Thành phố sụt lún nhanh gấp 2 lần nước biển dâng của Việt Nam chi hơn 142.000 tỷ đồng triển khai 87 dự án chống ngập
Trong 87 dự án, sẽ triển khai 54 dự án với tổng vốn hơn 69.348 tỷ đồng trong giai đoạn 2026-2027, còn lại triển khai trong giai đoạn 2028-2030.
UBND TP.HCM vừa ban hành kế hoạch giải quyết tình trạng ngập nước trên địa bàn giai đoạn 2026-2030, với mục tiêu cơ bản xử lý các điểm ngập do mưa, ưu tiên khu vực trung tâm, đông dân cư, khu công nghiệp và các tuyến giao thông chính.
Kế hoạch được chia thành 2 giai đoạn. Trong giai đoạn 2026-2027, thành phố triển khai 54 dự án với tổng vốn 69.348,371 tỷ đồng, dự kiến giải quyết 33 vị trí ngập.
Trong số này có 14 dự án duy tu, bảo trì với kinh phí 243,131 tỷ đồng và 1 dự án ODA hơn 10.606 tỷ đồng. Ngoài ra, thành phố thực hiện 6 dự án thuộc chương trình di dời nhà ở trên và ven kênh, rạch với tổng vốn hơn 22.807 tỷ đồng; 7 dự án giao thông hơn 12.314 tỷ đồng; 2 dự án nông nghiệp và 24 dự án hạ tầng kỹ thuật với tổng vốn hơn 22.666 tỷ đồng.
Riêng năm 2026, thành phố dự kiến hoàn thành 9 dự án, tổng vốn khoảng 7.160 tỷ đồng, qua đó xử lý 3 vị trí ngập nặng. Sang năm 2027, thêm 45 dự án dự kiến hoàn thành với tổng vốn hơn 62.197 tỷ đồng, giải quyết 30 vị trí ngập.
TP.HCM xác định 6 khu vực cần tập trung xử lý do thường xuyên xảy ra ngập nặng, gồm Thảo Điền - Quốc Hương - Nguyễn Văn Hưởng; khu vực chợ Thủ Đức; khu vực Gò Vấp và sân bay Tân Sơn Nhất; đường Nguyễn Văn Quá; Quốc lộ 13 - khu vực Bình Dương (cũ) và Quốc lộ 51 - khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ).
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 là hoàn thành Dự án Giải quyết ngập do triều cường khu vực TP.HCM có xét đến yếu tố biến đổi khí hậu (giai đoạn 1), với tổng vốn khoảng 10.000 tỷ đồng, phạm vi bảo vệ khoảng 570km².
Khi dự án hoàn thành cùng các công trình liên quan, phạm vi lưu vực được bảo vệ bởi hệ thống cống kiểm soát triều sẽ được khép kín, góp phần xử lý 8 vị trí ngập tại khu vực phía Nam và trung tâm thành phố, đồng thời hỗ trợ tiêu thoát nước cho các khu vực nằm trong phạm vi bảo vệ của hệ thống cống kiểm soát triều.
Bổ sung hồ điều tiết, hướng tới giải quyết ngập theo lưu vực
Trong giai đoạn 2028-2030, TP.HCM dự kiến tiếp tục hoàn thiện 33 dự án với tổng mức đầu tư khoảng 72.993 tỷ đồng, qua đó xử lý thêm 17 vị trí ngập.Đối với các điểm ngập trên những tuyến đường thuộc dự án BOT tại Bình Dương (cũ), trách nhiệm xử lý được xác định thuộc về các nhà đầu tư liên quan.
Thành phố cũng dự kiến bổ sung hệ thống hồ điều tiết phân tán theo lưu vực, kết hợp hồ điều hòa ngầm tại công viên, trường học, sân thể thao, bãi đỗ xe và các không gian công cộng.
Tại những khu vực đô thị hóa nhanh như Thủ Đức, Bình Tân, Bình Chánh, Dĩ An và Thuận An (cũ), TP.HCM sẽ nghiên cứu áp dụng mô hình thoát nước đa tầng nhằm tăng khả năng tiêu thoát nước trong điều kiện đô thị ngày càng phát triển.
Đến năm 2030, thành phố đặt mục tiêu gắn giải quyết ngập với chỉnh trang đô thị, trong đó di dời khoảng 40.000 căn nhà trên và ven kênh, rạch. Khoảng 43 dự án sẽ được triển khai theo hướng kết hợp di dời nhà ở với cải tạo môi trường và nâng cao năng lực thoát nước.
Với hàng loạt dự án được triển khai theo từng giai đoạn, TP.HCM hướng tới hình thành hệ thống thoát nước đồng bộ hơn, từng bước kiểm soát các điểm ngập và nâng cao khả năng thích ứng của đô thị trước tình trạng mưa lớn, triều cường và biến đổi khí hậu.
Sau khi sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, TP.HCM hiện có 159 điểm thường xuyên ngập nước, gồm 76 điểm tại TP.HCM (cũ), 52 điểm ở Bình Dương (cũ) và 31 điểm tại Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ). Từ đầu năm 2026 đến nay, thành phố ghi nhận 26 tuyến đường ngập do mưa với độ sâu phổ biến từ 10-30 cm và 8 tuyến đường thường xuyên chịu ảnh hưởng của triều cường.Không chỉ đối mặt với ngập úng, TP.HCM còn chịu áp lực ngày càng lớn từ tình trạng sụt lún nền đất.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, thành phố đang nằm trong nhóm đô thị có tốc độ sụt lún nhanh nhất thế giới, đe dọa trực tiếp đến hạ tầng và khả năng chống ngập.Khảo sát của Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) cho thấy nền đất TP.HCM đã lún tích lũy khoảng 100 cm kể từ năm 1990, với tốc độ trung bình 2-5 cm/năm, thậm chí lên tới 7-8 cm/năm tại một số khu vực đô thị hóa cao, cao gấp nhiều lần tốc độ nước biển dâng. Trước thực trạng này, TP.HCM đang xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung cùng trung tâm nghiên cứu mô phỏng, dự báo phát triển đô thị và môi trường nhằm nâng cao năng lực giám sát, cảnh báo và ứng phó với nguy cơ ngập lụt, sụt lún trong tương lai.
