Phát hiện 10 căn hộ cao cấp, sân golf cùng nhiều ô tô hạng sang trong trại giam: Triệu tập 52 phạm nhân, đình chỉ công tác giám đốc nhà tù cùng loạt quan chức tại Indonesia

5 quan chức quản lý tại nhà tù Cibinong (tỉnh Tây Java, Indonesia) bị đình chỉ công tác sau khi cơ quan Thanh tra viên phát hiện một khu nhà riêng biệt với các phòng giam thông thường.

Khu vực này có hơn 10 căn nhà được trang bị tiện nghi cao cấp, phòng tập thể hình, ô tô hạng sang và sân golf mô phỏng đang xây dựng. Nhà chức trách đang điều tra nghi vấn một số phạm nhân được hưởng những đặc quyền này thông qua việc trả tiền.

Quyết định đình chỉ được Bộ Nhập cư và Cải huấn Indonesia công bố ngày 26/9, sau cuộc kiểm tra đột xuất tại nhà tù Cibinong ở Bogor, gần thủ đô Jakarta.

Theo Tổng thanh tra Bộ Nhập cư và Cải huấn Indonesia Rudi Setiawan, 5 quan chức bị đình chỉ gồm giám đốc nhà tù Cibinong cùng các lãnh đạo phụ trách an ninh nhà tù, giáo dục và hướng dẫn phạm nhân, trật tự - an ninh và công tác hành chính.

Phát hiện khu nhà hơn 10 căn trong khuôn viên nhà tù

Vụ việc được phát hiện ngày 23/9, khi các thành viên cơ quan Thanh tra viên Indonesia tiến hành kiểm tra đột xuất tại nhà tù Cibinong.

Theo Channel NewsAsia và The Jakarta Post, nhóm thanh tra ban đầu tìm cách tiếp cận khu phòng giam nhưng gặp trở ngại. Sau đó, các thành viên phát hiện một khu vực được rào riêng, cách khu vực tiếp nhận khoảng 100m và nằm phía sau nhà ở chính thức của giám đốc nhà tù.

Bên trong có hơn 10 căn nhà với nhiều dạng khác nhau. Các điều tra viên mô tả một số căn có thiết kế giống nhà nghỉ, nhà liền kề hoặc biệt thự.

Các căn nhà được trang bị điều hòa, tivi, tủ lạnh, ghế sofa và bàn ăn. Khu vực này còn có phòng tập thể hình, bãi đỗ xe với nhiều ô tô hạng sang và một sân golf mô phỏng đang xây dựng. Một số nguồn tin cũng đề cập đến hồ bơi trong khu phức hợp.

Syafrida Rachmawati Rasahan - thành viên cơ quan Thanh tra viên Indonesia, cho biết nhóm kiểm tra đã bắt gặp phạm nhân bên trong các căn nhà.

“Chúng tôi nhận thấy những dấu hiệu rõ ràng cho thấy một số phạm nhân được tiếp cận các cơ sở đặc biệt mà những tù nhân bình thường không được sử dụng”, bà Syafrida nói.

Theo bà, khi nhận ra đoàn kiểm tra là thành viên cơ quan Thanh tra viên, một số người bên trong lập tức chạy vào phòng ngủ. Trong một căn nhà, nhóm thanh tra phát hiện một người khóa cửa từ bên trong. Gần căn phòng, họ tìm thấy một bức ảnh đóng khung được cho là của Jimmy Masrin - người đang chấp hành án tù 10 năm liên quan đến một vụ án tham nhũng tại Indonesia. Bức ảnh sau đó bị cơ quan chức năng thu giữ để phục vụ điều tra.

Các điều tra viên cũng ghi nhận sự khác biệt về số người ở trong từng căn nhà. Fikri Yasin - thành viên cơ quan Thanh tra viên, cho biết có căn chỉ 1 người sử dụng trong khi căn khác có tới 4 người. Cơ quan này đang làm rõ tiêu chí phân bổ chỗ ở và những người từng được sử dụng các cơ sở trên.

Nghi vấn phạm nhân trả tiền để hưởng đặc quyền

Bên cạnh mục đích sử dụng khu nhà, cơ quan chức năng Indonesia đang điều tra khả năng phạm nhân phải trả tiền để được lưu trú tại đây. Một phạm nhân được cho là đã trả 160.000 rupiah (khoảng 232.000 đồng) mỗi tuần để sử dụng 1 căn nhà.

Bà Syafrida cho biết qua phỏng vấn những người ở trong khu nhà, đoàn thanh tra ghi nhận có việc thanh toán tiền. Tuy nhiên, cơ quan chức năng vẫn đang xác minh số tiền cụ thể, người nhận tiền và cách thức tổ chức hoạt động này.

“Dựa trên các cuộc phỏng vấn những người ở trong các căn nhà, chúng tôi nhận thấy họ đã trả một khoản tiền nhất định. Rõ ràng hoạt động này đang bị thương mại hóa và chúng tôi sẽ tiếp tục điều tra”, bà Syafrida nói.

Cơ quan Thanh tra viên cũng nhận được phản ánh từ một người đến thăm phạm nhân. Theo phản ánh, chồng bà đang chấp hành án tại nhà tù Cibinong và bị người đứng đầu khu phòng yêu cầu trả 150.000 rupiah (khoảng 217.000 đồng) mỗi tuần.

Sau cuộc kiểm tra ngày 23/9, Bộ trưởng Nhập cư và Cải huấn Agus Andrianto cùng người đứng đầu Cơ quan Kiểm soát Phát triển và Điều tra Đặc biệt (Bappisus) Aris Marsudiyanto đã đến khu nhà vào ngày 25/9.

Theo các nguồn tin Indonesia, một số đồ đạc xuất hiện trong hình ảnh ghi nhận tại cuộc kiểm tra trước đó đã được di chuyển. Một căn nhà vẫn còn sofa, bàn, tivi, nệm và bình nước nhưng điều hòa đã bị tháo.

Giám đốc nhà tù Cibinong Wisnu Hani Putranto thừa nhận ông đã yêu cầu di chuyển một số đồ đạc. Ông giải thích rằng những vật dụng này không thuộc tài sản nhà nước.

Ngày 26/9, ông Rudi Setiawan cho biết 52 phạm nhân đã được thẩm vấn. Cơ quan chức năng cũng lên kế hoạch kiểm tra, làm việc với 54 nhân viên nhà tù Cibinong để thu thập thêm thông tin.

Các nhân viên nhà tù nói với đoàn kiểm tra rằng đây là những “nhà hòa nhập”, liên quan đến chương trình hỗ trợ phạm nhân tái hòa nhập cộng đồng.

Tại phiên điều trần trước Quốc hội Indonesia ngày 28/9, Tổng cục trưởng Tổng cục Cải huấn Mashudi tiếp tục khẳng định khu vực này gồm các nhà ở chính thức dành cho nhân viên nhà tù. Một số phạm nhân xuất hiện tại đây được cho là đang tham gia các hoạt động hòa nhập và giáo dục.

Ông Mashudi cũng cho rằng các chai rượu được phát hiện trong khu nhà thuộc về nhân viên nhà tù. Tuy nhiên, những giải thích này vấp phải sự chất vấn của một số nghị sĩ.

Nghị sĩ Yanuar Arif Wibowo đặt câu hỏi về việc bức ảnh của một phạm nhân đang thụ án trong vụ án tham nhũng lại xuất hiện tại khu nhà được xác định là nơi ở của nhân viên.

Một vấn đề khác được đưa ra tại phiên điều trần là tình trạng quản lý tài sản. Theo thông tin được công bố, trong tổng số 16 căn nhà tại khu vực này, có 13 căn chưa được đăng ký trong hệ thống quản lý tài sản nhà nước. Nhà chức trách đang kiểm tra hồ sơ hành chính, tình trạng pháp lý của các công trình và mục đích sử dụng thực tế.

Cơ quan Thanh tra viên đề nghị những phạm nhân được phát hiện ở bên ngoài khu phòng giam theo quy định phải được đưa trở lại khu vực dành cho họ, đồng thời yêu cầu xử lý những cán bộ có liên quan nếu phát hiện sai phạm.

Nhà tù Cibinong nằm trên khu đất rộng khoảng 4ha, là cơ sở cải huấn an ninh cao, giam giữ nhiều nhóm phạm nhân, trong đó có người bị kết án về tội tham nhũng và các tội danh nghiêm trọng khác. Danh tính đầy đủ của những người từng sử dụng khu nhà riêng biệt chưa được nhà chức trách chính thức công bố.

Vụ việc tại Cibinong khiến dư luận Indonesia liên hệ với bê bối tại nhà tù Sukamiskin ở Tây Java năm 2018. Khi đó, cơ quan chống tham nhũng Indonesia phát hiện một số phạm nhân có thể chi từ 200 triệu đến 500 triệu rupiah (290-725 triệu đồng) để được bố trí phòng giam có điều kiện tốt hơn, với các tiện nghi như điều hòa, tivi và tủ lạnh.

Giám đốc nhà tù Sukamiskin sau đó bị bắt vì cáo buộc nhận hối lộ liên quan đến việc cung cấp các cơ sở đặc biệt cho phạm nhân.

Theo Al Jazeera, CNA, The Straits Times, SCMP