Thượng úy duy nhất của Việt Nam 25 tuổi làm thầy của 6 vị tướng lừng danh
Ông từng giữ cương vị Hiệu trưởng Trường Văn hóa Quân khu V, Hiệu phó Trường Quân sự Quân khu V và có hơn 40 năm gắn bó với sự nghiệp giáo dục trong quân đội.

Từ người lính chiến trường đến nhà giáo trong quân đội
Đại tá, nhà giáo Doãn Mậu Hòe sinh năm 1934 tại Quảng Nam cũ (nay là TP. Đà Nẵng). Năm 1949, sau khi tốt nghiệp lớp 12, ông thi đỗ vào Trường Sơ cấp Sư phạm ở Quế Sơn. Tuy nhiên, đúng ngày khai giảng, ông nhận được lệnh nhập ngũ, gác lại bút nghiên, chàng trai trẻ lên đường phục vụ cách mạng.
Sau thời gian rèn luyện tại Trường Võ bị Trần Quốc Tuấn - Liên khu V, ông được phân công về chiến đấu tại Đại đội 216, Tiểu đoàn 50, Trung đoàn 108, thuộc Sư đoàn 305.
Năm 1954, ông theo Trung đoàn 108 tập kết ra miền Bắc, đảm nhiệm cương vị Chính trị viên Tiểu đoàn. Bên cạnh công tác chuyên môn, ông thường xuyên kèm cặp, dạy Văn, Toán và tiếng Pháp cho các chiến sĩ trong đơn vị. Nhận thấy năng lực và trình độ của ông, Tổng cục Chính trị đã cử ông tham gia lớp bồi dưỡng giáo viên trợ lý văn hóa.
Ông hoàn thành khóa bồi dưỡng với thành tích học tập loại giỏi, ông được phân công giảng dạy bổ túc văn hóa cho cán bộ thuộc Tổng cục Chính trị, Tổng cục Hậu cần và Bộ Tổng Tham mưu. Từ một người lính trực tiếp tham gia chiến đấu, đồng chí Doãn Mậu Hòe dần gắn bó với bục giảng, trở thành nhà giáo trong môi trường quân đội.

Trong những năm tháng công tác, học tập tại miền Bắc, ông còn có một vinh dự đặc biệt khi 3 lần được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh. Lần đầu vào năm 1958, khi Bác đến thăm Trường Đại học Sư phạm Hà Nội. Lần thứ 2 diễn ra năm 1962, trong buổi nói chuyện của Bác với cán bộ trung, cao cấp tại Tổng cục Chính trị. Đến năm 1964, ông có lần thứ 3 được gặp Người khi Bác đến thăm một đơn vị văn công gần khu vực Cầu Giấy vào một đêm chủ nhật.
Những cuộc gặp tuy ngắn ngủi nhưng đã trở thành kỷ niệm thiêng liêng, theo ông suốt cuộc đời. Những lời căn dặn của Bác được ông ghi nhớ, trở thành nguồn động viên tinh thần trên hành trình công tác và cống hiến.
Người thầy 25 tuổi đứng lớp giảng dạy 6 vị tướng
Một dấu ấn đặc biệt trong sự nghiệp giáo dục của Đại tá Doãn Mậu Hòe là được giao nhiệm vụ giảng dạy văn hóa cho 6 vị tướng quân đội. Đặc biệt, khi đảm nhận công việc này, ông mới 25 tuổi và mang quân hàm Thượng úy.
Thời điểm đó, trong số gần 40 giáo viên được xem xét lựa chọn, có nhiều người sở hữu học hàm, học vị cao, từng học tập ở nước ngoài. Tuy nhiên, Tổng cục Chính trị đã tin tưởng giao ông Doãn Mậu Hòe phụ trách giảng dạy 2 môn Vật lý và Hóa học. Một giáo viên khác đảm nhiệm môn Toán.
6 vị tướng được ông trực tiếp giảng dạy gồm: Đại tướng Nguyễn Chí Thanh, Đại tướng Hoàng Văn Thái, Thượng tướng Song Hào, Trung tướng Lê Quang Đạo, Trung tướng Phạm Ngọc Mậu và Thiếu tướng Phạm Kiệt.

Đối với người thầy trẻ, đây vừa là niềm vinh dự, vừa là thử thách lớn bởi những người ngồi trước bục giảng đều là các vị thủ trưởng cấp cao trong quân đội. Trong một lần chia sẻ với báo chí sau này, ông từng kể về buổi học đầu tiên tại nhà riêng của Thiếu tướng Phạm Kiệt, địa chỉ 116 Lý Nam Đế, Hà Nội.
Trước sự xuất hiện của 6 vị tướng, ông không giấu được vẻ hồi hộp, lúng túng mời các thủ trưởng mở sách vở để bắt đầu buổi học. Cách xưng hô ấy khiến cả lớp bật cười. Đại tướng Nguyễn Chí Thanh sau đó đề nghị một quy ước rất đặc biệt: Khi vào lớp, giáo viên gọi các học viên là anh, còn các học viên gọi giáo viên là thầy. Khi ra thao trường, mọi người lại trở về cách xưng hô thủ trưởng và đồng chí như trong công tác quân đội.
Những kỷ niệm về lớp học được Đại tá Doãn Mậu Hòe ghi lại trong cuốn “Nhật ký cuộc đời”. Ông còn sáng tác những vần thơ để lưu giữ tình cảm dành cho các học trò đặc biệt của mình:
“Tướng và tôi gọi nhau bằng thầy giáo
Kính trọng - Thương yêu - Thân thiết - Tự hào
Thương các anh dở dang đường học vấn
Tuổi cao còn trở lại buổi thư sinh”.
Chiến tranh kết thúc, mỗi người tiếp tục đảm nhiệm những trọng trách khác nhau, nhưng tình cảm giữa người thầy và 6 học trò vẫn được duy trì. Vào những dịp quan trọng, đặc biệt là Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11 hằng năm, các vị tướng vẫn gặp gỡ, tổ chức những bữa cơm thân mật để tri ân người thầy từng tận tình truyền đạt kiến thức cho mình.

Sau này, Đại tá Doãn Mậu Hòe chuyển về công tác tại Trường Quân sự Quân khu V, từng giữ cương vị Hiệu trưởng Trường Văn hóa Quân khu V và Hiệu phó Trường Quân sự Quân khu V. Hơn 40 năm trong quân ngũ, gắn bó với sự nghiệp giáo dục, ông đã góp phần đào tạo nhiều thế hệ học viên, trong đó có những người sau này trở thành sĩ quan cao cấp, đảm nhiệm các vị trí quan trọng trong quân đội.
Tháng 6/2023, Đại tá Doãn Mậu Hòe từ trần, hưởng thọ 89 tuổi. Những cống hiến của ông được ghi nhận bằng nhiều phần thưởng cao quý, gồm Huân chương Quân công hạng Ba; Huân chương Chiến thắng hạng Ba; Huân chương Kháng chiến chống Mỹ, cứu nước hạng Nhất; Huân chương Chiến sĩ vẻ vang hạng Nhất, Nhì, Ba; Huy chương Quân kỳ Quyết thắng; Huy chương Vì sự nghiệp giáo dục và Huy hiệu 70 năm tuổi Đảng.

Cuộc đời Đại tá Doãn Mậu Hòe là hành trình bền bỉ của một người lính, một nhà giáo tận tụy. Từ chiến trường đến bục giảng, ông đã dành trọn tâm huyết cho sự nghiệp giáo dục trong quân đội, để lại dấu ấn không chỉ qua những thế hệ học viên được đào tạo mà còn qua câu chuyện đẹp về lớp học của 6 vị tướng năm nào.