Việt Nam chính thức có thêm tỉnh đạt tiêu chí đô thị loại I, tương lai là thành phố trực thuộc Trung ương

Chiều 5/8, tỉnh Bắc Ninh tổ chức hội nghị công bố Quy hoạch chung đô thị đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075 theo Quyết định số 1389/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, đồng thời đón nhận Quyết định số 1315/QĐ-BXD của Bộ Xây dựng công nhận địa phương đạt tiêu chí đô thị loại I.

Đây được xem là cột mốc quan trọng trong lộ trình hiện thực hóa mục tiêu đưa Bắc Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, khi ngay sáng 6/8, Quốc hội đã nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra về việc thành lập thành phố Bắc Ninh.

Theo đồ án quy hoạch, Bắc Ninh được quy hoạch trên toàn bộ diện tích hơn 4.713 km² với 99 đơn vị hành chính cấp xã. Địa phương định hướng chuyển đổi mô hình phát triển từ đơn cực sang đa cực, đa trung tâm, hình thành cấu trúc không gian gồm 3 phân vùng phát triển, 4 hành lang kinh tế kết nối Vùng Thủ đô, 6 cụm trung tâm động lực và 12 khu vực đô thị loại II vào năm 2050.

Lấy 5 dòng sông lớn gồm sông Cầu, sông Đuống, sông Thương, sông Lục Nam và sông Thái Bình làm trục cảnh quan sinh thái, Bắc Ninh đặt mục tiêu trở thành trung tâm công nghiệp công nghệ cao của cả nước, tập trung vào các lĩnh vực bán dẫn, vi mạch và trí tuệ nhân tạo (AI), đồng thời bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa đặc sắc của vùng Kinh Bắc.

Tầm nhìn đến năm 2050, địa phương hướng tới trở thành đô thị đáng sống đẳng cấp khu vực châu Á và đến năm 2075 có khả năng dung nạp trên 10 triệu dân.

Một trong những điểm nhấn của quy hoạch là việc tích hợp hàng loạt công trình hạ tầng mang tầm quốc gia và quốc tế. Trong đó có Cảng hàng không quốc tế Gia Bình đạt tiêu chuẩn 4F, quy mô công suất 30-50 triệu hành khách mỗi năm gắn với Khu thương mại tự do; Khu kinh tế chuyên biệt phía Bắc tại Kép - Lạng Giang kết nối logistics đường sắt liên vận; cùng mạng lưới Vành đai 4, Vành đai 5, đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị kết nối trực tiếp với Hà Nội.

Cùng với việc công bố quy hoạch mới, Bắc Ninh cũng chính thức được công nhận đạt tiêu chí đô thị loại I trên toàn bộ địa giới hành chính sau khi đáp ứng 12/15 tiêu chuẩn theo quy định. Với quy mô dân số trên 3,98 triệu người, địa phương hiện duy trì tốc độ tăng trưởng GRDP cao hơn mức bình quân cả nước, đứng thứ hai toàn quốc về thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), tự cân đối ngân sách và có tỷ lệ đô thị hóa đạt 61,63%.

Phát biểu tại hội nghị, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh đánh giá việc công bố quy hoạch và đón nhận quyết định công nhận đô thị loại I là dấu mốc lịch sử, mở ra không gian và động lực phát triển mới để Bắc Ninh từng bước vươn tầm quốc tế.

Bộ trưởng đề nghị địa phương khẩn trương công khai quy hoạch, rà soát và điều chỉnh các quy hoạch có liên quan; gắn phát triển kinh tế - xã hội với bảo đảm quốc phòng, an ninh; đẩy mạnh đầu tư hệ thống hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, hiện đại, hạ tầng xanh, hạ tầng giao thông đối ngoại và phát triển đô thị theo mô hình TOD.

Đồng thời, Bắc Ninh cần tiếp tục phát triển công nghiệp công nghệ cao gắn với đổi mới sáng tạo và bảo tồn di sản văn hóa Kinh Bắc; thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu công nghiệp sang các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao như bán dẫn, vi mạch và AI; đồng thời quan tâm nâng cao chất lượng sống của người dân thông qua phát triển nhà ở xã hội, y tế và giáo dục.

Bộ trưởng Trần Hồng Minh khẳng định Bộ Xây dựng sẽ tiếp tục đồng hành, hỗ trợ Bắc Ninh trong quá trình triển khai quy hoạch, hoàn thiện cơ chế, tháo gỡ khó khăn để địa phương sớm trở thành đô thị loại I xanh, thông minh, hiện đại và hoàn thành mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.

Tiếp thu ý kiến chỉ đạo, Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh Phạm Hoàng Sơn khẳng định việc công bố hai quyết định là dấu mốc có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, mở ra giai đoạn phát triển mới, tạo nền tảng để địa phương bứt phá, hiện thực hóa mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.

Liên quan đến lộ trình này, sáng 6/8, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Quốc hội đã nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra về việc thành lập thành phố Bắc Ninh.

Theo phương án trình Quốc hội, thành phố Bắc Ninh sẽ được thành lập trên cơ sở nguyên trạng diện tích tự nhiên, quy mô dân số và hệ thống đơn vị hành chính của tỉnh Bắc Ninh hiện nay. Sau khi thành lập, thành phố có diện tích tự nhiên 4.713,75 km², quy mô dân số 3.989.623 người và gồm 99 đơn vị hành chính cấp xã, trong đó có 45 phường và 54 xã.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cho biết, Ủy ban thống nhất với đề xuất quy định thời điểm Nghị quyết về thành lập thành phố Bắc Ninh có hiệu lực từ ngày 20/9/2026, phù hợp với công tác chuẩn bị cũng như đáp ứng nguyện vọng và quyết tâm của cấp ủy, chính quyền địa phương.