Nữ Phó Giáo sư 'đi đến đâu rinh giải ở đó': Tốt nghiệp thủ khoa, có bằng Tiến sĩ Stanford, mang sứ mệnh chinh phục giải thưởng cao quý cho khoa học Việt Nam

PGS.TS Hà Thị Thanh Hương mới đây đã xuất sắc được lựa chọn là ứng viên đại diện Việt Nam tranh tài tại Giải thưởng Khoa học ASEAN - Hoa Kỳ dành cho phụ nữ năm 2026 (ASEAN-U.S. Science Prize for Women 2026) ở hạng mục Nhà khoa học giai đoạn giữa sự nghiệp (Mid-Career Scientist).

Đây là giải thưởng uy tín tôn vinh các nhà khoa học nữ có đóng góp xuất sắc trong việc ứng dụng khoa học kỹ thuật để giải quyết các thách thức cấp thiết của khu vực.

Hướng tới chủ đề “AI for Advancing Inclusive and Resilient Healthcare in ASEAN”, PGS.TS Hà Thị Thanh Hương được đánh giá cao nhờ chuỗi nghiên cứu kết hợp trí tuệ nhân tạo với công nghệ y sinh trong chẩn đoán và theo dõi các bệnh lý thần kinh.

Bày tỏ sự xúc động trước cơ hội này, chị cho biết đây là niềm vinh dự lớn của cả tập thể Brain Health Lab, đồng thời hứa hẹn tiếp tục mở ra những dấu ấn mới cho y tế Việt Nam trên bản đồ khoa học quốc tế.

Đáng chú ý, trong quá khứ, chị cũng từng tham gia và nhận được nhiều giải thưởng nổi tiếng toàn cầu trong giới nghiên cứu khoa học.

Hành trình đạt đến tấm bằng Tiến sĩ tại Stanford

Sinh năm 1989 tại TP. Hồ Chí Minh trong gia đình có bố mẹ đều là giáo viên các môn khoa học tự nhiên, PSG. TS Hà Thị Thanh Hương sớm được nuôi dưỡng tình yêu mãnh liệt với nghiên cứu.

Con đường học vấn của chị đánh dấu bằng những mốc thành tích ấn tượng. Thời còn là sinh viên ngành Công nghệ Sinh học tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên - Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh, chị liên tục giành các học bổng uy tín như Lawrence S.Ting, Odon Vallet và đạt danh hiệu Sinh viên 5 tốt TP. Hồ Chí Minh.

Tốt nghiệp với vị trí thủ khoa, chị tiếp tục rèn luyện tư duy làm việc quốc tế trong vai trò trợ lý nghiên cứu tại Trung tâm Nghiên cứu Lâm sàng Đại học Oxford (Anh) đặt tại Bệnh viện Nhiệt Đới TP. Hồ Chí Minh.

Năm 2012, nhờ nhận học bổng từ Quỹ Giáo dục Việt Nam (VEF), chị chính thức bước vào chương trình đào tạo Tiến sĩ ngành Thần kinh học tại Đại học Stanford (Mỹ), một trong những cái nôi công nghệ và y khoa hàng đầu thế giới.

Tại đây, năng lực chuyên môn của chị được khẳng định qua các nghiên cứu sâu về cơ chế suy giảm nhận thức. Năm 2018, hoàn thành xuất sắc chương trình Tiến sĩ, nhà khoa học trẻ quyết định trở về Việt Nam cống hiến dù có nhiều cơ hội làm việc rộng mở tại nước ngoài.

Sự nghiệp được định hình bằng các giải thưởng vô tiền khoáng hậu

Trở về nước, chị công tác tại Trường Đại học Quốc tế (Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh) và sáng lập Phòng thí nghiệm Sức khỏe Brain Health Lab. Bằng tư duy sắc bén và năng lực chuyên môn vượt trội, chị nhanh chóng trở thành hạt nhân kết nối các nhà khoa học trẻ, học viên và sinh viên thực hiện hàng loạt đề tài cấp thiết.

Bộ sưu tập danh hiệu của chị khiến giới chuyên môn thán phục và được dân trong nghề ưu ái mô tả “đi đến đâu, chị rinh giải đến đó”. Năm 2020, chị trở thành nữ Tiến sĩ đầu tiên tại Việt Nam nhận giải Early Career Award của Tổ chức Nghiên cứu Não Quốc tế (IBRO).

Năm 2022, chị giành học bổng L'Oréal - UNESCO Vì sự phát triển phụ nữ trong khoa học. Năm 2023, chị liên tục được xướng tên tại Giải thưởng Quả cầu Vàng, Nhà giáo tiêu biểu toàn quốc, Công dân trẻ tiêu biểu TP. Hồ Chí Minh và giải thưởng quốc tế Women of the Future Southeast Asia.

Đến năm 2024, chị tiếp tục nhận Giải thưởng Phụ nữ Việt Nam. Cuối năm 2025, chị chính thức được công nhận đạt chuẩn và bổ nhiệm chức danh Phó Giáo sư, đồng thời nhận danh hiệu Điển hình tiên tiến TP. Hồ Chí Minh giai đoạn 2020-2025.

Thành tựu đỉnh cao của PGS.TS Hà Thị Thanh Hương thể hiện qua các dự án ứng dụng thực tiễn cho cộng đồng. Tiêu biểu là dự án Brain Analytics triển khai từ năm 2023, ứng dụng AI phân tích ảnh MRI sọ não để hỗ trợ chẩn đoán sớm bệnh Alzheimer trong khoảng 7 giờ với độ chính xác đạt 96% trên cơ sở dữ liệu ADNI (Mỹ).

Phần mềm được đánh giá cao từ các bác sĩ tại 8 bệnh viện trên toàn quốc. Bên cạnh đó, chị phát triển chương trình can thiệp nhận thức số Brain Train hợp tác cùng Bệnh viện Quân y 175 và ứng dụng Neurai-CBT hỗ trợ trị liệu trầm cảm. Chị cũng thực hiện dự án đo điện não từ xa tích hợp kích thích siêu âm và mô hình học máy đánh giá mức độ căng thẳng của học sinh.

Đến nay, chị đã công bố 44 bài báo khoa học, trong đó có 19 bài đăng trên các tạp chí quốc tế uy tín, sở hữu 1 bằng giải pháp hữu ích và 1 bằng đã được chấp nhận đơn hợp lệ.

PSG. TS Hà Thị Thanh Hương luôn đấu tranh để xóa bỏ rào cản tâm lý xã hội về sức khỏe tâm thần, coi đây là bệnh lý sinh học cần được chữa trị thay vì chỉ khuyên bệnh nhân cố gắng.

Thời điểm hiện tại, PGS.TS Hà Thị Thanh Hương vẫn duy trì nhịp làm việc hăng say trên cương vị Trưởng Bộ môn Kỹ thuật mô và Y học tái tạo, quản lý Brain Health Lab tại Trường Đại học Quốc tế - Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh. Chị dồn toàn bộ tâm sức vào việc thu thập dữ liệu chuẩn hóa từ người bệnh Việt Nam nhằm tối ưu hóa các công cụ AI, giúp việc chẩn đoán y tế đạt độ chính xác cao nhất với chi phí phải chăng cho người dân.

Không dừng lại ở các dự án nghiên cứu cá nhân, chị còn tích cực tham gia công tác đào tạo thế hệ trẻ, truyền lửa tự học và tinh thần dấn thân cho các sinh viên. Nữ Phó Giáo sư sinh năm 1989 chưa bao giờ đặt nặng danh tiếng hay giải thưởng cá nhân mà luôn hướng tới giá trị phục vụ cộng đồng.

Chị từng bộc bạch về khao khát nghiên cứu những vấn đề cấp thiết đối với sức khỏe não bộ người Việt. Đồng thời hy vọng trong tương lai, đất nước sở hữu hệ sinh thái nghiên cứu não bộ đủ mạnh nhằm tự chủ dữ liệu, tự chủ công nghệ, có thể phục vụ trực tiếp cho người bệnh.

Tầm nhìn vị nhân sinh ấy chính là kim chỉ nam giúp PGS.TS Hà Thị Thanh Hương liên tục gặt hái những thành công mới trên con đường khoa học.