm khởi đầu cho một bộ câu hỏi đi kèm mà doanh nghiệp buộc phải giải đáp rõ ràng: công nghệ cốt lõi là gì, sản phẩm có khả năng tiêu thụ không, thị trường mục tiêu ở đâu và lợi thế cạnh tranh của Việt Nam nằm ở phân khúc nào.

Trong một ngành công nghiệp có tính cạnh tranh khốc liệt như bán dẫn, việc xác định đúng các mắt xích chiến lược từ thiết kế, sản xuất đến đóng gói, kiểm thử và đào tạo là điều kiện tiên quyết để hình thành một hệ sinh thái đầy đủ và vững chắc.

Tiếp cận vấn đề từ góc độ doanh nghiệp, CEO FPT nhấn mạnh rằng điều quan trọng nhất là năng lực hiện có phải được chuyển hóa thành sản phẩm và dịch vụ cụ thể, đồng thời phải tính toán xem Việt Nam sẽ giữ lại được bao nhiêu giá trị trong chuỗi cung ứng đó.

Thị trường bán dẫn không nên được hiểu một cách đơn giản là chỉ bán con chip thành phẩm cuối cùng. Thực tế, mỗi công đoạn trong chuỗi giá trị này, từ thiết kế đến kiểm thử, đều có những thị trường và khách hàng riêng biệt.

Ông Khoa lấy ví dụ, nếu doanh nghiệp làm về thiết kế thì phải biết rõ ai sẽ đặt hàng thiết kế đó, hoặc nếu làm về kiểm thử thì phải xác định được đối tượng khách hàng có nhu cầu tương ứng. Khách hàng của ngành bán dẫn không chỉ gói gọn trong lãnh thổ Việt Nam mà còn là các đối tác quốc tế đang rất quan tâm đến các năng lực chuyên biệt này.

Ngay cả các phòng thí nghiệm cũng cần xác định rõ doanh nghiệp nào cần đo lường, hay các trường đại học phải hiểu doanh nghiệp đang thực sự cần những kỹ sư có kỹ năng cụ thể ra sao.

Về chiến lược thị trường, ông Nguyễn Văn Khoa cho rằng Việt Nam cần nhìn nhận đồng thời hai thị trường trọng điểm: toàn cầu và nội địa. Ở thị trường toàn cầu, doanh nghiệp phải lựa chọn những công đoạn mà mình có năng lực cạnh tranh thực sự để tham gia sâu vào chuỗi cung ứng quốc tế.

Ông chia sẻ kinh nghiệm khi làm việc với các đối tác lớn từ Nhật Bản hay Hàn Quốc rằng, sản phẩm của Việt Nam có thể chỉ là một mắt xích nhỏ nhưng phải nằm trong các thiết bị thiết yếu như thiết bị IoT trong kinh tế và dân sinh.

Song song đó, với dân số hơn 100 triệu dân và sự bùng nổ của Internet, trung tâm dữ liệu cùng các công nghệ chiến lược, nhu cầu nội địa của Việt Nam đang tăng trưởng mạnh mẽ. Ông Khoa khẳng định, nếu không đặt ngành bán dẫn vào một kế hoạch kinh doanh thực tế với các mục tiêu thị trường rõ ràng, thì mọi kế hoạch phát triển cũng chỉ nằm trên giấy.

Trong lộ trình thực hiện, FPT đã chọn cách tiếp cận từng bước, bắt đầu từ những sản phẩm phù hợp với trình độ hiện tại của nhân lực Việt Nam.

Ông Nguyễn Văn Khoa tiết lộ lý do FPT chọn "chip nguồn" là sản phẩm đầu tiên vì bất kỳ thiết bị điện tử nào cũng cần hệ thống nguồn để hoạt động. Đây là phân khúc vừa sức và có tính ứng dụng rộng rãi, trong khi các thiết kế ở trình độ cao hơn sẽ đòi hỏi nguồn lực tài chính rất lớn và cần thời gian để nghiên cứu, đào tạo đội ngũ nhân sự tương xứng.

Từ mục tiêu thị trường, doanh nghiệp sẽ xác định sản phẩm, từ sản phẩm mới định hình công nghệ và hạ tầng cần thiết. Quy trình này giúp doanh nghiệp đầu tư trọng tâm vào con người – yếu tố cốt lõi của ngành bán dẫn.

Chinh phục Nhật Bản, Hàn Quốc bằng một mắt xích nhỏ nhưng không thể thay thế

Một trong những đề xuất quan trọng của ông Khoa là việc xây dựng hệ thống hạ tầng dùng chung để tối ưu hóa nguồn lực. Do thiết bị ngành bán dẫn có giá trị đầu tư cực lớn, công nghệ thay đổi nhanh và chi phí vận hành cao, ông cho rằng không nên đầu tư dàn trải ở mỗi địa phương một ít.

Thay vào đó, Việt Nam cần một mạng lưới hạ tầng bán dẫn quốc tế tại Việt Nam và kết nối các năng lực này để hỗ trợ sản xuất thử cho cả trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp.

Ông Khoa cũng đề xuất với Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) và đối tác nước ngoài về việc cùng đầu tư xây dựng các phòng thí nghiệm tập trung vào ba nhiệm vụ chính: kiểm soát lỗi, đánh giá sản phẩm chip mới và đặc biệt là kỹ thuật đảo ngược. Theo ông, kỹ thuật đảo ngược đóng vai trò cực kỳ quan trọng để đảm bảo an ninh, kiểm tra xem các dòng chip dùng tại Việt Nam có bị cài đặt mã độc hay phần mềm gián điệp hay không.

Tầm nhìn xa hơn của ông Khoa đối với ngành bán dẫn là việc đưa các kết quả thử nghiệm và đánh giá tại Việt Nam đạt chuẩn quốc tế, được các khách hàng toàn cầu chấp nhận. Khi đó, Việt Nam không chỉ phục vụ doanh nghiệp trong nước mà còn có thể cung cấp dịch vụ hạ tầng cho các khách hàng quốc tế đặt hàng tại đây.

Qua kinh nghiệm xuất khẩu sang các thị trường khó tính như Nhật Bản hay Hàn Quốc, ông Khoa tự tin rằng dù không doanh nghiệp hay quốc gia nào có thể làm toàn bộ chuỗi giá trị, nhưng quan trọng nhất là Việt Nam phải xác định rõ công đoạn nào mình sẽ làm chủ, công đoạn nào có lợi thế tạo ra lợi nhuận và công đoạn nào cần hợp tác với các tập đoàn lớn trên thế giới.

Đại diện FPT đặc biệt nhấn mạnh mô hình phát triển dựa trên chuỗi: Thị trường - Sản phẩm - Công nghệ - Hạ tầng - Con người. Đứng trước bất kỳ dự án bán dẫn nào, dù là xây dựng một nhà máy hay một phòng thí nghiệm, câu trả lời phải nằm ở ba điểm: sản phẩm có bán được không, bán cho ai và Việt Nam thu lại được bao nhiêu giá trị.

Ông tin rằng nếu trả lời được những câu hỏi này bằng các con số cụ thể và chiến lược rành mạch, ngành bán dẫn Việt Nam sẽ không chỉ tăng trưởng nhanh mà còn đảm bảo được tính thực chất, hiệu quả và bền vững cho an ninh phát triển của quốc gia.