Sân bay bất tiện bậc nhất thế giới: Sở hữu đường băng 5,5km dài nhất thế giới, từng giữ kỷ lục cao nhất hành tinh, cách thành phố gần nhất tới 135km

Thông thường, đường băng tại các sân bay dân dụng chỉ dài khoảng 2,5-3km. Tuy nhiên, giữa vùng núi cao Tây Tạng lại tồn tại một sân bay với đường băng lên tới 5.500m - dài nhất thế giới theo Guinness World Records.

Điều đáng chú ý là kỷ lục này không nhằm phục vụ những loại máy bay cỡ lớn, mà xuất phát từ điều kiện tự nhiên đặc biệt tại nơi sân bay được xây dựng.

Đường băng 5,5km là yêu cầu kỹ thuật, không phải lựa chọn

Sân bay Qamdo Bamda nằm gần thị trấn Bamda, thuộc Khu tự trị Tây Tạng (Trung Quốc), ở độ cao khoảng 4.334m so với mực nước biển.

Khi đưa vào khai thác năm 1995, đây từng là sân bay cao nhất thế giới. Danh hiệu này được giữ đến năm 2013 trước khi được chuyển sang sân bay Daocheng Yading, cũng của Trung Quốc, với độ cao khoảng 4.411m.

Dù không còn đứng đầu về độ cao, Qamdo Bamda vẫn nắm giữ một kỷ lục khác chưa bị phá vỡ: Đường băng dân dụng dài nhất thế giới với chiều dài 5.500m.

Con số này gần gấp đôi chiều dài phổ biến của nhiều đường băng thương mại hiện nay. Theo nhóm chuyên gia hàng không Cockpit King, nếu đặt nối tiếp, chiều dài này gần tương đương hai đường băng của sân bay Heathrow (Anh). Lý do nằm ở điều kiện khí quyển trên cao.

Ở độ cao hơn 4.300m, mật độ không khí thấp hơn đáng kể so với khu vực gần mực nước biển. Không khí loãng khiến động cơ phản lực tạo lực đẩy kém hiệu quả hơn, trong khi cánh máy bay cũng sinh lực nâng thấp hơn. Vì vậy, máy bay cần quãng đường chạy dài hơn để đạt tốc độ đủ an toàn trước khi rời mặt đất hoặc khi hạ cánh.

Báo Thanh Niên cho biết, theo như những gì được Cockpit King nhận định, đây là một trong những môi trường khai thác hàng không khắc nghiệt nhất thế giới. Ngoài yếu tố độ cao, sân bay còn thường xuyên chịu tác động của địa hình núi hiểm trở, gió có thể vượt 30m/giây và nhiệt độ mùa đông xuống tới khoảng -20°C.

Trong điều kiện đó, việc xây dựng đường băng dài không phải nhằm tạo lợi thế mà là yêu cầu bắt buộc để bảo đảm an toàn khai thác.

Không chỉ lập kỷ lục, sân bay còn nằm giữa một trong những khu vực biệt lập nhất

Nếu đường băng giúp Qamdo Bamda nổi tiếng về mặt kỹ thuật thì vị trí địa lý lại khiến sân bay được nhắc đến theo một cách khác. Công trình nằm cách thành phố Qamdo khoảng 135km. Sau khi xuống máy bay, hành khách vẫn phải tiếp tục di chuyển bằng ô tô khoảng 2,5 giờ mới đến trung tâm đô thị.

Khoảng cách này khiến The Telegraph từng đưa Qamdo Bamda vào danh sách 10 sân bay bất tiện nhất thế giới.

Nguyên nhân không nằm ở quy hoạch mà đến từ đặc điểm địa hình của Tây Tạng. Khu vực này chủ yếu là núi cao và thung lũng sâu, khiến việc bố trí sân bay gần thành phố gần như không khả thi.

Hiện nay, các tuyến xe buýt kết nối vẫn được duy trì để phục vụ hành khách di chuyển giữa sân bay và Qamdo.

Nhiều lần nâng cấp để duy trì năng lực khai thác

Sau hơn 10 năm vận hành, sân bay được cải tạo vào năm 2007 với kinh phí khoảng 270 triệu nhân dân tệ. Quá trình nâng cấp bao gồm xây dựng nhà ga mới và cải tạo hạ tầng.

Đến năm 2013, đường băng cũ được thay thế bằng đường băng mới dài 5.500m. Sau đợt nâng cấp này, Qamdo Bamda tiếp tục giữ vị trí sân bay có đường băng dân dụng dài nhất thế giới.

Hiện sân bay chỉ khai thác các đường bay nội địa, kết nối với nhiều thành phố của Trung Quốc như Lhasa, Thành Đô, Trùng Khánh, Thiên Tân và Phúc Dương (An Huy).

Trong khi nhiều sân bay được thiết kế nhằm rút ngắn khoảng cách di chuyển và tối ưu khai thác thương mại, Qamdo Bamda lại là ví dụ điển hình cho việc hạ tầng hàng không phải thích ứng với điều kiện tự nhiên đặc biệt. Đường băng dài kỷ lục, độ cao hơn 4.300m cùng vị trí biệt lập đã biến nơi đây trở thành một trong những sân bay khác biệt nhất thế giới và là minh chứng cho những giới hạn mà kỹ thuật hàng không phải vượt qua để duy trì hoạt động.