Nghịch lý bất động sản Việt Nam: Nhà cao cấp dư thừa, người dân vẫn khó có nhà ở
Dù nguồn cung bất động sản tăng và nhiều dự án được tái khởi động, thị trường vẫn đối mặt nghịch lý khi nhà cao cấp dư thừa nhưng nhà ở giá phù hợp lại khan hiếm. Giá nhà liên tục leo thang đang khiến người thu nhập thấp và trung bình ngày càng khó tiếp cận chốn an cư.
Tại Diễn đàn Bất động sản Việt Nam 2026 diễn ra ngày 2/6, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho biết thị trường bất động sản đã xuất hiện nhiều tín hiệu tích cực với nguồn cung được cải thiện, hàng nghìn dự án được tháo gỡ vướng mắc pháp lý và nhiều dự án lớn được tái khởi động. Tuy nhiên, thị trường vẫn còn 5 điểm nghẽn lớn cần sớm giải quyết để phát triển ổn định, lành mạnh và bền vững.
Theo Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh, thời gian qua Đảng, Quốc hội và Chính phủ đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, trong đó đặc biệt quan tâm đến việc khơi thông thị trường bất động sản.
Đến nay, nhiều dự án quy mô lớn trên cả nước đã được chấp thuận chủ trương đầu tư và triển khai xây dựng, góp phần gia tăng nguồn cung cho thị trường. Đáng chú ý, khoảng 3.289 dự án với tổng mức đầu tư lên tới hàng triệu tỷ đồng và hơn 70.000 ha đất đã được tháo gỡ khó khăn để tiếp tục triển khai. Trong lĩnh vực nhà ở xã hội, cả nước hiện có 781 dự án đang được thực hiện với quy mô hơn 720.000 căn, tương đương 72% mục tiêu phát triển một triệu căn nhà ở xã hội.
Dù vậy, lãnh đạo Bộ Xây dựng cho rằng thị trường vẫn tồn tại nhiều bất cập mang tính cấu trúc.
Thứ nhất, nguồn cung và nhu cầu đang mất cân đối khi phân khúc cao cấp dư thừa nhưng lại thiếu nghiêm trọng nhà ở phù hợp với khả năng chi trả của đại bộ phận người dân.
Thứ hai, cơ cấu sản phẩm vẫn nghiêng về nhà ở thương mại để bán, trong khi nguồn cung nhà ở cho thuê dài hạn còn rất hạn chế.
Thứ ba, giá nhà tăng nhanh hơn nhiều so với thu nhập, khiến người thu nhập thấp và trung bình tại các đô thị lớn ngày càng khó tiếp cận nhà ở.
Thứ tư, các cơ chế, chính sách hiện nay chưa đủ hấp dẫn để thu hút doanh nghiệp đầu tư vào phân khúc nhà ở cho thuê.
Thứ năm, hệ thống dữ liệu và thông tin thị trường bất động sản giữa Trung ương và địa phương chưa được kết nối đồng bộ, ảnh hưởng đến công tác quản lý và tính minh bạch của thị trường.
“Đây là những vấn đề đã tích tụ trong thời gian dài, không thể xử lý trong một sớm một chiều nhưng cần được triển khai đồng bộ và quyết liệt để đáp ứng nhu cầu nhà ở của người dân”, Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh nhấn mạnh.
Để tháo gỡ các điểm nghẽn trên, Bộ Xây dựng đang nghiên cứu sửa đổi Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Đất đai và các quy định liên quan, dự kiến trình Quốc hội xem xét vào kỳ họp tháng 10/2026.
Bộ cũng định hướng điều tiết lại cơ cấu nguồn cung theo hướng ưu tiên phát triển nhà ở xã hội, nhà ở thương mại giá phù hợp, nhà ở công nhân và đặc biệt là nhà ở cho thuê dài hạn nhằm đáp ứng nhu cầu thực của người dân.
Đối với các địa phương, Bộ Xây dựng đề nghị rà soát nhu cầu nhà ở cho thuê, bố trí quỹ đất phù hợp, đẩy mạnh đầu tư hạ tầng đồng bộ và chủ động sử dụng nguồn lực ngân sách để phát triển các dự án nhà ở cho thuê, nhất là tại các khu công nghiệp và khu vực tập trung đông lao động.
Bên cạnh đó, các địa phương cần đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án nhà ở xã hội, tháo gỡ dứt điểm các dự án bất động sản tồn đọng, đồng thời tăng cường công khai thông tin, xây dựng cơ sở dữ liệu thị trường và đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác quản lý.
Theo Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh, với sự phối hợp đồng bộ giữa cơ quan quản lý, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp, thị trường bất động sản Việt Nam có cơ sở để phát triển theo hướng minh bạch, an toàn và bền vững hơn, qua đó trở thành động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và nâng cao chất lượng sống của người dân.
