Kinh tế số

Phát hiện dấu vết loạt AI Trung Quốc dùng siêu chip Nvidia để huấn luyện mô hình mới

Bạch Vân • 17/11/2026 11:35

Từ lâu, Mỹ đã hạn chế xuất khẩu chip AI tiên tiến của Nvidia sang Trung Quốc do lo ngại công nghệ này có thể được sử dụng trong lĩnh vực quân sự.

chip n
Chip Blackwell bị Mỹ cấm xuất khẩu xuất hiện trong nhiều mô hình AI Trung Quốc

Một nghiên cứu mới cho thấy một số mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) trọng số mở của Trung Quốc có thể đã sử dụng GPU Blackwell tiên tiến của Nvidia trong quá trình huấn luyện, dù dòng chip này thuộc danh mục bị Mỹ hạn chế xuất khẩu sang Trung Quốc.

Theo báo cáo của ông Will DePue, cựu nhà nghiên cứu tại OpenAI, hiện đứng đầu nhóm nghiên cứu phi lợi nhuận Unemployment Labs, 6 mô hình do DeepSeek, Moonshot AI, MiniMax và Ant Group phát hành từ tháng 4/2026 có dấu hiệu kỹ thuật liên quan đến việc sử dụng phần cứng Blackwell.

Nghiên cứu dựa trên dấu vết trong trọng số mô hình – tập hợp hàng tỷ tham số quyết định cách AI xử lý thông tin và tạo câu trả lời. Những tham số này có thể lưu lại đặc điểm của phần cứng được sử dụng trong quá trình huấn luyện.

Cụ thể, DeepSeek-V4-Flash và MiniMax-M3 có dấu hiệu được huấn luyện trên GPU Blackwell B200 hoặc B300. Trong khi đó, DeepSeek-V4-Pro, Kimi K3, Kimi K3.1-Pro và Ling-3.1-Flash có dấu vết liên quan đến chip GB200 hoặc GB300, với 152 lõi xử lý song song.

Tuy nhiên, các phát hiện chưa chứng minh những mô hình này được huấn luyện hoàn toàn bằng chip Blackwell, cũng chưa đủ cơ sở kết luận doanh nghiệp Trung Quốc vi phạm quy định xuất khẩu của Mỹ.

Một khả năng là các công ty Trung Quốc thuê năng lực tính toán từ những trung tâm dữ liệu ở nước ngoài. Malaysia là một trong những thị trường Nvidia được phép xuất khẩu chip Blackwell. Do đó, các nhà phát triển Trung Quốc có thể truy cập sức mạnh xử lý của dòng chip này từ xa mà không cần nhập khẩu trực tiếp vào trong nước.

Báo cáo cũng cho thấy phần lớn mô hình được khảo sát sử dụng kết hợp chip thuộc hai thế hệ Hopper và Blackwell. Chẳng hạn, Kimi K2.7-Code của Moonshot AI chủ yếu mang dấu vết từ chip Hopper, nhưng một phần nhỏ tham số có đặc điểm tương đồng với B200 hoặc B300.

Dựa trên quy mô mô hình và khối lượng dữ liệu huấn luyện, nhóm nghiên cứu ước tính Kimi K3 và DeepSeek-V4-Pro mỗi mô hình cần hàng nghìn GPU Blackwell hoạt động liên tục trong 2-3 tháng.

Không phải tất cả doanh nghiệp AI Trung Quốc đều sử dụng dòng chip này. Các mô hình của Alibaba, Zhipu, Tencent, Xiaomi và StepFun được xác định có dấu vết huấn luyện trên chip Hopper. Trong khi đó, Meituan cho biết mô hình LongCat-2.0 được huấn luyện hoàn toàn bằng các cụm máy tính sử dụng chip tăng tốc AI chuyên dụng (AI ASIC).

Mỹ từ lâu đã hạn chế xuất khẩu chip AI tiên tiến của Nvidia sang Trung Quốc do lo ngại năng lực tính toán mạnh có thể được sử dụng để phát triển các ứng dụng quân sự. Tuy nhiên, các biện pháp kiểm soát chưa ngăn chặn triệt để tình trạng GPU bị buôn lậu vào thị trường này.

Theo công ty nghiên cứu bán dẫn SemiAnalysis, lượng phần cứng Nvidia thuộc diện hạn chế xuất khẩu được đưa vào Trung Quốc có tổng công suất hơn 1,5 GW, tương đương khoảng 1,5 triệu GPU. Epoch AI ước tính khoảng 2 triệu chip AI tiên tiến đã được buôn lậu vào Trung Quốc trong giai đoạn 2024-2025.

Một hạn chế trong cơ chế kiểm soát của Mỹ là trọng tâm giám sát vẫn đặt vào quốc gia hoặc địa điểm tiếp nhận chip, thay vì nơi lắp đặt phần cứng và đối tượng cuối cùng sử dụng năng lực tính toán.

Kẽ hở này cho phép doanh nghiệp đặt GPU tại các trung tâm dữ liệu ở Malaysia hoặc Singapore, sau đó cung cấp quyền truy cập từ xa cho khách hàng Trung Quốc. Nhờ vậy, các công ty tại Trung Quốc vẫn có thể khai thác năng lực xử lý của chip tiên tiến mà không cần trực tiếp đưa phần cứng vào lãnh thổ.

Theo Kiến thức Đầu tư
https://dautu.kinhtechungkhoan.vn/phat-hien-dau-vet-loat-ai-trung-quoc-dung-sieu-chip-nvidia-de-huan-luyen-mo-hinh-moi-1475230.html
Đừng bỏ lỡ
    Đặc sắc
    Nổi bật Người quan sát
    Đọc tiếp
    Phát hiện dấu vết loạt AI Trung Quốc dùng siêu chip Nvidia để huấn luyện mô hình mới
    POWERED BY ONECMS & INTECH