Người mắc đái tháo đường ăn bánh chưng ngày Tết thế nào để không tăng đường huyết?

Bánh chưng, bánh tét là những món ăn không thể thiếu trong mâm cỗ ngày Tết của người Việt. Hương vị quen thuộc của nếp, đậu xanh, thịt mỡ không chỉ gợi không khí đoàn viên mà còn mang ý nghĩa truyền thống sâu sắc. Tuy nhiên, với người mắc đái tháo đường, những chiếc bánh chưng xanh mướt lại đi kèm không ít lo lắng. Ăn thì sợ tăng đường huyết, không ăn lại thấy thiếu vị Tết.

Theo các bác sĩ chuyên khoa, người bệnh đái tháo đường không cần phải kiêng tuyệt đối bánh chưng, bánh tét. Điều quan trọng là hiểu rõ thành phần của món ăn, nắm được tình trạng sức khỏe của bản thân và áp dụng những nguyên tắc ăn uống hợp lý để kiểm soát đường huyết.

Bánh chưng được làm chủ yếu từ gạo nếp - loại tinh bột có chỉ số đường huyết cao, dễ làm đường máu tăng nhanh sau ăn. Ngoài ra, nhân bánh thường có đậu xanh và thịt mỡ, nếu ăn quá nhiều hoặc kết hợp không hợp lý, lượng năng lượng và chất béo nạp vào cơ thể sẽ vượt quá nhu cầu.

Với người mắc đái tháo đường, khả năng điều hòa đường huyết đã suy giảm, nên việc ăn bánh chưng không kiểm soát dễ dẫn đến tăng đường máu sau ăn, gây mệt mỏi và làm tăng nguy cơ biến chứng nếu kéo dài. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa với việc người bệnh phải nói “không” hoàn toàn với bánh chưng trong những ngày Tết.

Một trong những nguyên tắc quan trọng nhất là không ăn bánh chưng khi đói hoặc ăn như bữa phụ riêng lẻ. Khi bụng đói, tinh bột sẽ được hấp thu nhanh hơn, khiến đường huyết tăng vọt.

Theo khuyến cáo của chuyên gia, bánh chưng nên được ăn trong bữa chính và đóng vai trò thay thế cho các thực phẩm giàu tinh bột khác như cơm, xôi, khoai. Điều này có nghĩa là nếu đã ăn bánh chưng thì cần giảm hoặc bỏ các nguồn tinh bột khác trong cùng bữa ăn để tránh dư thừa.

Người bệnh đái tháo đường tuyệt đối không nên ăn bánh chưng “theo cảm xúc”. Mỗi lần chỉ nên ăn khoảng 50-70g, tương đương 1/8 chiếc bánh chưng hoặc một khoanh bánh tét nhỏ. Với những người kiểm soát đường huyết ổn định, có thể ăn 1-2 lần trong ngày, nhưng cần theo dõi sát chỉ số đường máu sau ăn.

Việc chia nhỏ khẩu phần giúp hạn chế tình trạng đường huyết tăng nhanh, đồng thời vẫn cho phép người bệnh thưởng thức hương vị ngày Tết mà không quá lo lắng.

Cách ăn cũng quan trọng không kém số lượng. Trước khi ăn bánh chưng, người bệnh nên ăn rau xanh, canh hoặc thịt nạc. Chất xơ và protein sẽ giúp làm chậm quá trình hấp thu đường, từ đó hạn chế tình trạng tăng đường máu sau ăn.

Ngược lại, cần tránh ăn bánh chưng kèm với các thực phẩm nhiều chất béo bão hòa, đồ chiên rán, nước ngọt, rượu bia hoặc các món quá mặn. Những sự kết hợp này không chỉ làm tăng đường huyết mà còn ảnh hưởng xấu đến tim mạch và huyết áp.

Thói quen ăn nhanh, ăn vội trong những ngày Tết bận rộn cũng là yếu tố khiến đường huyết khó kiểm soát. Ăn chậm, nhai kỹ giúp cơ thể hấp thu đường từ từ hơn, tạo điều kiện để insulin hoạt động hiệu quả.

Sau bữa ăn khoảng 30-60 phút, người bệnh nên vận động nhẹ nhàng như đi bộ 15-20 phút. Hoạt động thể chất vừa phải giúp cơ bắp sử dụng glucose tốt hơn, hỗ trợ kiểm soát đường máu sau ăn mà không gây mệt mỏi.

Các chuyên gia cho biết, kiểm soát tốt đái tháo đường không chỉ nhằm đạt các chỉ số xét nghiệm mục tiêu, mà quan trọng hơn là giúp người bệnh duy trì chất lượng cuộc sống lâu dài. Khi đường huyết được kiểm soát ổn định, nguy cơ biến chứng giảm, người bệnh có thể sinh hoạt, làm việc và tận hưởng những khoảnh khắc sum họp bên gia đình một cách trọn vẹn hơn.