Thị trường điện - khí châu Âu chính thức giao dịch 21 giờ mỗi ngày vì giá biến động quá dữ dội

Thị trường khí đốt và điện của châu Âu, vốn từng chỉ là một phân khúc ngách trong giao dịch năng lượng toàn cầu, sẽ bước vào một thay đổi lớn từ tuần tới: thời lượng giao dịch sẽ tăng hơn gấp đôi, lên 21 giờ từ mức 10 giờ, chấm dứt khung thời gian giao dịch ban ngày hẹp vốn đã là thông lệ trong nhiều năm.

Việc mở rộng vĩnh viễn này, được công bố từ vài tháng trước, lại diễn ra đúng vào thời điểm biến động mạnh khi chiến sự ở Trung Đông khiến giá cả dao động dữ dội. Ngay cả sau thông báo ngừng bắn gần đây, giá các hợp đồng khí đốt châu Âu vẫn cao hơn gần 40% so với thời điểm trước xung đột. Trong bối cảnh các trader phải dán mắt vào màn hình, công tác chuẩn bị cho ngày giao dịch mới kéo dài 21 giờ đã bị chậm lại. Một số công ty đang chọn cách chờ xem rồi mới quyết định có tuyển thêm nhân sự hay tái cơ cấu các bàn giao dịch hay không.

Vì sao việc kéo dài giờ giao dịch được xem là hợp lý?

Bất chấp tình trạng nhiễu động, nhiều nhà giao dịch năng lượng cho rằng đây là bước đi hợp lý tiếp theo đối với một thị trường đã thay đổi sâu sắc kể từ chiến sự Nga-Ukraine.

Việc châu Âu từ bỏ sự phụ thuộc vào một nhà cung cấp năng lượng thống lĩnh đã đẩy khu vực này vào thị trường khí tự nhiên hoá lỏng toàn cầu, khiến giá cả dễ bị tác động bởi những gián đoạn vượt xa phạm vi khu vực. Đồng thời, sự phát triển của năng lượng tái tạo cũng làm gia tăng biến động trong phát điện, từ đó tác động lan sang nhu cầu khí đốt.

Những diễn biến này đã khiến thị trường khí đốt và điện châu Âu trở nên hấp dẫn hơn đối với các nhà giao dịch toàn cầu. Từng là một thị trường chủ yếu vận hành theo các yếu tố cơ bản, tập trung vào thời tiết, mức tồn trữ và dòng chảy đường ống, nay thị trường này đã xuất hiện các chiến lược phức tạp hơn, bao gồm cả phòng hộ chéo giữa chuẩn giá khí đốt của châu Âu và Henry Hub của Mỹ.

Hoạt động giao dịch quyền chọn đã gia tăng từ mức gần như không đáng kể, trong khi giao dịch chênh lệch giá cũng phát triển trong bối cảnh rủi ro nguồn cung kéo dài và các quỹ phòng hộ đã đẩy khối lượng giao dịch lên cao hơn.

Theo nhiều người, việc điều chỉnh giờ giao dịch đồng bộ hơn với các chuẩn tham chiếu tại Mỹ và châu Á sẽ mở rộng khả năng tiếp cận của nhà đầu tư và phản ánh chính xác hơn một thị trường đang ngày càng mở rộng tầm ảnh hưởng và vai trò. Thị trường sẽ mở cửa lúc 5 giờ 50 sáng theo giờ Singapore vào thứ Hai, trở thành hợp đồng năng lượng lớn đầu tiên khởi động tuần giao dịch.

Khung giao dịch mới kéo dài 21 giờ là “một lợi thế đối với các bên tham gia toàn cầu”, ông Marco Saalfrank, Giám đốc giao dịch thương mại khu vực châu Âu lục địa tại Axpo Holding AG có trụ sở ở Thụy Sĩ, cho biết. “Nếu có điều gì xảy ra trên thị trường tác động đến giá, họ có thể phản ứng ngay lập tức”.

Đối với các nhà giao dịch trực tiếp làm việc tại châu Âu, khung thời gian kéo dài hơn này sẽ làm thay đổi cách họ làm việc và sinh hoạt.

Cho đến nay, nhịp làm việc tương đối ổn định: các trader đăng nhập trước khi thị trường mở cửa lúc 8 giờ sáng tại Amsterdam, đánh giá các yếu tố cơ bản như dòng chảy và tồn trữ, rà soát thời tiết cũng như diễn biến địa chính trị, rồi vào vị thế vào khoảng cùng một thời điểm. Khi thời lượng giao dịch được mở rộng, nhịp điệu đó sẽ bị chia nhỏ theo các múi giờ khác nhau, với việc các bên tham gia ra vào thị trường liên tục, tương tự như cách họ giao dịch dầu mỏ.

Liệu đây có phải là thay đổi tích cực hay không còn tuỳ vào từng người. Trong các cuộc phỏng vấn với trader châu Âu, tâm lý nhìn chung khá trái chiều, với nhiều lo ngại rằng thị trường 21 giờ có thể tiếp tục bào mòn sự cân bằng giữa công việc và cuộc sống vốn đã rất hiếm hoi trong ngành này.

Một trưởng bàn giao dịch tại Thụy Sĩ cho biết ông lo sẽ bỏ lỡ giờ đi ngủ của các con, bởi những tin tức có thể làm rung chuyển thị trường từ Tổng thống Mỹ Donald Trump liên quan đến Iran thường xuất hiện sau 6 giờ tối theo giờ châu Âu.

Một trader tại London nói rằng mạng Wi-Fi không ổn định trên tàu có thể khiến quãng đường đi làm buổi tối thêm căng thẳng, trong khi một trader tại công ty điện lực đùa rằng anh sẽ phải được tăng lương nếu giờ làm kéo dài trở thành bình thường. Một số người cho biết họ dự định đặt báo thức vào ban đêm để theo dõi thị trường.

Cơ hội cho giới giao dịch toàn cầu

Các câu hỏi về mặt vận hành cũng đang gia tăng. Một trader LNG tại Singapore cho biết việc kéo dài giờ giao dịch sẽ đòi hỏi sự phối hợp xuyên múi giờ nhiều hơn đáng kể, khiến quá trình ra quyết định trở nên phức tạp hơn. Một số người khác đặt câu hỏi liệu thanh khoản có tăng tương xứng hay chỉ đơn giản là làm cho biến động bị dàn trải ra trên một ngày giao dịch dài hơn.

Ông Tim Partridge, Giám đốc giao dịch và quản trị rủi ro tại LG Energy Group ở Anh, nhận định những thay đổi này không mang lại “lợi ích rõ ràng đối với các nhóm giao dịch mang tính địa phương”. Một trader tại một quỹ nhỏ ở London cho biết phần lớn đội ngũ của anh đều ở châu Âu, nên anh không thể trông chờ vào việc bàn giao công việc cho các desk tại Mỹ hay châu Á.

Ở bên kia bờ Đại Tây Dương, phản ứng lại tích cực hơn. Một trader tại một quỹ phòng hộ đa hàng hóa ở Chicago cho rằng động thái này là tin tốt với các nhà giao dịch trên thị trường phái sinh, vì các thuật toán sẽ có thể được huấn luyện trong những giai đoạn thanh khoản mỏng hơn. Cũng có quan điểm cho rằng việc kéo dài giờ giao dịch có thể giúp làm dịu bớt phần nào các nhịp dao động giá rất mạnh trong những tuần gần đây.

So với châu Âu, các thị trường điện tại Mỹ từ lâu đã giao dịch trong khung thời gian rộng hơn nhiều. Một nhà quản lý danh mục tại Miami, đề nghị không nêu tên, giao dịch dầu mỏ và khí tự nhiên của Mỹ song song với hợp đồng tương lai năng lượng châu Âu, cho biết cường độ làm việc khắc nghiệt là một phần của nghề này. Ông đã quen với các ca làm việc kéo dài 14 giờ và thường làm việc tại nhà vào các ngày Chủ nhật.

Theo ông, thay đổi này đã bị chậm quá lâu: nếu các trader dầu mỏ có thể vận hành trong một thị trường toàn cầu gần như suốt ngày đêm, thì các nhà giao dịch khí đốt và điện của châu Âu cũng nên có khả năng làm điều tương tự.