Thị trường Trung Quốc quay lưng, chè Việt bất ngờ thắng lớn ở Mỹ
Trong khi xuất khẩu chè sang Trung Quốc giảm gần 10% về sản lượng và hơn 14% về kim ngạch trong 5 tháng đầu năm 2026, nhiều thị trường khác lại tăng mạnh nhập khẩu. Đáng chú ý, Mỹ ghi nhận mức tăng hai con số về giá trị, góp phần bù đắp đà suy giảm ở thị trường tỷ dân và mở ra cơ hội đa dạng hóa đầu ra cho ngành chè.
Theo số liệu từ Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), tháng 5/2026, Việt Nam xuất khẩu 8.820 tấn chè với kim ngạch 16,1 triệu USD, giảm 18,1% về lượng và giảm 14,1% về trị giá so với cùng kỳ năm trước.
Lũy kế 5 tháng đầu năm, xuất khẩu chè đạt 43.200 tấn, thu về 74,7 triệu USD, giảm 7,1% về lượng và giảm 2,5% về trị giá so với cùng kỳ năm 2025. Dù vậy, giá chè xuất khẩu bình quân đạt 1.730 USD/tấn, tăng 4,9%, cho thấy giá trị sản phẩm đã có sự cải thiện nhất định.
Cục Xuất nhập khẩu nhận định ngành chè Việt Nam vẫn đang chịu áp lực cạnh tranh lớn từ các quốc gia sản xuất chè hàng đầu thế giới như Ấn Độ, Kenya và Sri Lanka. Bên cạnh đó, chất lượng sản phẩm chưa đồng đều và thiếu các thương hiệu mạnh khiến giá trị gia tăng của chè Việt Nam còn thấp so với mặt bằng quốc tế.
Về thị trường xuất khẩu, Đài Loan (Trung Quốc) tiếp tục là điểm đến lớn nhất của chè Việt Nam trong 5 tháng đầu năm với 4.800 tấn, trị giá 9,2 triệu USD, tăng 4,3% về lượng và tăng 17% về trị giá so với cùng kỳ năm ngoái. Giá xuất khẩu bình quân sang thị trường này đạt 1.912 USD/tấn, tăng 12,1%.
Ngược lại, xuất khẩu chè sang Trung Quốc tiếp tục sụt giảm. Trong 5 tháng đầu năm, Việt Nam xuất khẩu 4.400 tấn chè sang thị trường này với kim ngạch 6,8 triệu USD, giảm 9,8% về lượng và giảm 14,1% về trị giá so với cùng kỳ năm 2025. Pakistan cũng ghi nhận xu hướng giảm nhập khẩu chè Việt Nam.
Trong khi đó, nhiều thị trường truyền thống lại tăng cường nhập khẩu. Xuất khẩu chè sang Nga đạt 2.800 tấn, trị giá 4,8 triệu USD, tăng 13,2% về lượng và tăng 2,7% về trị giá. Thị trường Mỹ nhập khẩu 2.800 tấn chè Việt Nam với kim ngạch 4,7 triệu USD, tăng 3,9% về lượng và tăng 14,5% về trị giá.
Đáng chú ý, xuất khẩu chè sang Ấn Độ tăng 12% về lượng và 18,1% về trị giá, trong khi Philippines ghi nhận mức tăng trưởng đột biến với sản lượng tăng 84,2% và kim ngạch tăng 93,6% so với cùng kỳ năm trước.
Theo Cục Xuất nhập khẩu, mặc dù ngành chè đang mở rộng được thị phần tại các thị trường như Đài Loan (Trung Quốc), Mỹ, Nga và Philippines, bài toán nâng cao giá trị gia tăng vẫn là thách thức lớn. Hiện giá chè xuất khẩu bình quân của Việt Nam vẫn thấp hơn mặt bằng chung thế giới, trong khi tỷ trọng chè thô trong cơ cấu xuất khẩu còn cao.
Để nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững, các doanh nghiệp cần đẩy mạnh đầu tư chế biến sâu, xây dựng thương hiệu, nâng cao chất lượng sản phẩm và đáp ứng các tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm, kiểm dịch động thực vật.
Đây được xem là điều kiện quan trọng để chè Việt Nam mở rộng thị phần tại các thị trường khó tính như Mỹ, Liên minh châu Âu (EU), đồng thời tận dụng cơ hội tại các thị trường ngách giàu tiềm năng ở Trung Đông và Đông Nam Á.
