Nghị quyết 168 và kịch bản tăng trưởng GDP 11,9%: Liệu Việt Nam có tạo nên kỳ tích trong 6 tháng cuối năm?

Chính phủ Việt Nam vừa ban hành Nghị quyết 168 vào ngày 27/6, một văn bản mang tính chiến lược nhằm cập nhật kịch bản tăng trưởng và đề ra các giải pháp trọng tâm cho những tháng cuối năm.

Mục tiêu bao trùm của Nghị quyết là phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế cả năm 2026 từ 10% trở lên, đồng thời kiên định giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô. Để hiện thực hóa mục tiêu tham vọng này, nền kinh tế cần đạt được mức tăng trưởng bứt phá 11,9% trong 6 tháng cuối năm, một con số mà các chuyên gia đánh giá là rất cao và đòi hỏi nỗ lực vượt bậc từ mọi ngành, mọi cấp.

Nghị quyết 168 đã chỉ ra 6 nhóm vấn đề trọng tâm cần tập trung tháo gỡ để tạo dư địa cho tăng trưởng, gồm: tăng trưởng GDP 6 tháng đầu năm chưa đạt mục tiêu; hai đầu tàu kinh tế là Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh tăng trưởng thấp hơn kịch bản đề ra; giải ngân đầu tư công chưa đồng đều; rủi ro lạm phát và an ninh năng lượng; tăng trưởng ngành dịch vụ còn dư địa cải thiện; cùng với những thách thức từ hoạt động thương mại và tình trạng nhập siêu.

Chính phủ giao chỉ tiêu từng ngành, từng địa phương để hiện thực hóa mục tiêu tăng trường GDP 10%

Chia sẻ trong talkshow mới đây trên kênh Tài Chính & Kinh doanh, ông Minh Tuấn - CEO AFA Capital cho rằng, Chính phủ không chỉ đặt mục tiêu tăng trưởng chung mà còn cụ thể hóa cho từng ngành, lĩnh vực. Theo đó, khu vực công nghiệp và xây dựng được giao mục tiêu tăng trưởng 14,3%, trong đó công nghiệp chế biến, chế tạo đạt 13,5% và ngành xây dựng phấn đấu bứt phá lên 17,6%. Khu vực dịch vụ đặt mục tiêu tăng 12%, với một số lĩnh vực trọng điểm như lưu trú, ăn uống tăng 17,3% và vận tải, kho bãi tăng 15,3%.

Bên cạnh đó, chuyên gia cũng lưu ý dư địa tăng trưởng của hai đầu tàu kinh tế là Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh. Ông Minh Tuấn cho biết, Thành phố Hồ Chí Minh hiện đạt mức tăng trưởng 8,5%, thấp hơn mục tiêu 10,2%, trong khi Hà Nội đạt 7,87% so với mục tiêu 11%. Đây là hai địa phương giữ vai trò quan trọng trong thu ngân sách và tạo động lực tăng trưởng cho cả nước.

Để thúc đẩy tăng trưởng theo vùng, các địa phương cũng được phân nhóm mục tiêu cụ thể, trong đó Hải Phòng và Quảng Ninh phấn đấu đạt mức tăng trưởng 13%; Bắc Ninh, Hưng Yên và Đà Nẵng được giao mục tiêu từ 11% đến 12,5%.

Theo ông Minh Tuấn, sau khi xác định mục tiêu tăng trưởng của cả nước, Chính phủ đã xây dựng hệ thống chỉ tiêu theo cả ngành và địa phương nhằm cụ thể hóa trách nhiệm, tạo cơ sở để các bộ, ngành và địa phương tập trung triển khai các nhiệm vụ được giao.

Đầu tư công tiếp tục được xác định là một trong những động lực quan trọng của tăng trưởng. Tuy nhiên, theo ông Minh Tuấn, tiến độ giải ngân vẫn cần được đẩy nhanh và đồng đều hơn giữa các địa phương. Tính đến hết tháng 5/2026, tổng giá trị giải ngân đạt khoảng 219.358 tỷ đồng, tương đương 21,6% kế hoạch hơn 1 triệu tỷ đồng của cả năm.

Lý giải nguyên nhân, ông Minh Tuấn cho biết quá trình triển khai đang chịu tác động từ nhiều yếu tố như biến động chi phí nguyên vật liệu xây dựng, thiếu hụt nhân lực tại các dự án trọng điểm như sân bay Long Thành, cùng một số vướng mắc liên quan đến thủ tục pháp lý và công tác giải phóng mặt bằng.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Long Phan - CEO AFA Group cho rằng nhiều nhà thầu đang chịu áp lực khi các hợp đồng được ký theo đơn giá trước đó trong khi giá vật liệu xây dựng tăng mạnh do tác động của các biến động quốc tế. Điều này ảnh hưởng đến tiến độ thi công của một số dự án, đồng thời khiến việc huy động nhân lực xây dựng gặp nhiều khó khăn hơn.

Rủi ro lạm phát và an ninh năng lượng cũng là một thách thức không thể xem nhẹ trong lộ trình 6 tháng cuối năm. Ông Long Phan cảnh báo về áp lực từ lạm phát do chi phí đẩy khi giá xăng dầu biến động, kéo theo giá thực phẩm và dịch vụ tăng lên nhưng khó giảm xuống do tính "dính" của giá cả.

Ông Minh Tuấn bổ sung rằng thời tiết cực đoan, hạn hán và việc chậm triển khai quy hoạch điện VIII có thể ảnh hưởng đến an ninh năng lượng, trong khi áp lực tăng lương cơ sở cũng là yếu tố cần kiểm soát để tránh lạm phát vượt ngưỡng kỳ vọng. Ông Minh Tuấn nhấn mạnh rằng trở ngại lớn nhất cho tăng trưởng GDP hiện nay chính là tâm lý phòng thủ của các nhà đầu tư trước lo ngại về lạm phát và chính sách tiền tệ.

Ngành dịch vụ, vốn chiếm tỷ trọng lớn trong nền kinh tế, hiện chỉ tăng trưởng 7,9% trong nửa đầu năm, thấp hơn nhiều so với mục tiêu 10,1%. Ông Minh Tuấn nhận thấy người dân đang có xu hướng thắt chặt chi tiêu khi giá cả đi lại và thực phẩm tăng cao.

Đối với thị trường bất động sản, ông Long Phan đánh giá tình hình đang rất khó khăn trên hầu hết các phân khúc, kể cả chung cư và căn hộ. Sự sụt giảm của ngành dịch vụ và bất động sản ảnh hưởng trực tiếp đến thanh khoản hệ thống ngân hàng. Theo ông Long Phan, dù số tuyệt đối của tiền gửi ngân hàng đạt kỷ lục, nhưng tốc độ tăng trưởng tiền gửi dân cư lại chậm hơn tốc độ cho vay, dẫn đến thanh khoản khó khăn và lãi suất vẫn neo ở mức cao.

Ba trụ cột chính sách được kích hoạt, hướng tới tăng trưởng cao nhưng vẫn giữ ổn định vĩ mô

Về giải pháp, Nghị quyết 168 tập trung vào ba trụ cột chính gồm: chính sách tài khóa mở rộng, chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt và sự phối hợp chặt chẽ giữa hai chính sách này. Theo ông Minh Tuấn, chính sách tài khóa và tiền tệ được ví như "hai cánh tay" của Chính phủ, trong đó sự phối hợp đồng bộ sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

Đối với chính sách tài khóa, Chính phủ sẽ tiếp tục triển khai các giải pháp gia hạn thời hạn nộp thuế, tiền thuê đất, đồng thời tham mưu hoàn thiện các quy định liên quan đến thuế xăng dầu nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và người dân. Cùng với đó, Chính phủ đặt mục tiêu đẩy nhanh tiến độ giải ngân đầu tư công, phấn đấu hoàn thành 100% kế hoạch năm, đồng thời gắn trách nhiệm của người đứng đầu với kết quả thực hiện.

Một nội dung đáng chú ý trong Nghị quyết 168 là định hướng sử dụng linh hoạt hơn nguồn vốn tạm thời nhàn rỗi. Theo ông Minh Tuấn, Chính phủ cho phép Kho bạc Nhà nước sử dụng linh hoạt nguồn ngân quỹ tạm thời nhàn rỗi để gửi có kỳ hạn tại các ngân hàng thương mại hoặc mua lại trái phiếu Chính phủ. Cơ chế này giúp nguồn vốn được lưu chuyển hiệu quả hơn, góp phần hỗ trợ thanh khoản cho hệ thống ngân hàng và tạo điều kiện cung ứng tín dụng cho các dự án trọng điểm.

Đánh giá về giải pháp này, ông Minh Tuấn cho rằng đây là cách thức điều hành linh hoạt, phù hợp với bối cảnh hiện nay, góp phần ứng phó với những biến động từ bên ngoài, đồng thời hỗ trợ thực hiện các mục tiêu tăng trưởng trong 6 tháng cuối năm.

Tuy nhiên, về lâu dài, ông Long Phan cho rằng cần có những giải pháp căn cơ hơn thông qua việc phát triển thị trường vốn bền vững. Ông Long Phan nhấn mạnh tầm quan trọng của các nguồn vốn dài hạn, vốn xanh và sự kiện nâng hạng thị trường chứng khoán để tạo ra dòng vốn ổn định cho doanh nghiệp thay vì chỉ phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng.

Ông Minh Tuấn cũng đồng tình rằng muốn tăng trưởng thì phải có vốn đầu tư, và việc thiếu hụt vốn dài hạn sẽ là trở ngại lớn cho doanh nghiệp trong tương lai.

Bên cạnh các giải pháp thúc đẩy tăng trưởng, các chuyên gia cho rằng quá trình triển khai cũng cần đi đôi với việc quản trị hiệu quả các rủi ro. Theo ông Long Phan, việc thúc đẩy tăng trưởng cần bảo đảm giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát nợ công và tỷ giá. Đồng thời, chi phí kinh doanh của khu vực doanh nghiệp tư nhân vẫn ở mức cao, thị trường bất động sản cần thêm thời gian phục hồi và công tác kiểm soát tín dụng cần được thực hiện chặt chẽ để hạn chế phát sinh nợ xấu.

Ông Minh Tuấn nhận định, việc đẩy nhanh giải ngân đầu tư công cần gắn với hiệu quả sử dụng vốn, tránh chạy theo tiến độ mà ảnh hưởng đến chất lượng dự án. Bên cạnh đó, trong trường hợp lạm phát bình quân cả năm vượt ngưỡng 4,5%, chính sách tiền tệ có thể cần được điều chỉnh phù hợp với diễn biến thực tế.

Tựu trung lại, theo các chuyên gia, Nghị quyết 168 là một lộ trình quyết liệt, đòi hỏi sự phối hợp nhịp nhàng và năng lực quản trị rủi ro cao từ mọi cấp để đưa nền kinh tế Việt Nam về đích ngoạn mục trong năm 2026