Người đã mua bảo hiểm y tế được hoàn tiền nếu thuộc 3 trường hợp này: Cách tính, thủ tục đề nghị cụ thể ra sao?
Theo quy định, người tham gia bảo hiểm y tế có thể được hoàn trả số tiền đã đóng nếu thuộc một trong 3 trường hợp cụ thể.
Theo Điều 20 Văn bản hợp nhất số 2525/VBHN-BHXH ngày 15/8/2023 của BHXH Việt Nam, có 3 trường hợp người tham gia bảo hiểm y tế (BHYT) được hoàn trả một phần hoặc toàn bộ số tiền đã đóng.
3 trường hợp được hoàn tiền bảo hiểm y tế
Trường hợp thứ nhất, người tham gia được cấp thẻ BHYT theo nhóm đối tượng mới và thẻ đã cấp trước đó bị giảm giá trị sử dụng.
Điều kiện để được hoàn tiền là người tham gia sau đó được cấp thẻ BHYT theo một nhóm đối tượng khác có thứ tự ưu tiên cao hơn.
Chẳng hạn, một người đang tham gia BHYT theo hộ gia đình nhưng sau đó được tuyển dụng vào doanh nghiệp và được cấp thẻ BHYT do người lao động và người sử dụng lao động đóng. Khi đó, thẻ BHYT hộ gia đình đã tham gia trước đó sẽ bị giảm giá trị sử dụng. Người tham gia được hoàn lại số tiền đã đóng tương ứng với thời gian thẻ chưa được sử dụng.
Trường hợp thứ hai, mức hỗ trợ đóng BHYT từ ngân sách Nhà nước được điều chỉnh tăng.
Khi chính sách thay đổi khiến một nhóm đối tượng được ngân sách Nhà nước hỗ trợ mức đóng BHYT cao hơn trước, người tham gia được hoàn trả phần tiền đã đóng tương ứng với thời gian chưa sử dụng thẻ theo quy định.
Trường hợp thứ ba, người tham gia qua đời trước khi thẻ BHYT có giá trị sử dụng.
Nếu người tham gia đã đóng tiền mua thẻ BHYT nhưng qua đời trước thời điểm thẻ bắt đầu có giá trị sử dụng, thân nhân của người đã mất được hoàn trả số tiền đã đóng cho thời gian thẻ chưa sử dụng.
Số tiền được hoàn trả được tính thế nào?
Với cả 3 trường hợp trên, số tiền hoàn trả được xác định căn cứ vào mức đóng BHYT và thời gian đã đóng nhưng chưa sử dụng thẻ.
Cụ thể, với trường hợp thứ nhất, thời gian chưa sử dụng thẻ được tính từ thời điểm thẻ BHYT theo nhóm đối tượng mới bắt đầu có hiệu lực.
Với trường hợp thứ hai, thời gian chưa sử dụng thẻ được tính từ thời điểm quyết định điều chỉnh tăng mức hỗ trợ đóng BHYT có hiệu lực.
Với trường hợp thứ ba, thời gian chưa sử dụng thẻ được tính từ thời điểm thẻ BHYT bắt đầu có giá trị sử dụng.
Thứ tự ưu tiên khi một người thuộc nhiều nhóm BHYT
Theo Khoản 2 Điều 13 Luật BHYT sửa đổi năm 2014, nếu một người đồng thời thuộc nhiều đối tượng tham gia BHYT thì sẽ đóng BHYT theo đối tượng đầu tiên được xác định theo thứ tự quy định.
Theo Điều 12 Luật BHYT sửa đổi năm 2014, thứ tự các nhóm tham gia BHYT gồm:
Nhóm do người lao động và người sử dụng lao động đóng;
Nhóm do tổ chức BHXH đóng;
Nhóm do ngân sách Nhà nước đóng;
Nhóm được ngân sách Nhà nước hỗ trợ mức đóng;
Nhóm tham gia BHYT theo hộ gia đình;
Thủ tục đề nghị hoàn trả tiền BHYT
Để được giải quyết hoàn trả, người tham gia lập và nộp Tờ khai TK1-TS gửi cơ quan BHXH. Trường hợp người tham gia BHYT đã qua đời, thân nhân của người đó thực hiện việc lập tờ khai.
Sau khi tiếp nhận hồ sơ, cơ quan BHXH sẽ thực hiện giải quyết theo quy định và gửi kết quả đến người tham gia hoặc thân nhân.
Người dân có thể lựa chọn nhiều hình thức nộp hồ sơ. Ngoài việc nộp trực tiếp tại cơ quan BHXH hoặc Trung tâm Phục vụ hành chính công các cấp, hồ sơ có thể được gửi qua đường bưu chính hoặc thực hiện trực tuyến thông qua Cổng Dịch vụ công của BHXH Việt Nam, hoặc qua tổ chức I-VAN.
