Tài sản ngân hàng tăng 117%, nhân sự chỉ tăng 11%: Cuộc chuyển dịch sang AI và dữ liệu

Tài sản tăng nhanh, nhân sự tăng chậm

Quy mô của các ngân hàng thương mại tiếp tục mở rộng mạnh trong những năm gần đây, song tốc độ tăng nhân sự lại chậm hơn rất nhiều. Thay vì tuyển dụng ồ ạt, nhiều nhà băng đang chuyển sang mô hình vận hành tinh gọn, đẩy mạnh tự động hóa và ưu tiên phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Đây là kết quả được nêu trong báo cáo Nhân sự và xu hướng tuyển dụng ngành Ngân hàng Việt Nam: Năng suất lao động, kỹ năng số và quản trị AI giai đoạn 2020-2026 do Nhóm nghiên cứu Viện Nghiên cứu Khoa học Ngân hàng (BAV Research) thực hiện.

Theo báo cáo, tổng tài sản trung vị của 28 ngân hàng thương mại trong mẫu nghiên cứu đã tăng 117% trong giai đoạn 2020-2025, trong khi quy mô lao động chỉ tăng 11%. Nhờ đó, giá trị tài sản bình quân trên mỗi nhân viên tăng khoảng 98%.

Đến cuối năm 2025, 28 ngân hàng trong mẫu nghiên cứu sử dụng khoảng 318.000 lao động. Dữ liệu cho thấy ngành ngân hàng đang chuyển trọng tâm từ mở rộng quy mô nhân sự sang nâng cao năng suất lao động thông qua số hóa quy trình, ứng dụng công nghệ và tối ưu hiệu quả vận hành.

Cơ cấu tuyển dụng thay đổi mạnh

Không chỉ quy mô nhân sự tăng chậm, cơ cấu tuyển dụng của các ngân hàng cũng đang có sự dịch chuyển đáng kể.

Khảo sát 3.005 tin tuyển dụng trong báo cáo cho thấy tỷ trọng tuyển dụng các vị trí cấp trung đã giảm mạnh, từ 92% xuống còn 56% chỉ sau 4 năm. Trong khi đó, nhu cầu tuyển dụng nhân sự cấp cao tăng từ 3% lên 30%.

Diễn biến này phản ánh nhu cầu nhân lực của ngành ngân hàng đang thay đổi. Các vị trí nghiệp vụ truyền thống dần được tinh gọn, nhường chỗ cho nhu cầu tuyển dụng chuyên gia có năng lực quản trị, công nghệ và phân tích dữ liệu.

Theo PGS.TS Trần Việt Dũng, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Khoa học Ngân hàng, Trưởng nhóm nghiên cứu, xu hướng trên không đồng nghĩa vai trò của con người bị thu hẹp, mà cho thấy yêu cầu ngày càng cao đối với chất lượng nguồn nhân lực trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ.

AI và dữ liệu trở thành kỹ năng được săn đón

Báo cáo cho thấy các vị trí tín dụng và quản trị rủi ro vẫn chiếm tỷ trọng lớn nhất, tương đương 58,3% tổng số tin tuyển dụng được khảo sát. Tuy nhiên, nhu cầu tuyển dụng trong các lĩnh vực công nghệ, dữ liệu, an ninh mạng và trí tuệ nhân tạo đang gia tăng nhanh tại nhiều ngân hàng.

Cùng với đó, thị trường lao động cũng ghi nhận mức đãi ngộ cao hơn dành cho nhóm nhân sự có kỹ năng công nghệ chuyên sâu. Ở cấp quản lý, mức lương công bố của một số vị trí liên quan đến AI hoặc phân tích dữ liệu cao gần gấp đôi so với các vị trí tín dụng truyền thống cùng cấp.

Điều này cho thấy năng lực số đang trở thành yếu tố cạnh tranh quan trọng trong chiến lược phát triển nguồn nhân lực của các ngân hàng.

Ứng dụng AI nhanh hơn năng lực quản trị

Một điểm đáng chú ý trong báo cáo là tốc độ ứng dụng AI tại các ngân hàng đang vượt trước năng lực quản trị công nghệ này.

Nhiều ngân hàng đã triển khai AI trong hoạt động chăm sóc khách hàng, vận hành nội bộ và tín dụng. Tuy nhiên, chỉ 5 trong số 20 ngân hàng được khảo sát công bố đầy đủ khung quản trị AI, bao gồm chính sách, đơn vị chuyên trách và quy trình kiểm định mô hình.

Theo nhóm nghiên cứu, đây sẽ là một trong những thách thức lớn của ngành ngân hàng trong những năm tới. Bên cạnh việc đầu tư công nghệ, các tổ chức tín dụng cần xây dựng đội ngũ nhân sự đủ năng lực khai thác, giám sát và chịu trách nhiệm đối với các quyết định có sự hỗ trợ của AI.

Báo cáo dự báo trong giai đoạn 2026-2028, các ngân hàng sẽ tiếp tục tái cấu trúc mô hình nhân sự theo hướng tinh gọn, tập trung nâng cao năng suất lao động, đẩy mạnh phát triển kỹ năng số và tăng cường năng lực quản trị công nghệ để đáp ứng yêu cầu của quá trình chuyển đổi số.