Nữ Tiến sĩ y khoa 31 tuổi từ bỏ công việc lương cao tại bệnh viện lớn để đi làm shipper, hát quán bar
Một bộ phận người trẻ Trung Quốc đang chọn thu nhập thấp hơn để đổi lấy thời gian và tự do.
Liu Zihan, 31 tuổi, lớn lên tại tỉnh Hà Bắc, Trung Quốc. Cô từng học y tại Đại học Tứ Xuyên, lấy bằng Tiến sĩ tại Đại học Macau và làm bác sĩ tâm thần tại một bệnh viện hạng 3A ở Châu Hải.
Gần đây, Liu bất ngờ nhận được sự chú ý trên mạng xã hội Trung Quốc sau khi chia sẻ cuộc sống mới: Rời bệnh viện, chạy xe điện giao đồ ăn, hát tại các quán nhỏ và nhận tư vấn trực tuyến.
Sự thay đổi từ một nữ Tiến sĩ y khoa, bác sĩ tâm thần sang công việc giao hàng khiến câu chuyện của cô nhanh chóng trở thành chủ đề bàn luận.

Liu Zihan lớn lên trong một gia đình đặt nhiều kỳ vọng vào việc học. Thời đi học, cô từng có điểm thi đại học từ 560 lên 666, trong đó Toán và Tiếng Anh cùng đạt 144 điểm. Tuy nhiên, Liu cho biết việc theo đuổi con đường học vấn không hoàn toàn đến từ sự thúc ép của gia đình.
Ở tuổi 17-18, sự tò mò về cơ thể con người khiến cô lựa chọn ngành y. Liu theo học hệ thống y khoa Hoa Tây thuộc Đại học Tứ Xuyên. Sau khi tốt nghiệp, cô được tuyển thẳng vào Khoa học Sức khỏe, Đại học Macau để học Tiến sĩ và nhận bằng vào tháng 11/2022.
Những năm đầu làm lâm sàng, Liu dành nhiều thời gian cho chuyên môn. Theo lời cô, từng trang trong giáo trình đào tạo bác sĩ nội trú đều được đọc kỹ. Trong kỳ thi kết thúc chương trình, cô đạt thành tích đứng đầu chuyên khoa.
Bằng Tiến sĩ, chuyên môn y khoa cùng vị trí tại một bệnh viện lớn khiến con đường nghề nghiệp của Liu, nhìn từ bên ngoài, gần với hình mẫu ổn định mà nhiều người theo đuổi.
Tuy nhiên, ý định rời bệnh viện đã xuất hiện từ khá sớm.

Hơn 3 năm giằng co trước quyết định nghỉ việc
Liu cho biết cô muốn nghỉ không phải vì phủ nhận nghề y hay mất hứng thú với chuyên ngành tâm thần. Điều khiến cô khó thích nghi là cảm giác không thể chủ động quyết định thời gian của mình.
Lịch đi buồng, giờ trực và những khung thời gian cố định khiến phần lớn sinh hoạt hằng ngày phải xoay quanh công việc.
Cô dùng hình ảnh “chiếc áo dài của Khổng Ất Kỷ” để mô tả trạng thái này. Đây là một ẩn dụ phổ biến trên mạng xã hội Trung Quốc về bằng cấp, nghề nghiệp và địa vị mà một người đã bỏ nhiều năm gây dựng, vì thế càng khó từ bỏ khi chúng không còn phù hợp. Với Liu, “chiếc áo” ấy gồm bằng Tiến sĩ, nghề bác sĩ và con đường nghề nghiệp tương đối ổn định mà cô đã theo đuổi trong nhiều năm.
Sau khi hoàn thành chương trình đào tạo, Liu quyết định rút khỏi nghiên cứu sau Tiến sĩ và nghỉ việc tại bệnh viện.

Từ bác sĩ tâm thần đến người giao đồ ăn
Sau khi nghỉ việc, Liu chuyển đến sống tại khu phố cổ Tangjia ở Châu Hải. Cô tìm cơ hội hát tại một quán nhỏ, làm quen thêm nhiều người rồi quyết định chuyển đến đây ở.
Một ngày của Liu có thể bắt đầu bằng một buổi tư vấn trực tuyến, sau đó chạy vài đơn giao đồ ăn, chăm sóc mèo, gặp bạn bè và tối đến hát tại một quán nhỏ. Các hoạt động không được sắp xếp theo một lịch trình cố định.
“Mỗi ngày thức dậy, muốn làm gì thì làm”, cô mô tả cuộc sống hiện tại.
Ngoài giao đồ ăn, cô còn hát tại các quán nhỏ. Mỗi buổi biểu diễn có thể mang lại khoảng 100-200 nhân dân tệ (khoảng 388.000-776.000 đồng).
Liu cũng nhận tư vấn trực tuyến về học tập, nghề nghiệp và một số vấn đề cá nhân. Có thời điểm, cô trò chuyện với hàng chục người trong một tháng, trong đó có bác sĩ tâm thần và sinh viên y khoa.


Một cách nhìn khác về công việc và thành công
Sau khi rời bệnh viện, thay đổi lớn ở Liu không chỉ nằm ở nghề nghiệp mà còn ở cách cô nhìn nhận giá trị của công việc.
Trước đây, những dấu mốc trên con đường của cô có thể dễ dàng đo đếm bằng điểm thi, trường đại học, bằng Tiến sĩ, chứng chỉ chuyên môn hay vị trí tại bệnh viện. Hiện tại, Liu chú ý nhiều hơn đến việc một công việc có phù hợp với cuộc sống mình mong muốn hay không và liệu cô có quyền chủ động sử dụng thời gian của bản thân.
Khi hình ảnh nữ Tiến sĩ đi giao đồ ăn được chia sẻ rộng rãi, một số người cho rằng Liu chỉ đang “trải nghiệm cuộc sống” sau nhiều năm làm việc trong môi trường bệnh viện.

Cô không đồng tình: “Tôi không trải nghiệm cuộc sống. Đây chính là cuộc sống của tôi”, Liu nói.
Liu cũng không cho rằng lựa chọn của mình phù hợp với tất cả mọi người. “Mỗi người có nhịp độ riêng”, cô nói.
Theo cô, tiếp tục một công việc ổn định hay lựa chọn thay đổi đều phụ thuộc vào hoàn cảnh của mỗi người. Điều cô muốn nhấn mạnh là bằng tiến sĩ hay một nghề nghiệp được xã hội đánh giá cao không tự động bảo đảm cảm giác hạnh phúc.
Hiện tại, Liu chưa đặt ra kế hoạch cụ thể cho 5 năm tới. Phần giới thiệu trên tài khoản mạng xã hội của cô từng được đổi thành “nữ Tiến sĩ 31 tuổi - phiên bản tự do”.
Với cô, điều quan trọng không nằm ở việc phải tìm một chức danh mới để thay thế chức danh cũ mà là được chủ động lựa chọn cách sống phù hợp với mình ở từng giai đoạn.