Sáp nhập trường học, Hiệu trưởng được chấm trên 5 tiêu chí cùng thang điểm 100, không ưu tiên người nhiều tuổi hay thâm niên cao, áp dụng tại địa phương nào?

Tỉnh Phú Thọ đang triển khai phương án sáp nhập trường học, mạng lưới giáo dục, dự kiến giảm số cơ sở giáo dục từ 1.861 xuống còn 655. Song song với việc sắp xếp trường, lớp, tỉnh yêu cầu rà soát, đánh giá và lựa chọn lại đội ngũ cán bộ quản lý nhằm bảo đảm các cơ sở giáo dục sau sáp nhập có người đứng đầu đáp ứng yêu cầu quản trị trong giai đoạn mới.

Theo phương án được UBND tỉnh Phú Thọ phê duyệt, việc sắp xếp tác động trực tiếp đến 9.322 cán bộ quản lý và nhân viên, gồm 1.639 hiệu trưởng, giám đốc; 2.787 phó hiệu trưởng, phó giám đốc và 4.896 nhân viên.

Đáng chú ý, sau sáp nhập, người đứng đầu cơ sở giáo dục mới không được lựa chọn theo nguyên tắc mặc nhiên giữ hiệu trưởng của một trong các trường cũ.

Tỉnh yêu cầu việc rà soát, đánh giá và bố trí cán bộ quản lý phải bảo đảm khách quan, công khai, minh bạch, dân chủ và đúng thẩm quyền. Việc lựa chọn dựa trên phẩm chất, năng lực, uy tín, kết quả thực hiện nhiệm vụ và yêu cầu của vị trí việc làm.

Nguyên tắc được đặt ra là “có vào, có ra, có lên, có xuống, có chuyển đổi”, qua đó ưu tiên những cán bộ có năng lực quản trị, tinh thần trách nhiệm, khả năng đổi mới và đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số.

Những cán bộ quản lý có năng lực hạn chế, uy tín thấp hoặc kết quả thực hiện nhiệm vụ không đáp ứng yêu cầu sẽ được xem xét thay thế hoặc bố trí công tác khác.

Đặc biệt, đối với các cơ sở giáo dục sau sáp nhập, hợp nhất, toàn bộ hiệu trưởng, phó hiệu trưởng của các đơn vị trước khi sắp xếp đều phải được đánh giá để lựa chọn nhân sự phù hợp nhất với yêu cầu quản lý trường mới.

Phú Thọ cũng không mặc nhiên chọn hiệu trưởng của trường đặt trụ sở chính, trường được giữ tên, người có tuổi đời cao hơn hoặc có thâm niên công tác lâu hơn.

Lãnh đạo Sở GD&ĐT Phú Thọ cho biết địa phương sẽ áp dụng bộ tiêu chí 100 điểm để lựa chọn hiệu trưởng sau sáp nhập, thay vì mặc nhiên giữ người đứng đầu trường cũ.

Trường hợp nguồn cán bộ quản lý tại chỗ không đáp ứng yêu cầu, UBND cấp xã sẽ rà soát, báo cáo cấp có thẩm quyền để xem xét điều động, luân chuyển, tiếp nhận hoặc bố trí cán bộ từ cơ sở giáo dục, địa bàn khác. Nguyên tắc được nhấn mạnh là ưu tiên chất lượng cán bộ, không hạ thấp tiêu chuẩn lựa chọn.

Chấm điểm theo 5 nhóm tiêu chí, đạt từ 70/100 điểm mới được xem xét

Trước khi chấm điểm, nhân sự phải thuộc nguồn được cấp có thẩm quyền xem xét, trước hết là các hiệu trưởng đương nhiệm của những trường thuộc diện sắp xếp. Nhân sự phải đáp ứng tiêu chuẩn chung và tiêu chuẩn cụ thể của chức danh hiệu trưởng tương ứng với cấp học; có hồ sơ, lý lịch, kê khai tài sản, thu nhập đầy đủ, rõ ràng và được đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên trong 3 năm gần nhất.

Quy trình lựa chọn gồm 7 bước. UBND cấp xã xây dựng phương án nhân sự và thành lập Tổ thẩm định từ 5-7 người. Ban Thường vụ Đảng ủy cấp xã xem xét, thống nhất chủ trương, nguyên tắc, tiêu chí và danh sách nhân sự đủ điều kiện.

Sau đó, nhân sự được chấm điểm, lấy phiếu tham khảo tín nhiệm và thẩm định điều kiện, hồ sơ. Bộ tiêu chí được xây dựng theo thang 100 điểm, dựa trên kết quả trong 5 năm gần nhất và chia thành 5 nhóm.

Nhóm 1 về phẩm chất chính trị, đạo đức, kỷ luật, đoàn kết và tham gia hệ thống chính trị, tối đa 23 điểm. Trong đó, phẩm chất chính trị, đạo đức, liêm chính và trách nhiệm nêu gương được chấm tối đa 8 điểm; ý thức tổ chức kỷ luật, tinh thần trách nhiệm 6 điểm; khả năng quy tụ, xây dựng đoàn kết nội bộ, thực hiện dân chủ 6 điểm; tham gia cấp ủy và HĐND cấp xã 3 điểm.

Nhóm 2 về kết quả thực hiện nhiệm vụ và hiệu quả quản lý, tối đa 27 điểm. Các tiêu chí tập trung vào kết quả xếp loại viên chức, thành tích tập thể trong thời gian giữ chức vụ hiệu trưởng, kết quả thực hiện các chỉ tiêu giáo dục, quản lý nhân sự, tài chính, tài sản, thành tích cá nhân và mức độ cải thiện chất lượng đơn vị.

Nhóm 3 về năng lực quản trị, điều hành và khả năng thích ứng với trường có quy mô lớn, tối đa 32 điểm. Đây là nhóm có trọng số cao nhất, tập trung đánh giá khả năng tổ chức, phân công và kiểm tra công việc; quản trị đội ngũ, tạo sự đồng thuận; kiểm soát chuyên môn; quản lý tài chính, tài sản, cơ sở vật chất; xử lý tình huống phức tạp và điều hành trong điều kiện phạm vi quản lý được mở rộng.

Nhóm 4 về trình độ, năng lực chuyên môn và chuyển đổi số, tối đa 13 điểm, gồm trình độ chuyên môn 2 điểm; năng lực chuyên môn, bồi dưỡng quản lý và triển khai đổi mới giáo dục 5 điểm; năng lực số thực hành 4 điểm; quy hoạch chức vụ cao hơn, triển vọng phát triển 2 điểm.

Nhóm 5 về mức độ tín nhiệm, uy tín, tối đa 5 điểm. Trong đó, phiếu tham khảo tín nhiệm tại đơn vị đang công tác được chấm tối đa 4 điểm, dựa trên số phiếu “tín nhiệm cao”, “tín nhiệm” và tổng số phiếu hợp lệ.

Phiếu tín nhiệm được bỏ kín và chỉ là một thành phần trong hồ sơ đánh giá, không phải phiếu quyết định nhân sự.

Để hạn chế sai lệch trong quá trình đánh giá, Phú Thọ thiết kế cơ chế kiểm soát chặt chẽ việc chấm điểm. Với các tiêu chí định lượng, một người lập điểm và một người kiểm tra chéo; tiêu chí định tính phải có ít nhất hai người chấm độc lập.

Nếu mức chênh lệch giữa các kết quả chấm lớn hơn 30% điểm tối đa của tiêu chí, tổ thẩm định phải đối chiếu lại minh chứng và thống nhất trước khi tổng hợp. Mọi điểm số phải ghi rõ tài liệu làm căn cứ và được làm tròn đến 0,25 điểm.

Một thành tích hoặc kết quả chỉ được tính tại một tiêu chí chính nhằm tránh tình trạng cộng điểm nhiều lần. Chẳng hạn, thành tích về chuyển đổi số không được đồng thời tính vào nhóm kết quả thực hiện nhiệm vụ, năng lực quản trị và năng lực chuyển đổi số.

Để được đưa vào danh sách xem xét, bỏ phiếu, nhân sự phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện bắt buộc. Riêng nhóm 1, 2 và 3 phải đạt tối thiểu 60% điểm tối đa của từng nhóm, đồng thời tổng điểm phải đạt từ 70/100 điểm trở lên.

Đạt từ 80/100 điểm được đề xuất ưu tiên

Theo tiêu chí được xây dựng, những nhân sự đạt từ 80/100 điểm được đề xuất ưu tiên.

Tuy nhiên, đạt điểm cao không đồng nghĩa với việc đương nhiên được bổ nhiệm hiệu trưởng. Điểm số được xác định là công cụ để sàng lọc, so sánh nhân sự; kết quả chấm điểm là căn cứ tham khảo quan trọng nhưng không thay thế thẩm quyền, trách nhiệm xem xét, kết luận của cấp ủy và quyết định bổ nhiệm của người có thẩm quyền.

Nếu không có nhân sự đạt 70 điểm, địa phương không được tự động hạ ngưỡng mà phải xem xét mở rộng nguồn nhân sự hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền.

Đối với cán bộ quản lý dôi dư nhưng vẫn đủ tiêu chuẩn, điều kiện, phương án ưu tiên là điều động, bố trí tại những cơ sở giáo dục đang thiếu cán bộ quản lý. Trường hợp phù hợp chuyên môn và đáp ứng tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp giáo viên, có thể xem xét bố trí trở lại giảng dạy.

Chỉ sau khi đã thực hiện các phương án bố trí, điều động mà vẫn còn cán bộ dôi dư mới xem xét giải quyết chính sách tinh giản biên chế theo quy định.

Toàn bộ quá trình lựa chọn người đứng đầu cơ sở giáo dục sau sắp xếp phải bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng, nguyên tắc tập trung dân chủ, khách quan, công khai, minh bạch; đồng thời kiểm soát quyền lực, phòng chống chạy chức, chạy quyền, cục bộ địa phương và lợi ích nhóm.