Ngay sau dấu mốc đô thị loại I, Thanh tra Chính phủ chỉ ra Bắc Ninh còn hơn 500 cơ sở nhà đất dôi dư
Kết luận thanh tra cho thấy địa phương vẫn còn nhiều tồn tại trong quản lý tài sản công, với hàng trăm cơ sở nhà, đất dôi dư chưa được xử lý hoặc bỏ trống kéo dài.
Trong bối cảnh Bắc Ninh vừa được công nhận đáp ứng tiêu chí đô thị loại I - dấu mốc quan trọng trên lộ trình trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, Thanh tra Chính phủ yêu cầu địa phương khẩn trương xử lý hàng trăm cơ sở nhà, đất dôi dư bị bỏ trống kéo dài nhằm tránh lãng phí nguồn lực công.
Việc được công nhận đáp ứng tiêu chí đô thị loại I mở ra giai đoạn phát triển mới cho Bắc Ninh, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn về hiệu quả quản trị đô thị và sử dụng nguồn lực công. Trong bối cảnh đó, kết luận thanh tra mới nhất của Thanh tra Chính phủ đã chỉ ra một thực trạng đáng chú ý khi hàng trăm cơ sở nhà, đất sau sắp xếp đơn vị hành chính vẫn chưa được đưa vào khai thác, nhiều tài sản bị bỏ trống trong thời gian dài.
Cụ thể, theo Thông báo số 2756/TB-TTCP, sau khi hợp nhất hai tỉnh Bắc Ninh và Bắc Giang, toàn tỉnh Bắc Ninh hiện quản lý 6.729 cơ sở nhà, đất. Qua rà soát, có 570 cơ sở nhà, đất dôi dư được UBND tỉnh giao Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh cùng các chi nhánh trực thuộc quản lý, khai thác và xử lý.
Thanh tra Chính phủ ghi nhận trước và sau khi sáp nhập, địa phương đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, tổ chức rà soát, kiểm kê, xây dựng phương án xử lý tài sản công và phân công đầu mối quản lý theo quy định. Những bước đi này tạo nền tảng cho việc quản lý hệ thống nhà, đất sau sắp xếp bộ máy hành chính.
Tuy nhiên, quá trình xử lý tài sản dôi dư vẫn chậm so với yêu cầu.
Hơn 430 cơ sở chưa có phương án xử lý
Kết luận thanh tra cho thấy, tính đến ngày 30/4/2026, toàn tỉnh vẫn còn 430 cơ sở nhà, đất chưa có phương án xử lý, trong khi 140 cơ sở đã có phương án nhưng chưa hoàn thành việc thực hiện. Đáng chú ý, trong tổng số 570 cơ sở nhà, đất dôi dư, có tới 535 cơ sở đang bỏ trống, không được sử dụng. Trong số này, 322 cơ sở đã bỏ trống trên 12 tháng, chủ yếu là các điểm trường, trụ sở cơ quan, đơn vị sự nghiệp và nhà văn hóa.
Theo Thanh tra Chính phủ, việc để số lượng lớn tài sản công không được khai thác trong thời gian dài chưa bảo đảm nguyên tắc quản lý, sử dụng tài sản công theo quy định của pháp luật. Thực trạng này không chỉ làm gia tăng nguy cơ xuống cấp công trình mà còn tiềm ẩn nguy cơ lấn chiếm, tranh chấp và gây lãng phí nguồn lực của Nhà nước.
Ngoài ra, còn 31 cơ sở dôi dư vẫn đang được một số UBND cấp xã, cơ quan và đơn vị tiếp tục sử dụng làm trụ sở hoặc nơi hoạt động dù đã có quyết định chuyển giao, nhưng chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép tiếp tục sử dụng theo đúng quy định.
Theo kết luận thanh tra, nguyên nhân chủ yếu khiến tiến độ xử lý chậm xuất phát từ các vướng mắc về hồ sơ pháp lý, điều chỉnh quy hoạch xây dựng, quy hoạch sử dụng đất cũng như sự phối hợp chưa đồng bộ giữa các cơ quan liên quan.
Thanh tra Chính phủ nhận định việc rà soát, phê duyệt và tổ chức thực hiện phương án xử lý tài sản dôi dư hiện chưa đáp ứng tiến độ theo chỉ đạo của Thủ tướng về giải quyết dứt điểm cơ sở nhà, đất sau sắp xếp.
Hàng trăm cơ sở thiếu hồ sơ pháp lý, chưa cập nhật dữ liệu
Không chỉ chậm xử lý tài sản, công tác quản lý hồ sơ và dữ liệu tài sản công tại Bắc Ninh cũng được xác định còn nhiều tồn tại.
Theo kết luận thanh tra: 363 cơ sở thiếu hồ sơ pháp lý về nhà, đất; 193 cơ sở chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; 228 cơ sở chưa cập nhật trên phần mềm quản lý tài sản công; 228 cơ sở chưa mở sổ theo dõi, hạch toán kế toán;
365 cơ sở chưa xác định hoặc điều chỉnh giá trị quyền sử dụng đất để tính vào giá trị tài sản của đơn vị.
Thanh tra Chính phủ đánh giá những hạn chế này ảnh hưởng trực tiếp đến công tác quản lý, khai thác và xử lý tài sản công, đồng thời làm giảm hiệu quả sử dụng nguồn lực đất đai.
Đối với các cơ sở đã được rà soát, địa phương đã xác định nhiều phương án xử lý theo quy định, gồm 186 cơ sở cho thuê, 24 cơ sở đấu giá, 18 cơ sở bán tài sản trên đất và chuyển nhượng quyền sử dụng đất, 15 cơ sở chuyển đổi công năng, 14 cơ sở điều chuyển cho đơn vị có nhu cầu, 4 cơ sở thu hồi, 220 cơ sở chuyển giao địa phương quản lý, 65 cơ sở khai thác tạm thời và 2 cơ sở chưa thể xử lý do còn vướng mắc pháp lý.
Tổng cộng, 570 cơ sở nhà, đất dôi dư hiện chưa được khai thác có quy mô khoảng 86,8ha đất cùng 345.617m2 diện tích sàn xây dựng.
Yêu cầu làm rõ trách nhiệm, đẩy nhanh xử lý tài sản công
Trên cơ sở kết quả thanh tra, Thanh tra Chính phủ kiến nghị UBND tỉnh Bắc Ninh rà soát toàn diện, làm rõ tính chất, nguyên nhân và trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân liên quan đến việc chậm xử lý nhà, đất dôi dư. Đặc biệt, cơ quan thanh tra yêu cầu tăng cường kiểm tra các cơ sở bị bỏ trống quá 12 tháng; xác định rõ trách nhiệm đối với các trường hợp để tài sản công không được sử dụng trong thời gian dài, đồng thời khẩn trương xây dựng phương án đưa các cơ sở này vào khai thác theo đúng quy định của pháp luật.
Bên cạnh đó, UBND tỉnh được yêu cầu hoàn thiện hồ sơ pháp lý, cập nhật đầy đủ dữ liệu quản lý tài sản công, xử lý các trường hợp tranh chấp, lấn chiếm và phân công trách nhiệm theo nguyên tắc "rõ người, rõ việc, rõ thời hạn, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền" trong quá trình thực hiện kết luận thanh tra. Thanh tra Chính phủ cũng lưu ý, nếu trong quá trình thực hiện phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự, các vụ việc phải được chuyển cơ quan có thẩm quyền để xem xét, xử lý theo quy định.
