Thần đồng 2 tuổi đã thông thạo hơn 2.000 chữ, 13 tuổi từ chối 'Harvard châu Á' để theo học trường ĐH yêu thích
Cuộc đời của cậu bé thần đồng này có nhiều biến động.
Mỗi con người sinh ra đều có sự khác biệt về năng lực, tính cách và khả năng tiếp thu tri thức. Trong thực tế, có những cá nhân sở hữu năng khiếu vượt trội, đạt thành tựu học tập mà phần lớn người khác khó có thể chạm tới dù đã nỗ lực rất nhiều. Sun Tianchang là một trường hợp như vậy.
Sun Tianchang sinh năm 1994 trong một gia đình trí thức tại Trung Quốc. Từ nhỏ, cậu đã sớm bộc lộ năng lực học tập nổi bật. Ông bà nội đều là giáo viên, cha mẹ là công chức Nhà nước, tạo nên một môi trường giáo dục lý tưởng ngay từ nhỏ. Gia đình thống nhất quan điểm nuôi dạy con theo hướng khuyến khích tư duy độc lập, hạn chế áp đặt khuôn mẫu học tập cứng nhắc.
Ngay từ khi còn rất nhỏ, Sun Tianchang đã được mẹ dạy đọc và viết thông qua các hoạt động sinh hoạt hằng ngày. Các thẻ chữ được bố trí khắp nhà, giúp cậu làm quen với chữ Hán và tiếng Anh một cách tự nhiên. Đến hai tuổi, Sun Tianchang đã nhận biết hơn 2.000 chữ Hán và có thể tự đọc sách thiếu nhi. Chỉ sau một thời gian ngắn, cậu bắt đầu tiếp cận nhiều đầu sách vượt xa lứa tuổi, thuộc các lĩnh vực lịch sử, triết học và khoa học.
Tuy nhiên, quá trình học tập trong môi trường giáo dục chính quy của Sun Tianchang diễn ra rất ngắn. Sau khi gặp một số trải nghiệm tiêu cực tại trường mẫu giáo và trung học cơ sở, gia đình quyết định cho cậu học hoàn toàn tại nhà. Cha mẹ thậm chí nghỉ việc để trực tiếp giảng dạy, đồng thời làm việc trong lĩnh vực giáo dục nhằm tích lũy thêm kinh nghiệm sư phạm. Trong môi trường học tập cá nhân hóa này, Sun Tianchang đọc nhiều, được thỏa sức đam mê từ học thuật đến thể thao và nghệ thuật.
Về thành tích học tập, Sun Tianchang đạt nhiều kết quả nổi bật. Cậu thuộc lòng nhiều tác phẩm kinh điển. Năm 13 tuổi, Sun Tianchang theo học lớp 12 tại một trường trung học để chuẩn bị cho kỳ thi đại học. Bài luận “Tư duy cởi mở” do cậu viết trong năm cuối cấp từng gây chú ý bởi lập luận chặt chẽ và tư duy vượt xa độ tuổi.
Kết quả, Sun Tianchang đạt 659 điểm trong kỳ thi đại học, vượt điểm chuẩn của Đại học Thanh Hoa - Đại học số 1 châu Á được ví như Harvard, nhưng khi đó cậu lựa chọn theo học Đại học Khoa học và Công nghệ Trung Quốc (USTC) - nơi có ngành học mà bản thân yêu thích. Tại trườn, Sun Tianchang theo học chương trình dành cho học sinh năng khiếu, trở thành một trong những sinh viên trẻ nhất khóa.
Tuy nhiên, khi bước vào môi trường đại học, quá trình học tập của Sun Tianchang không còn thuận lợi như trước. Ở tuổi 18, do kết quả học tập không đáp ứng yêu cầu, cậu không giành được cơ hội học tiếp lên cao học. Việc thiếu sự giám sát chặt chẽ như trước, cùng với sự phân tán vào các hoạt động giải trí và thể thao, đã ảnh hưởng đáng kể đến kết quả học tập.
Trường hợp của Sun Tianchang cho thấy mô hình giáo dục tại nhà có thể phát huy hiệu quả trong những điều kiện rất đặc thù, nhưng không dễ áp dụng đại trà. Thành công ban đầu của cậu gắn liền với nền tảng gia đình vững chắc, sự đầu tư toàn diện của người lớn và môi trường học tập được thiết kế riêng. Đồng thời, câu chuyện này cũng cho thấy, năng lực tự kỷ luật và ý chí cá nhân đóng vai trò then chốt trong sự phát triển lâu dài, đặc biệt khi người học bước vào giai đoạn tự lập.
Các chuyên gia giáo dục cho rằng, đối với giáo dục điều cần thiết là xây dựng môi trường học tập phù hợp với từng cá nhân, chú trọng phát triển nhân cách, khả năng tự học và tinh thần trách nhiệm - những yếu tố mang tính nền tảng cho sự trưởng thành bền vững.
