Petrovietnam được trao cơ chế đặc biệt: Dùng lợi nhuận để bù chi phí dự án dầu khí thất bại

Ngày 23/8, Quốc hội khóa XVI đã biểu quyết thông qua Luật Dầu khí (sửa đổi) tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất dưới sự điều phối của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên. Dự thảo luật nhận được sự đồng thuận cao với tỷ lệ tán thành 94,6%, ghi nhận 473 trên tổng số 475 đại biểu có mặt biểu quyết đồng ý.

Luật Dầu khí (sửa đổi) gồm 12 chương và 62 điều (tăng 1 chương, giảm 7 điều so với Luật Dầu khí cũ) sẽ chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/3/2027.

Theo nội dung mới được thông qua, Petrovietnam được đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong việc thực hiện các hoạt động điều tra cơ bản và hoạt động dầu khí. Tập đoàn có thẩm quyền thực hiện hoạt động dầu khí trong vai trò nhà đầu tư, ký kết các thỏa thuận thực hiện điều tra cơ bản, tổ chức lựa chọn nhà thầu, ký kết hợp đồng dầu khí và trực tiếp thực hiện quyền và nghĩa vụ của nước chủ nhà…

Hội đồng Thành viên của Petrovietnam được giao quyền quyết định đối với việc sử dụng vốn khi thực hiện quyền tham gia và quyền ưu tiên mua trước một phần hay toàn bộ quyền lợi, thực hiện hoạt động dầu khí theo các giai đoạn của hợp đồng, phê duyệt kết thúc các dự án đầu tư thất bại và báo cáo cơ quan đại diện chủ sở hữu về các nội dung đã phê duyệt. Trong công tác điều tra cơ bản, các chi phí phát sinh ngoài kinh phí ngân sách Nhà nước cấp sẽ được tập đoàn thanh toán trực tiếp từ nguồn lợi nhuận sau thuế.

Đối với các dự án mỏ dầu khí đầu tư thất bại, Luật Dầu khí (sửa đổi) quy định sau khi Hội đồng Thành viên Petrovietnam quyết định kết thúc dự án và hoàn tất quyết toán, chi phí này sẽ được bù đắp từ nguồn lợi nhuận sau thuế hằng năm của tập đoàn. Đồng thời, Petrovietnam được sử dụng tiền thu từ bán sản phẩm dầu, khí được chia của nước chủ nhà để bù trừ, thanh toán các chi phí quản lý, giám sát và duy trì hợp đồng trước khi xác định lãi nộp ngân sách.

Bên cạnh cơ chế đặc thù cho Petrovietnam, Luật Dầu khí sửa đổi cũng ban hành các khung ưu đãi đầu tư cụ thể để thu hút nguồn vốn vào những khu vực khó khăn. Đối với các lô dầu khí nằm ở vùng nước sâu, xa bờ hoặc khu vực có điều kiện địa lý khó khăn, địa chất phức tạp, mức thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp được áp dụng là 32%, thuế suất thuế xuất khẩu dầu thô là 10% và tỷ lệ thu hồi chi phí tối đa là 7% sản lượng khai thác trong năm. Với các dự án thuộc diện ưu đãi đầu tư đặc biệt, mức thuế thu nhập doanh nghiệp giảm xuống còn 25%, thuế xuất khẩu dầu thô là 5% và tỷ lệ thu hồi chi phí tối đa đạt 80% sản lượng khai thác được trong năm. Đối với các mỏ cận biên kém hiệu quả kinh tế, nhà thầu được đề xuất các chính sách ưu đãi khác. Ví dụ như sau khi thực hiện nghĩa vụ thuế sẽ được sử dụng toàn bộ phần dầu khí còn lại để thu hồi chi phí hoạt động và được hưởng toàn bộ phần dầu khí còn lại.

Luật mới cũng quy định khung pháp lý đối với hoạt động thu giữ, xử lý, vận chuyển, bơm ép và lưu trữ carbon dioxide gắn trực tiếp với hoạt động dầu khí, phát triển công trình năng lượng ngoài khơi và phát triển dịch vụ kỹ thuật công nghệ cao. Trong báo cáo tiếp thu, Bộ trưởng Bộ Công thương Lê Mạnh Hùng cho biết Chính phủ sẽ xây dựng các nghị định hướng dẫn chi tiết nhằm bảo đảm cơ sở pháp lý đồng bộ, đồng thời tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện khung pháp lý cho dự án thu giữ và lưu giữ carbon (CCS) và năng lượng ngoài khơi độc lập để bảo đảm tính tổng thể, đồng bộ, dài hạn và khả thi.