Siêu du thuyền dài 290m, trọng tải 114.000 tấn, là nơi ở của hàng nghìn kiện tướng, vận động viên trên khắp thế giới

Chỉ còn hơn 2 tuần trước lễ khai mạc, Nhật Bản đang gấp rút hoàn thiện những khâu cuối cùng cho Asiad 2026, diễn ra tại Aichi - Nagoya từ ngày 19/9 đến 4/10. Đại hội có 43 môn thi đấu, 469 nội dung tranh huy chương, quy tụ hơn 11.000 vận động viên và 6.000 quan chức đến từ 45 Ủy ban Olympic quốc gia và vùng lãnh thổ.

Lễ khai mạc diễn ra ngày 19/9 tại sân vận động Nagoya City Mizuho Park, cũng là nơi đăng cai lễ bế mạc và các nội dung điền kinh. Khoảng 10.200 tình nguyện viên sẽ được huy động phục vụ đại hội, cùng khoảng 5.300 phóng viên, nhân viên truyền thông được cấp thẻ tác nghiệp. Tổng số người đăng ký tham dự lên tới hơn 17.000, vượt quy mô 15.000 người mà nước chủ nhà dự kiến ban đầu.

Một số cuộc tranh tài sẽ diễn ra trước lễ khai mạc. Các môn thi đấu đầu tiên bắt đầu từ ngày 10/9, sớm hơn 9 ngày so với thời điểm Asiad 20 chính thức khai mạc.

Một trong những điểm khác biệt của Asiad 20 là Nhật Bản không xây dựng một làng vận động viên tập trung như nhiều kỳ đại hội trước. Thay vào đó, nước chủ nhà kết hợp khách sạn, khu nhà module và du thuyền để bố trí chỗ ở cho các đoàn thể thao.

Phương án này được đưa ra sau khi kế hoạch xây dựng làng vận động viên truyền thống bị hủy trong bối cảnh chi phí xây dựng tăng cao. Việc tận dụng các cơ sở lưu trú sẵn có cũng giúp hạn chế nguy cơ những công trình mới bị bỏ không sau khi đại hội kết thúc.

Điểm đặc biệt nhất trong kế hoạch là Costa Serena, du thuyền của Italy được sử dụng như một “làng vận động viên nổi”. Con tàu ước tính giá trị 500 triệu USD, dài hơn 290m, trọng tải khoảng 114.000 tấn, có gần 1.500 cabin và sức chứa khoảng 5.000 người.

Costa Serena dự kiến cập và neo tại Kinjo Pier, cảng Nagoya từ ngày 15/9 đến 6/10. Du thuyền được thuê trong 22 ngày với chi phí khoảng 4,5 tỷ yen, tương đương 30 triệu USD.

Theo phương án của ban tổ chức, khoảng 4.600 vận động viên và quan chức thuộc những môn có địa điểm thi đấu thuận tiện quanh khu vực cảng sẽ được bố trí lưu trú trên tàu. Số người trên Costa Serena sẽ thay đổi theo từng thời điểm, với tối thiểu khoảng 4.000 khách, do các đoàn không phải ai cũng ở lại xuyên suốt thời gian diễn ra Asiad.

Du thuyền sẽ được neo cố định trong thời gian đại hội. Các cabin có phòng tắm riêng, trong khi trên tàu còn có nhà hàng, phòng tập thể dục và nhiều không gian sinh hoạt chung phục vụ các đoàn thể thao.

Để bảo đảm sự công bằng giữa các đoàn, ban tổ chức dự kiến phân bổ đồng đều 6 nhóm cabin với tiêu chuẩn khác nhau, thay vì để một đoàn chỉ sử dụng một loại phòng.

Với đoàn thể thao Việt Nam, Cục Thể dục thể thao dự kiến bố trí vận động viên của 9 môn gồm bắn cung, MMA, thể dục dụng cụ, judo, rowing, cầu mây, cử tạ, vật và wushu lưu trú, ăn uống trên Costa Serena.

Bên cạnh Costa Serena, khoảng 2.000-2.400 người được bố trí tại khoảng 400 căn nhà module ở Garden Pier. Những đoàn còn lại sử dụng hàng chục khách sạn và các cơ sở lưu trú tại Nagoya, những khu vực khác của Aichi cũng như các địa phương có địa điểm thi đấu.

Việc phân bổ chỗ ở theo từng khu vực được kỳ vọng giúp giảm áp lực di chuyển cho vận động viên, đồng thời tận dụng tối đa hệ thống cơ sở vật chất hiện có thay vì phải đầu tư một khu làng vận động viên quy mô lớn.

Tuy nhiên, mô hình “khách sạn nổi” cũng đặt ra những yêu cầu mới đối với công tác tổ chức. Costa Serena là tàu hoạt động trên tuyến quốc tế nên các cơ quan chức năng phải xây dựng quy trình liên quan đến kiểm dịch, hải quan và thủ tục nhập cảnh.

Trước thời điểm tàu cập cảng, các hạng mục như lối di chuyển, khu vực dịch vụ thiết yếu và phương án bảo đảm an toàn đang được gấp rút hoàn thiện. Trong đó, phương án ứng phó thời tiết xấu được đặc biệt chú trọng, bao gồm khả năng đưa tàu đến khu vực an toàn nếu xuất hiện bão.

Phương án lưu trú từng gây lo ngại khi số lượng đăng ký tham dự vượt dự kiến ban đầu. Tuy nhiên, ngày 28/8, Hội đồng Olympic châu Á (OCA) và ban tổ chức nước chủ nhà cho biết hơn 17.000 vận động viên và quan chức đã đăng ký đều được bố trí chỗ ở phù hợp, đồng thời khẳng định công tác chuẩn bị cuối cùng đang được triển khai đúng kế hoạch.

Việc sử dụng Costa Serena như một “làng vận động viên nổi” giúp Nhật Bản giải bài toán lưu trú mà không phải xây dựng một khu làng vận động viên quy mô lớn. Nếu vận hành thuận lợi, đây cũng có thể trở thành một kinh nghiệm đáng chú ý đối với các quốc gia đăng cai những sự kiện thể thao quốc tế trong tương lai.