Máy bay Boeing bị xé toạc thân sau tiếng nổ lớn ở độ cao 7.000m trên Thái Bình Dương, 9 hành khách bị hút ra ngoài và mất tích vĩnh viễn

Cửa khoang hàng bật tung, máy bay bị xé toạc

Ngày 24/02/1989, chuyến bay United Airlines 811 gặp sự cố nghiêm trọng khi đang ở độ cao khoảng 7.000m trên Thái Bình Dương. Cửa khoang hàng bất ngờ bật khỏi thân máy bay, kéo theo một phần lớn vỏ máy bay và sàn khoang hành khách. 9 người bị hút ra ngoài, mất tích giữa biển.

Dù chiếc Boeing 747 hư hỏng nặng, phi hành đoàn vẫn đưa được máy bay quay về Honolulu (Hawaii) và hạ cánh khẩn cấp an toàn.

Chuyến bay mang số hiệu United Airlines 811 sử dụng máy bay Boeing 747-122, thực hiện hành trình từ Los Angeles (Mỹ) đến Sydney (Australia), quá cảnh tại Honolulu (Hawaii) và Auckland (New Zealand). Trên máy bay khi rời Honolulu có 337 hành khách, 15 tiếp viên và 3 thành viên tổ lái.

Theo báo cáo điều tra của Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia Mỹ (NTSB), máy bay cất cánh từ sân bay Honolulu lúc 1h33 ngày 24/02/1989. Khoảng 17 phút sau, khi đang leo cao ở độ cao từ 22.000 đến 23.000 feet (khoảng 6.700-7.000m), phi hành đoàn nghe thấy một tiếng động mạnh, làm rung chuyển toàn bộ máy bay. Ngay sau đó, một tiếng nổ lớn vang lên và khoang máy bay đột ngột mất áp suất.

Nguyên nhân là cửa khoang hàng phía trước (nằm ở phần thân dưới bên phải) bất ngờ tách khỏi máy bay. Cánh cửa bật ra với lực mạnh, kéo theo một phần thân máy bay và khiến khu vực khoang hành khách gần đó bị phá hủy. Một lỗ thủng lớn xuất hiện bên phải thân máy bay, có kích thước khoảng 3mx4,6m. Sàn khoang hành khách gần vị trí này cũng bị gãy, sụp xuống.

Sự thay đổi áp suất đột ngột khiến 9 hành khách bị hút khỏi máy bay. Nhiều ghế ngồi cũng bị cuốn ra ngoài cùng các mảnh vỡ. Những người này rơi xuống Thái Bình Dương và không được tìm thấy dù lực lượng chức năng đã tổ chức tìm kiếm trên biển và trên không.

Vụ việc còn gây hư hại nghiêm trọng cho máy bay. Các mảnh vỡ va đập vào cánh phải, phần đuôi và 2 động cơ bên phải. Động cơ số 3 rung lắc mạnh, buộc phi hành đoàn phải tắt khẩn cấp. Động cơ số 4 sau đó xuất hiện dấu hiệu cháy và cũng phải ngừng hoạt động. Hệ thống cung cấp oxy phía trước bị phá hủy, trong khi một số bộ phận cánh tà bị hư hỏng, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng hạ cánh.

Trước tình huống khẩn cấp, cơ trưởng lập tức cho máy bay hạ độ cao và quay đầu 180 độ để trở lại Honolulu. Phi hành đoàn phát tín hiệu cấp cứu, đồng thời kiểm tra tình trạng máy bay để xác định mức độ hư hại. Một thành viên tổ lái được cử xuống khoang hành khách và phát hiện một phần lớn thân máy bay phía trước, bên phải đã biến mất.

Trong quá trình hạ độ cao, tổ lái tiến hành xả nhiên liệu nhằm giảm trọng lượng máy bay trước khi tiếp đất. Do 2 động cơ bên phải không còn hoạt động, máy bay chỉ có thể duy trì lực đẩy từ 2 động cơ bên trái. Cơ cấu cánh tà bị hư hỏng cũng khiến phi hành đoàn không thể sử dụng cấu hình hạ cánh thông thường.

Máy bay phải tiếp cận đường băng với tốc độ khoảng 190-200 knot (tương đương 352-370km/h), cao hơn đáng kể so với tốc độ hạ cánh thông thường. Dù vậy, cơ trưởng vẫn kiểm soát được chiếc Boeing 747 và đưa máy bay tiếp đất tại sân bay Honolulu lúc 2h34.

Sau khi dừng trên đường băng, phi hành đoàn triển khai sơ tán khẩn cấp. Những người còn lại trên máy bay được đưa ra ngoài an toàn, dù vụ việc khiến nhiều người bị thương.

Kết luận điều tra hé lộ nguyên nhân từ cơ cấu khóa cửa

Sau tai nạn, NTSB tiến hành điều tra để xác định nguyên nhân khiến cửa khoang hàng bật khỏi máy bay. Trong báo cáo ban đầu công bố tháng 4/1990, cơ quan này cho rằng cơ cấu khóa cửa có thể đã bị hư hỏng từ trước. Điều đó khiến cửa trông như đã đóng và khóa chặt, nhưng thực tế các chốt chưa được gài hoàn toàn.

Tuy nhiên, kết luận này được điều chỉnh sau khi lực lượng tìm kiếm thu hồi được các mảnh cửa khoang hàng dưới đáy Thái Bình Dương. Chiến dịch tìm kiếm do Hải quân Mỹ phối hợp với NTSB, Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA), Boeing và United Airlines triển khai từ tháng 7/1990. Đến ngày 26/9 và 1/10/1990, các phần của cánh cửa được tìm thấy ở độ sâu khoảng 14.200 feet (4.328m).

Việc thu hồi và kiểm tra trực tiếp cánh cửa giúp các nhà điều tra có thêm bằng chứng về cơ chế gây tai nạn. Theo báo cáo thay thế được NTSB thông qua ngày 18/3/1992, nguyên nhân có khả năng là công tắc hoặc hệ thống dây điện bị lỗi trong bộ điều khiển cửa khoang hàng. Sự cố này khiến các chốt khóa bị kích hoạt bằng điện, dịch chuyển về vị trí mở sau khi cửa đã được đóng và khóa trước chuyến bay.

Bên cạnh đó, thiết kế cơ cấu khóa cửa cũng có khiếm khuyết. Các bộ phận khóa không đủ khả năng chống lại lực tác động, dẫn đến biến dạng và khiến chốt cửa bị đẩy khỏi vị trí khóa. NTSB đồng thời chỉ ra việc Boeing và FAA chưa có biện pháp khắc phục kịp thời sau một sự cố cửa khoang hàng trên máy bay Boeing 747 của hãng Pan Am năm 1987 là yếu tố góp phần dẫn đến tai nạn.

Từ vụ việc, NTSB đưa ra các khuyến nghị về thiết kế, chứng nhận, bảo dưỡng cửa khoang hàng trên máy bay chở khách có áp suất, đồng thời đề xuất cải thiện an toàn cabin và quy trình ứng phó khẩn cấp. Vụ tai nạn United Airlines 811 trở thành một trường hợp điển hình về nguy cơ từ những khiếm khuyết kỹ thuật tưởng chừng nhỏ, nhưng có thể gây hậu quả nghiêm trọng khi máy bay đang hoạt động ở độ cao lớn.