Ông Trump phát tín hiệu tái chiến với Iran: 10.000 quân cùng tàu sân bay được điều động, Tehran chuẩn bị đáp trả?

Ông Donald Trump nhiều lần phát tín hiệu rằng các lực lượng Mỹ tại Trung Đông có thể nối lại các cuộc không kích nhằm vào Iran sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ ngày 3/11.

Tổng thống Mỹ đã điều động thêm nhóm tác chiến tàu sân bay thứ ba cùng 10.000 thủy thủ và lính thủy đánh bộ tới khu vực hướng về Vịnh Ba Tư, nhằm mở rộng các phương án hành động cho chỉ huy quân sự Mỹ nếu ông quyết định tái khởi động chiến dịch quân sự.

Trong tuần này, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth cũng bất ngờ tới Israel. Tại đây, ông Hegseth đã gặp Thủ tướng Benjamin Netanyahu. Trong khi đó, lực lượng nhân sự tại các căn cứ của Mỹ ở Trung Đông, vốn hứng chịu nhiều đòn đáp trả dữ dội từ Iran, được cho là đã được cắt giảm.

Iran chuẩn bị đối phó

Trong bối cảnh đó, Iran đang chuẩn bị cho khả năng Mỹ phát động một chiến dịch không kích mới vào khoảng thời gian diễn ra bầu cử giữa nhiệm kỳ, đồng thời lên phương án đáp trả trên khắp Trung Đông, trong đó có Israel và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), theo một nguồn tin am hiểu suy nghĩ của giới lãnh đạo Tehran.

Nguồn tin này cho biết giai đoạn từ sau cuộc bầu cử Mỹ đến khi Quốc hội khóa mới bắt đầu làm việc vào đầu tháng 1 sẽ là khoảng thời gian khó khăn nhất. Theo người này, lối thoát duy nhất cho cuộc xung đột hiện nay là một thỏa thuận cho phép cả hai bên đều có thể tuyên bố giành chiến thắng. Nguồn tin đề nghị giấu tên vì không được phép phát biểu công khai.

“Chúng ta đã giáng cho họ những đòn chí mạng và có thể sẽ tiếp tục làm điều đó thêm một chút nữa”, ông Trump nói với các phóng viên hôm thứ Năm (22/10), thể hiện quan điểm tương tự.

Trong khi đó, Iran đang gia tăng các cuộc tấn công nhằm vào tàu thuyền tại hoặc gần eo biển Hormuz, đồng thời gây ra thiệt hại nghiêm trọng hơn so với giai đoạn đầu xung đột. Theo các quan chức trong ngành vận tải biển và an ninh hàng hải, Tehran đang sử dụng tên lửa dẫn đường thay vì máy bay không người lái tấn công.

“Mọi dấu hiệu đều cho thấy chiến sự sẽ tái diễn và một chiến dịch không kích quy mô lớn có thể được triển khai, dù thời điểm cụ thể vẫn chưa rõ ràng”, bà Aslı Aydıntaşbaş, chuyên gia về Trung Đông tại Viện Brookings, nhận định.

Những phát biểu của chính ông Trump cho thấy các cuộc không kích khó có khả năng diễn ra trước ngày 3/11, thời điểm Mỹ tổ chức bầu cử giữa nhiệm kỳ. Đảng Cộng hòa của ông đang đối mặt nguy cơ mất quyền kiểm soát một trong hai viện Quốc hội, thậm chí cả hai, một phần do giá nhiên liệu tăng cao vì chiến sự.

Sức ép kinh tế gia tăng

Trong những tháng gần đây, Nhà Trắng không chỉ duy trì lệnh phong tỏa hải quân nghiêm ngặt đối với các cảng của Iran mà còn tăng cường các biện pháp trừng phạt kinh tế nhằm vào những đối tác thương mại còn lại của Tehran.

Dù chiến dịch trừng phạt chưa đạt hiệu quả như nhiều chuyên gia dự đoán, lệnh phong tỏa hải quân vẫn gây ra những tác động thực tế đối với Iran. Tuy nhiên, sức ép ngày càng lớn cũng có thể đẩy Tehran đến quyết định mở rộng các cuộc tấn công trên khắp khu vực Vịnh Ba Tư.

Trong bài viết đăng trên Financial Times, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết: “Iran sẵn sàng trao cho ngoại giao thêm một cơ hội nếu chúng tôi thấy bằng chứng rõ ràng về mong muốn chân thành của Mỹ trong việc đạt được một giải pháp công bằng và danh dự, nhằm chấm dứt vĩnh viễn cuộc xung đột này”.

Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo rằng “hiện có rất ít cơ sở để kỳ vọng đạt được tiến triển”.

Cuộc chiến, vốn được ông Trump tuyên bố ban đầu sẽ kết thúc chỉ trong vài tuần, ngay từ đầu đã không được người dân Mỹ ủng hộ và tình hình ngày càng trở nên tồi tệ hơn.

Theo khảo sát của Trung tâm Nghiên cứu Pew được thực hiện từ ngày 28/9 đến ngày 4/10, khoảng 2/3 người Mỹ không tán thành cách ông Trump xử lý xung đột với Iran. Gần một nửa số người được hỏi dự đoán cuộc chiến sẽ kéo dài thêm hơn một năm nữa.

Xung đột đã làm gián đoạn dòng chảy năng lượng từ Vịnh Ba Tư, đẩy giá dầu Brent - giá tham chiếu trên thị trường dầu mỏ toàn cầu - tăng hơn 80% từ đầu năm đến nay. Diễn biến này khiến giá xăng tại Mỹ tăng mạnh, làm gia tăng lo ngại về chi phí sinh hoạt và ảnh hưởng tiêu cực đến triển vọng bầu cử của đảng Cộng hòa.

Hôm thứ Bảy (24/10), tại một cuộc vận động ở bang Georgia, ông Trump một lần nữa khẳng định giá dầu hiện ở mức cao chỉ là tạm thời và sẽ “giảm mạnh trong một thời gian ngắn nữa, ngay khi cuộc chiến kết thúc, bởi có rất nhiều dầu đang mắc kẹt tại eo biển Hormuz, với hàng loạt tàu chờ được đi qua”.