Một thay đổi lớn đang diễn ra với hàng trăm nghìn cửa hàng F&B Việt Nam

Báo cáo thị trường Kinh doanh Ẩm thực Việt Nam 6 tháng đầu năm 2026 do iPOS.vn và Nestlé Professional công bố cho thấy, doanh thu toàn ngành F&B trong nửa đầu năm ước đạt 432.700 tỷ đồng, tăng 6,55% so với cùng kỳ năm 2025. Mức tăng này cao hơn tốc độ tăng 5,5% của cả năm 2025.

Tính đến hết tháng 6, cả nước có khoảng 329.200 cửa hàng dịch vụ ăn uống, giảm nhẹ 0,1% so với khoảng 329.500 cửa hàng cuối năm 2025.

Việc số lượng cửa hàng gần như không thay đổi cho thấy lượng điểm bán mới đã bù đắp phần lớn số cửa hàng rời thị trường sau làn sóng thanh lọc diễn ra từ năm 2025.

Đáng chú ý hơn, thị trường đang xuất hiện xu hướng doanh nghiệp F&B tận dụng nguồn cung mặt bằng được giải phóng để mở rộng.

Khảo sát 481 doanh nghiệp F&B tại 15 tỉnh, thành phố cho thấy 52,01% doanh nghiệp có kế hoạch mở thêm cửa hàng hoặc phát triển quy mô trong 6 tháng cuối năm. Dù thấp hơn mức 57,31% của khảo sát trước, tỷ lệ này vẫn có nghĩa là hơn một nửa số doanh nghiệp được khảo sát đang tính chuyện mở rộng.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh sức mua chưa thực sự bùng nổ. Thay vì chờ thị trường tăng trưởng mạnh, một bộ phận doanh nghiệp đang tận dụng thời điểm nhiều mặt bằng được trả lại để tìm kiếm vị trí phù hợp với khả năng tài chính và mô hình kinh doanh.

Nửa cuối năm cũng được đánh giá là thời điểm thuận lợi để mở điểm bán mới khi nhu cầu ăn uống thường tăng vào mùa lạnh tại miền Bắc. Bên cạnh đó, các dịp Giáng sinh và Tết cũng tạo thêm động lực cho thị trường.

Mặt bằng trung tâm không còn là lựa chọn duy nhất

Một trong những thay đổi đáng chú ý của ngành F&B là quan niệm về “mặt bằng đẹp” đang dần thay đổi.

Theo báo cáo, các mô hình F&B mới không nhất thiết phải tìm vị trí đắt đỏ ở trung tâm. Thay vào đó, doanh nghiệp có xu hướng tìm những mặt bằng rộng, giá thuê hợp lý, có chỗ đỗ xe, kể cả ở khu vực vùng rìa hoặc trong các con hẻm.

Tại TPHCM, một số khu vực như Gò Vấp, Tân Phú, trục Ung Văn Khiêm và Nguyễn Gia Trí đang hình thành các cụm ăn uống mới. Điểm chung của những khu vực này là có quỹ đất đủ rộng cho mặt bằng vài trăm m2, giá thuê dễ chấp nhận và mật độ thương hiệu đủ lớn để tạo thành điểm đến.

Sự thay đổi này cho thấy một vị trí đắt tiền không còn mặc nhiên đồng nghĩa với lợi thế cạnh tranh. Nếu một mặt bằng giá thấp hơn vẫn có thể đáp ứng nhu cầu trải nghiệm, khả năng tiếp cận và mức chi tiêu của khách hàng, lợi thế của vị trí trung tâm sẽ giảm đi đáng kể.

Tại Gò Vấp, sự tập trung của nhiều thương hiệu cùng phân khúc đang tạo hiệu ứng cụm, thu hút nhóm khách hàng học sinh, sinh viên và người trẻ. Khi khách hàng có thể tìm nhiều lựa chọn trong cùng một khu vực với mức chi khoảng 200.000 đồng/người, việc phải trả chi phí mặt bằng quá cao ở khu vực trung tâm không còn là lựa chọn duy nhất.

Thực tế, xu hướng rời các vị trí trung tâm đã xuất hiện từ năm 2025 khi giá thuê mặt bằng tăng cao trong khi hiệu quả kinh doanh không còn tương xứng.

Đại diện Starbucks Việt Nam từng chia sẻ rằng “vị trí đắc địa không còn là điểm đến cho nhiều bên kinh doanh nữa”, trong bối cảnh hành vi tiêu dùng những năm gần đây thay đổi đáng kể.

Theo vị này, trước đây vị trí đắc địa thường đi cùng không gian được trang trí bắt mắt để thu hút khách hàng. Tuy nhiên, cách tiếp cận đó đang thay đổi.

Starbucks cũng từng mở một cửa hàng trong một con hẻm nhỏ tại TPHCM, khác biệt với các cửa hàng thường đặt tại những vị trí mặt tiền trung tâm.

Những diễn biến này cho thấy thị trường F&B đang bước sang một giai đoạn mới. Doanh nghiệp không chỉ cạnh tranh bằng thương hiệu hay sản phẩm mà còn phải tính toán lại bài toán mặt bằng: chi phí thuê, diện tích, chỗ đỗ xe, khả năng hình thành cụm kinh doanh và trải nghiệm khách hàng.

Trong bối cảnh hơn một nửa doanh nghiệp được khảo sát vẫn có kế hoạch mở rộng, cuộc đua F&B trong thời gian tới có thể không còn nằm ở việc ai sở hữu vị trí “đắc địa” nhất, mà ở việc ai tìm được vị trí phù hợp nhất với mô hình và túi tiền của khách hàng.