Người đã mua bảo hiểm y tế sẽ được hoàn trả lại tiền, điều kiện cụ thể ra sao?

Theo quy định tại Điều 20 Văn bản hợp nhất số 2525/VBHN-BHXH ngày 15/8/2023 của Bảo hiểm xã hội Việt Nam, người tham gia bảo hiểm y tế (BHYT) có thể được hoàn trả số tiền đã đóng.

3 trường hợp cụ thể được hoàn tiền bảo hiểm y tế

Trường hợp thứ nhất: Được cấp thẻ BHYT theo nhóm đối tượng mới có mức ưu tiên cao hơn

Người tham gia BHYT sẽ được hoàn trả phần tiền đã đóng nhưng chưa sử dụng khi được cấp thẻ BHYT theo một nhóm đối tượng khác và thẻ BHYT đã tham gia trước đó bị giảm giá trị sử dụng.

Chẳng hạn, một cá nhân đang tham gia BHYT theo hộ gia đình nhưng sau đó ký hợp đồng lao động với doanh nghiệp và được doanh nghiệp đóng BHYT bắt buộc. Khi đó, thẻ BHYT theo hộ gia đình sẽ không còn giá trị sử dụng do thẻ BHYT thuộc nhóm người lao động có thứ tự ưu tiên cao hơn. Người tham gia được hoàn lại số tiền tương ứng với thời gian chưa sử dụng của thẻ cũ.

Trường hợp thứ hai: Được Nhà nước điều chỉnh tăng mức hỗ trợ đóng BHYT

Người tham gia cũng được hoàn trả một phần tiền BHYT nếu trong thời gian thẻ còn hiệu lực, chính sách thay đổi theo hướng tăng mức hỗ trợ từ ngân sách Nhà nước đối với nhóm đối tượng mà họ đang tham gia.

Trường hợp thứ ba: Người tham gia qua đời trước khi thẻ BHYT có hiệu lực

Trong trường hợp người mua thẻ BHYT nhưng mất trước thời điểm thẻ bắt đầu có giá trị sử dụng, thân nhân của người đó sẽ được hoàn lại toàn bộ số tiền đã đóng cho thẻ BHYT.

Cách xác định số tiền được hoàn trả

Đối với cả 3 trường hợp nêu trên, số tiền hoàn trả được tính căn cứ vào mức đóng BHYT và khoảng thời gian người tham gia đã đóng tiền nhưng chưa sử dụng thẻ.

Cụ thể:

Với trường hợp được cấp thẻ BHYT theo nhóm đối tượng mới, thời gian chưa sử dụng được tính từ ngày thẻ BHYT mới bắt đầu có hiệu lực;

Với trường hợp được tăng mức hỗ trợ đóng BHYT từ ngân sách Nhà nước, thời gian chưa sử dụng được tính từ ngày chính sách hỗ trợ mới có hiệu lực;

Với trường hợp người tham gia qua đời trước khi thẻ có hiệu lực, thời gian chưa sử dụng được tính từ ngày thẻ BHYT bắt đầu có giá trị sử dụng;

Thứ tự ưu tiên khi tham gia BHYT

Theo khoản 2 Điều 13 Luật BHYT sửa đổi năm 2014, nếu một người đồng thời thuộc nhiều nhóm đối tượng tham gia BHYT thì sẽ đóng BHYT theo nhóm đối tượng được xác định đầu tiên theo thứ tự ưu tiên.

Điều 12 Luật BHYT quy định thứ tự các nhóm tham gia BHYT gồm:

Nhóm do người lao động và người sử dụng lao động đóng;

Nhóm do cơ quan bảo hiểm xã hội đóng;

Nhóm do ngân sách Nhà nước đóng;

Nhóm được ngân sách Nhà nước hỗ trợ mức đóng;

Nhóm tham gia BHYT theo hộ gia đình.

Thủ tục đề nghị hoàn trả tiền BHYT

Để được hoàn trả tiền BHYT, người tham gia hoặc thân nhân (trong trường hợp người tham gia đã qua đời) thực hiện các bước sau:

Bước 1: Lập Tờ khai tham gia, điều chỉnh thông tin BHXH, BHYT (mẫu TK1-TS) và gửi đến cơ quan BHXH.

Bước 2: Cơ quan BHXH tiếp nhận, kiểm tra và xử lý hồ sơ.

Bước 3: Kết quả giải quyết được trả cho người tham gia theo quy định.

Người dân có thể nộp hồ sơ bằng nhiều hình thức như trực tuyến thông qua Cổng Dịch vụ công của BHXH Việt Nam hoặc qua tổ chức I-VAN.

Ngoài ra, hồ sơ giấy cũng có thể được gửi qua dịch vụ bưu chính hoặc nộp trực tiếp tại bộ phận một cửa của cơ quan BHXH, cũng như Trung tâm Phục vụ hành chính công các cấp.