Người lao động đề xuất giảm giờ làm, kết hợp làm việc trực tuyến tại nhà, chống kiệt sức trong kỷ nguyên AI

Sáng 4/6, tại phiên trọng thể Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam, thay mặt Ban Chấp hành Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam Ngọ Duy Hiểu đã trình bày báo cáo tổng hợp các kiến nghị của đoàn viên, người lao động và tổ chức Công đoàn gửi tới Đảng, Nhà nước và Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam.

Theo ông Ngọ Duy Hiểu, thông qua đại hội công đoàn các cấp, Đoàn Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đã tiếp nhận hàng vạn ý kiến thuộc 60 nhóm vấn đề từ công nhân, viên chức, người lao động và cán bộ công đoàn trên cả nước. Các ý kiến phản ánh tâm tư, nguyện vọng, đồng thời đề xuất nhiều giải pháp liên quan đến chính sách lao động, việc làm, tiền lương và an sinh xã hội.

Đề xuất giảm giờ làm việc, tăng ngày nghỉ

Đoàn viên, người lao động đề nghị Quốc hội xem xét sửa đổi toàn diện Bộ luật Lao động năm 2019 để phù hợp với bối cảnh phát triển mới của đất nước, yêu cầu đổi mới quản trị quốc gia, xu hướng việc làm, sự phát triển của khoa học công nghệ, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi xanh cũng như những biến động trong quan hệ lao động. Đồng thời, các chính sách cần hướng tới bao phủ toàn diện khu vực lao động phi chính thức theo tinh thần không ai bị bỏ lại phía sau.

Trong các nội dung được đề xuất, người lao động kiến nghị bổ sung quy định về trách nhiệm của người sử dụng lao động đối với bữa ăn ca; chăm sóc sức khỏe tinh thần; hỗ trợ giảm căng thẳng và phòng ngừa tình trạng kiệt sức tại nơi làm việc, nhất là trong môi trường có cường độ lao động cao và ứng dụng công nghệ phức tạp. Bên cạnh đó, cần nghiên cứu các mô hình làm việc linh hoạt, kết hợp trực tiếp và trực tuyến, phù hợp với quá trình chuyển đổi số và bối cảnh sắp xếp, sáp nhập đơn vị hành chính.

Các ý kiến cũng đề nghị hoàn thiện các quy định về quyền cơ bản của người lao động và trách nhiệm của doanh nghiệp trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh mẽ, đồng thời xây dựng chiến lược quốc gia về phát triển lực lượng lao động trong kỷ nguyên AI.

Một nội dung khác được người lao động quan tâm là bổ sung quy định yêu cầu doanh nghiệp bố trí thời gian nghỉ làm việc có hưởng lương cho người lao động. Đặc biệt, nhiều ý kiến đề xuất xây dựng lộ trình giảm thời giờ làm việc bình thường xuống còn từ 40 đến 44 giờ mỗi tuần nhằm tạo sự tương đồng với khu vực công.

Đáng chú ý, đoàn viên và người lao động kiến nghị xem xét tăng thêm 2 ngày nghỉ lễ dịp Quốc khánh, kéo dài thời gian nghỉ từ ngày 2/9 đến hết ngày 5/9. Theo đề xuất, việc điều chỉnh này sẽ tạo điều kiện để người lao động có thêm thời gian chăm lo cho gia đình, trong đó có việc đưa con đến trường trong ngày khai giảng năm học mới, đồng thời kết hợp với các giải pháp nâng cao năng suất lao động để đáp ứng mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số.

Mong muốn kiểm soát và bình ổn giá cả hàng hóa, dịch vụ thiết yếu

Ngoài các vấn đề liên quan đến thời giờ làm việc và nghỉ lễ, người lao động cùng tổ chức Công đoàn cũng kiến nghị Quốc hội đưa dự án Luật Tố tụng lao động vào chương trình xây dựng pháp luật của Quốc hội khóa XVI nhằm hoàn thiện cơ chế giải quyết tranh chấp lao động theo hướng chuyên nghiệp, nhanh chóng và hiệu quả hơn.

Về lĩnh vực việc làm, tiền lương và an sinh xã hội, người lao động đề xuất tiếp tục đổi mới giáo dục và đào tạo theo hướng phát triển toàn diện năng lực người học, tăng cường kỹ năng công nghệ, gắn kết đào tạo với nhu cầu thực tiễn của thị trường lao động và hoạt động đổi mới sáng tạo.

Đồng thời, cần có chính sách hỗ trợ đào tạo lại đối với những lao động chịu tác động từ chuyển đổi số và chuyển đổi xanh; xây dựng các chương trình hỗ trợ dành cho người lao động mất việc làm do thay đổi cơ cấu năng lượng hoặc chuyển đổi công nghệ.

Đối với chính sách tiền lương, các ý kiến kiến nghị tiếp tục triển khai lộ trình cải cách tiền lương đối với đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức; đồng thời nghiên cứu chủ trương tiền lương đủ sống thay cho khái niệm lương tối thiểu, nhằm bảo đảm người lao động có thu nhập đáp ứng nhu cầu sinh hoạt cơ bản và từng bước tích lũy.

Người lao động cũng mong muốn các cơ quan có thẩm quyền triển khai những giải pháp hiệu quả nhằm kiểm soát và bình ổn giá cả hàng hóa, dịch vụ thiết yếu như điện, nước, lương thực, xăng dầu; kiểm soát lạm phát để giảm áp lực chi tiêu, qua đó giúp người lao động bảo đảm cuộc sống từ nguồn thu nhập hiện có.

Bên cạnh đó, nhiều ý kiến đề nghị tăng cường đầu tư hạ tầng xã hội, nhà ở xã hội, các thiết chế văn hóa, y tế và giáo dục phục vụ công nhân tại khu công nghiệp, khu kinh tế và khu chế xuất.

Đoàn viên và người lao động kiến nghị phát triển các dự án nhà ở xã hội cho công nhân thuê hoặc thuê mua gắn với quy hoạch đô thị thông minh, được bố trí trong hoặc gần các khu công nghiệp, khu kinh tế, khu chế xuất nhằm đáp ứng nhu cầu đi lại và sinh hoạt.

Các ý kiến cũng đề xuất tạo điều kiện thuận lợi để người lao động có nhu cầu thực sự được tiếp cận và mua nhà ở xã hội đúng đối tượng, đúng giá niêm yết; đồng thời có biện pháp ngăn chặn tình trạng đầu cơ, mua bán chênh lệch làm tăng giá nhà. Nhiều người lao động mong muốn được tiếp cận các gói tín dụng ưu đãi dài hạn để thuê hoặc thuê mua nhà ở xã hội.

Theo ông Ngọ Duy Hiểu, ngoài những nội dung nêu trên, đoàn viên và cán bộ công đoàn còn kiến nghị nhiều vấn đề khác như bảo đảm biên chế đối với cán bộ công đoàn chuyên trách sau quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy; nghiên cứu việc thành lập công đoàn tại các cơ quan hành chính, lực lượng vũ trang và các đơn vị sự nghiệp hưởng 100% lương từ ngân sách nhà nước.