Người thợ mỏ đầu tiên được phong Anh hùng Lao động, 2 lần được Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư khen ngợi

Nhắc đến ngành than, người ta thường nghĩ ngay đến những người thợ lò ngày ngày làm việc trong môi trường khắc nghiệt, sâu dưới lòng đất để khai thác nguồn “vàng đen” phục vụ đất nước.

Trong hành trình hình thành và phát triển của ngành Than Việt Nam, nhiều thế hệ công nhân đã để lại những dấu ấn đáng tự hào, trong đó có ông Lê Văn Hiển - Anh hùng Lao động đầu tiên của ngành than. Ông là tấm gương tiêu biểu về tinh thần lao động sáng tạo, ý chí vượt khó và những cống hiến nổi bật cho ngành.

Anh hùng Lê Văn Hiển sinh năm 1890 tại Kim Động, tỉnh Hưng Yên. Từ khi còn rất trẻ, ông đã rời quê ra vùng mỏ và xin làm công nhân tại Xí nghiệp Bến Cửa Ông (khu Bến cùng Nhà sàng Cửa Ông do thực dân Pháp xây dựng và hoàn thiện trong thời gian từ 1894-1924), nay là Công ty Tuyển than Cửa Ông - TKV.

Trong quá trình làm việc, bằng tinh thần trách nhiệm và sự hăng say lao động, ông nhanh chóng khẳng định năng lực và được đề bạt giữ chức Đốc công Xí nghiệp Bến Cửa Ông.

Trong điều kiện lao động còn nhiều khó khăn, ông cùng các đồng nghiệp luôn thể hiện tinh thần cần cù, chủ động tìm tòi, sáng tạo trong công việc.

Trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, ông Lê Văn Hiển cùng tập thể công nhân Xí nghiệp Bến Cửa Ông tiếp tục tích cực tham gia và đóng góp công sức cho cuộc kháng chiến.

Năm 1955, vùng mỏ hoàn toàn được giải phóng. Cùng với công nhân trên toàn miền Bắc, tập thể người lao động Xí nghiệp Bến Cửa Ông nhanh chóng bắt tay vào khôi phục sản xuất.

Trước khi những tên lính Pháp cuối cùng rút khỏi Khu mỏ, chúng đã phá hủy máy móc của nhà sàng và bến cảng Cửa Ông, làm đảo lộn toàn bộ hệ thống điện nhằm gây trở ngại cho hoạt động sản xuất. Chính vì thế, việc khôi phục hệ thống là nhiệm vụ đặc biệt khó khăn, cần nhiều thời gian, công sức và tiềm ẩn không ít nguy hiểm.

Trong hoàn cảnh đó, sự thông minh, sáng tạo cùng trí nhớ đặc biệt của người thợ điện Lê Văn Hiển đã phát huy rõ nét. Dựa vào trí nhớ, ông vẽ lại toàn bộ hệ thống mạng điện của xí nghiệp, tạo cơ sở cho việc sửa chữa và đưa các thiết bị trở lại hoạt động.

Ông Lê Văn Hiển sát cánh cùng tập thể công nhân Cửa Ông khẩn trương khắc phục hậu quả, đưa nhà sàng trở lại sản xuất chỉ trong chưa đầy một tháng.

Không lâu sau đó, hàng loạt hạng mục quan trọng lần lượt được sửa chữa, khôi phục và vận hành. Bến cảng, nhà máy hàn hơi, nhà máy luyện than, đường dây cao thế tại cảng Cửa Ông, hệ thống vận tải đường sắt, các đầu máy kéo than và hệ thống cầu trục đều được đưa vào hoạt động.

Từ những hệ thống tưởng như bị tê liệt sau sự phá hoại, người thợ mỏ Lê Văn Hiển cùng đồng nghiệp đã góp phần quan trọng giúp Xí nghiệp Bến Cửa Ông nhanh chóng ổn định sản xuất. Thành tích ấy không chỉ thể hiện năng lực, trí tuệ của một người công nhân mà còn cho thấy sức mạnh của tập thể những người thợ mỏ trong những ngày đầu Vùng mỏ được giải phóng.

Với những đóng góp nổi bật trong quá trình lao động, sản xuất, ngày 7/7/1958, anh công nhân Lê Văn Hiển vinh dự được Nhà nước trao tặng danh hiệu Anh hùng Lao động. Khi ấy, ông đã 68 tuổi nhưng vẫn đang trực tiếp làm việc tại Xí nghiệp Bến Cửa Ông.

Đến năm 1964, khi đã 74 tuổi, ông vẫn tình nguyện xin tiếp tục ở lại Xí nghiệp Bến Cửa Ông. Với tình yêu nghề và tinh thần trách nhiệm, ông gắn bó với công việc thêm nhiều năm, cho đến năm 1968 mới chính thức nghỉ hưu.

Trong những năm làm việc tại Xí nghiệp Bến Cửa Ông, ông Lê Văn Hiển cùng tập thể công nhân đã có nhiều thành tích nổi bật trong sản xuất.

Năm 1965, ông cùng đội ngũ công nhân Xí nghiệp Bến Cửa Ông hoàn thành xuất sắc kế hoạch sản xuất. Thành tích này được Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư khen ngợi, trở thành nguồn động viên lớn đối với tập thể cán bộ, công nhân xí nghiệp.

Hai năm sau, năm 1967, Đại đội tự vệ Phân xưởng Sàng được tuyên dương danh hiệu Đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, trở thành đơn vị Anh hùng đầu tiên của Vùng mỏ.

Đến năm 1968, trong năm cuối ông còn làm việc tại xí nghiệp, cán bộ, công nhân viên tiếp tục phát huy tinh thần thi đua, hoàn thành toàn diện kế hoạch sản xuất trước thời hạn 48 ngày. Với kết quả này, Xí nghiệp Bến Cửa Ông một lần nữa vinh dự được Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện khen ngợi.

Không chỉ được nhắc đến với vai trò một người đốc công giỏi, Anh hùng Lê Văn Hiển còn được đồng nghiệp xem như một người anh cả, người thầy trong công việc.

Trong thời gian công tác, ông dành nhiều tâm huyết cho việc hướng dẫn, bồi dưỡng và truyền nghề cho lớp công nhân trẻ.

Ghi nhận những thành tích đặc biệt xuất sắc trong lao động, ông Lê Văn Hiển còn được Nhà nước trao tặng Huân chương Lao động hạng Nhất, hạng Nhì và hạng Ba.

Dù đã qua nhiều thập kỷ, câu chuyện về người thợ mỏ Lê Văn Hiển vẫn được lưu giữ trong lịch sử ngành than. Từ một công nhân trẻ, ông đã dành phần lớn cuộc đời gắn bó với Xí nghiệp Bến Cửa Ông, để lại dấu ấn không chỉ bằng những thành tích trong lao động mà còn qua việc đào tạo, dìu dắt nhiều thế hệ công nhân.