Nằm trong 'đế chế” 1,2 triệu tỷ của Petrovietnam: Những doanh nghiệp nào trên sàn đang nắm vị thế có lợi?

Hệ sinh thái trải dài trên nhiều mắt xích

Petrovietnam (PVN) hiện xây dựng chuỗi hoạt động tương đối hoàn chỉnh từ thăm dò, khai thác dầu khí, khí, điện, lọc hóa dầu đến phân bón và dịch vụ kỹ thuật.

Trên thị trường chứng khoán, các doanh nghiệp nổi bật gồm GAS, OIL ở mảng khí và phân phối; PVS, PVD trong dịch vụ dầu khí; PVT ở vận tải; POW trong lĩnh vực điện; BSR ở lọc hóa dầu; cùng DPM và DCM trong ngành phân bón.

Không dừng ở nhóm doanh nghiệp trực tiếp, hệ sinh thái này còn mở rộng xuống hàng chục công ty con F2 đang niêm yết hoặc đăng ký giao dịch, qua đó tạo ra sự hiện diện rộng hơn của Petrovietnam trên thị trường chứng khoán.

Tuy nhiên, đây không phải một nhóm cổ phiếu có cùng động lực tăng trưởng. PVS và PVD phụ thuộc nhiều vào chu kỳ đầu tư thượng nguồn và hoạt động thăm dò, khai thác; GAS gắn với tăng trưởng thị trường khí; POW chịu tác động từ nhu cầu điện và sản lượng huy động. Trong khi đó, BSR, DPM và DCM nhạy hơn với biến động giá dầu, giá khí đầu vào và giá sản phẩm.

Luật Dầu khí mới: mắt xích nào đáng chú ý?

Một biến số mới đối với hệ sinh thái này là Luật Dầu khí (sửa đổi) vừa được Quốc hội thông qua và sẽ có hiệu lực từ ngày 1/3/2027.

Luật mới tăng mức độ phân cấp, phân quyền cho Petrovietnam trong hoạt động điều tra cơ bản và hoạt động dầu khí. Tập đoàn có thể thực hiện vai trò nhà đầu tư, tổ chức lựa chọn nhà thầu, ký kết hợp đồng dầu khí và trực tiếp thực hiện một số quyền, nghĩa vụ của nước chủ nhà.

Hội đồng Thành viên Petrovietnam cũng được trao thêm quyền quyết định một số nội dung liên quan đến sử dụng vốn, đồng thời có cơ chế xử lý chi phí đối với các dự án dầu khí thất bại từ nguồn lợi nhuận sau thuế.

Với quy mô vốn chủ sở hữu hơn 621.000 tỷ đồng, những thay đổi này có thể mở thêm dư địa để Petrovietnam triển khai các dự án dầu khí và năng lượng trong dài hạn.

Theo đánh giá của Chứng khoán Rồng Việt (VDSC), nhóm có triển vọng hưởng lợi rõ hơn từ Luật Dầu khí sửa đổi là PVS và PVD, trong khi GAS được hưởng lợi gián tiếp. Ngược lại, BSR và OIL không được xem là những doanh nghiệp hưởng lợi trực tiếp từ thay đổi chính sách này.

Cơ hội không chia đều

Với nhà đầu tư, quy mô 1,2 triệu tỷ đồng của Petrovietnam tạo ra một hệ sinh thái lớn nhưng không đồng nghĩa mọi cổ phiếu thành viên đều có triển vọng giống nhau.

Cơ hội sẽ phụ thuộc vào vị trí của từng doanh nghiệp trong chuỗi giá trị, chu kỳ ngành và khả năng chuyển hóa các dự án mới thành doanh thu, lợi nhuận và dòng tiền.

Theo đó, giá dầu, đầu tư thượng nguồn, nhu cầu điện, chu kỳ lọc hóa dầu và giá phân bón sẽ là những biến số quan trọng để phân hóa nhóm cổ phiếu Petrovietnam trên sàn.

Ở góc nhìn dài hạn, Luật Dầu khí mới cùng chiến lược mở rộng sang công nghiệp - năng lượng có thể tạo thêm dư địa cho hệ sinh thái. Tuy nhiên, câu hỏi đáng quan tâm với nhà đầu tư không phải Petrovietnam lớn đến đâu, mà là “đế chế” 1,2 triệu tỷ đồng này sẽ tạo thêm giá trị ở mắt xích nào và cổ phiếu nào có khả năng hưởng lợi trực tiếp nhất.