Mặt hàng 'Made in Vietnam' thu gần 20 tỷ USD sau 8 tháng: Đứng thứ 2 thế giới, riêng Mỹ chi hơn 8 tỷ USD để nhập

Theo số liệu thống kê sơ bộ của Cục Hải quan, kim ngạch xuất khẩu toàn ngành da giày trong tháng 8/2026 đạt hơn 2,45 tỷ USD. Con số này giảm 9,26% so với tháng trước nhưng vẫn tăng 2,72% so với cùng kỳ năm 2025.

Tính chung 8 tháng, xuất khẩu da giày đạt khoảng 19,54 tỷ USD, tăng 2,43% so với cùng kỳ năm ngoái.

Túi xách tăng hai chữ số, giày dép tăng chậm

Trong cơ cấu xuất khẩu, giày dép tiếp tục là nhóm hàng đóng góp lớn nhất với kim ngạch khoảng 16,20 tỷ USD trong 8 tháng, tăng 0,74% so với cùng kỳ năm 2025.

Mức tăng này tương đối thấp nếu đặt cạnh một số nhóm hàng xuất khẩu chủ lực khác như điện tử hay máy móc, thiết bị.

Trái lại, nhóm túi xách, vali và ô dù ghi nhận kết quả tích cực hơn khi đạt khoảng 3,34 tỷ USD, tăng 11,51%. Điều này cho thấy tăng trưởng của ngành da giày trong những tháng đầu năm đang có sự phân hóa khá rõ giữa các nhóm sản phẩm.

Về thị trường, Mỹ tiếp tục giữ vị trí đối tác nhập khẩu lớn nhất của ngành da giày Việt Nam. Trong 8 tháng, tổng kim ngạch xuất khẩu giày dép, túi xách và các sản phẩm liên quan sang thị trường này vượt 8 tỷ USD.

Trong đó, riêng giày dép đạt khoảng 6,46 tỷ USD, còn túi xách, vali và ô dù mang về khoảng 1,55 tỷ USD.

Liên minh châu Âu (EU) đứng thứ hai với kim ngạch gần 5 tỷ USD, tăng 3,62% so với cùng kỳ.

Đáng chú ý, bên cạnh những thị trường chủ lực, một số thị trường quy mô nhỏ và trung bình tại EU lại ghi nhận mức tăng khá cao. Xuất khẩu sang Pháp tăng 10,14%, Đan Mạch tăng 33,20%, trong khi Luxembourg tăng tới 60,52%.

Ở chiều ngược lại, kim ngạch xuất khẩu da giày sang Đức giảm 4,81% so với cùng kỳ năm trước.

Áp lực từ nguyên liệu và các tiêu chuẩn xanh

Việt Nam hiện nằm trong nhóm những trung tâm sản xuất da giày lớn của thế giới, đứng thứ ba về sản xuất sau Trung Quốc và Ấn Độ, đồng thời thuộc nhóm dẫn đầu về xuất khẩu.

Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu toàn ngành đạt gần 29 tỷ USD, riêng giày dép đóng góp hơn 24 tỷ USD. Khoảng 90% sản lượng của ngành được đưa ra thị trường nước ngoài.

Tỷ trọng xuất khẩu lớn giúp ngành da giày Việt Nam tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu, song đồng thời khiến hoạt động sản xuất dễ chịu ảnh hưởng trước những biến động về nhu cầu, logistics, chi phí nguyên liệu và chính sách thương mại tại các thị trường lớn.

Theo Tổng Thư ký Hiệp hội Da giày - Túi xách Việt Nam (Lefaso), một trong những vấn đề cần được ưu tiên thời gian tới là phát triển mạnh hơn ngành công nghiệp nguyên phụ liệu trong nước, qua đó giảm mức độ phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu.

Một giải pháp đang được đề xuất là hình thành sàn giao dịch nguyên phụ liệu, đi kèm hệ thống dự trữ nguyên liệu chiến lược ở quy mô quốc gia. Mô hình này được kỳ vọng giúp doanh nghiệp chủ động nguồn cung hơn và giảm rủi ro đứt gãy chuỗi sản xuất khi thị trường quốc tế biến động.

Không chỉ đối mặt bài toán nguyên liệu, các doanh nghiệp da giày còn đứng trước sức ép chuyển đổi xanh ngày càng lớn.

Những quy định mới tại EU liên quan đến phát thải carbon, truy xuất nguồn gốc hay “hộ chiếu số sản phẩm” (Digital Product Passport - DPP) đang nâng đáng kể tiêu chuẩn đối với hàng hóa nhập khẩu.

Trước yêu cầu này, nhiều doanh nghiệp đã tăng đầu tư vào công nghệ sản xuất sạch, tự động hóa và chuyển đổi số, đồng thời mở rộng việc sử dụng nguyên liệu tái chế hoặc vật liệu thân thiện hơn với môi trường.

Tìm cách nâng giá trị sản phẩm, giảm phụ thuộc thị trường lớn

Một hướng đi khác của ngành là chuyển dần từ mô hình gia công truyền thống CMT sang thiết kế và phát triển sản phẩm theo phương thức ODM.

Việc tham gia sâu hơn vào khâu thiết kế, phát triển sản phẩm và xây dựng thương hiệu được kỳ vọng sẽ giúp doanh nghiệp Việt Nam gia tăng giá trị nội địa, thay vì chủ yếu đảm nhiệm các công đoạn gia công có giá trị gia tăng thấp.

Đây cũng là bài toán đáng chú ý khi khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài hiện vẫn đóng góp khoảng 80% kim ngạch xuất khẩu của toàn ngành.

Bên cạnh nâng cao năng lực sản xuất trong nước, doanh nghiệp da giày đang tìm cách tận dụng tốt hơn các hiệp định thương mại tự do mà Việt Nam đã ký kết để mở rộng đầu ra.

Ngoài các thị trường truyền thống như Mỹ và EU, doanh nghiệp cũng gia tăng tìm kiếm đơn hàng tại Ấn Độ, Trung Đông và châu Phi.

Việc mở rộng sang các thị trường mới được kỳ vọng tạo thêm dư địa tăng trưởng cho ngành da giày, đồng thời giảm rủi ro khi kim ngạch xuất khẩu hiện vẫn tập trung lớn vào một số đối tác chủ chốt.