Tịch thu toàn bộ tài sản cá nhân, tuyên án chung thân, tước quyền chính trị suốt đối với cựu Chủ tịch một công ty vắcxin

Tháng 9/2026, Tòa án Nhân dân cấp cao tỉnh Cát Lâm, Trung Quốc bác kháng cáo và giữ nguyên bản án đối với Cao Tuấn Phương, cựu Chủ tịch Trường Sinh Sinh Vật (Changchun Changsheng).

Bà bị tuyên tù chung thân, tước quyền chính trị suốt đời và tịch thu toàn bộ tài sản cá nhân. Phán quyết này khép lại quá trình xét xử kéo dài khoảng 8 năm kể từ khi sai phạm tại doanh nghiệp được phát hiện vào tháng 7/2018.

Trước đó, ngày 30/1/2026, Tòa án Nhân dân Trung cấp TP. Trường Xuân tuyên án sơ thẩm đối với 19 bị cáo. Cao Tuấn Phương bị kết tội sản xuất, kinh doanh sản phẩm giả, kém chất lượng; nhận hối lộ với tư cách người không phải cán bộ nhà nước; tham ô, sử dụng trái phép vốn và đưa hối lộ với tư cách pháp nhân.

Cụ thể, bà bị tuyên tù chung thân về tội sản xuất, kinh doanh sản phẩm giả, kém chất lượng; 13 năm tù về tội nhận hối lộ; 6 năm 9 tháng tù về tội sử dụng trái phép vốn và 4 năm tù về tội đưa hối lộ. Tổng hợp hình phạt, bà chấp hành án tù chung thân.

Chồng Cao Tuấn Phương - cựu Phó Tổng Giám đốc Trương Hữu Khuê bị phạt 6 năm tù về tội sử dụng trái phép vốn. 12 bị cáo khác, trong đó có các cựu Phó Tổng giám đốc Trương Tinh và Lưu Cảnh Diệp, bị kết tội sản xuất, kinh doanh sản phẩm giả, kém chất lượng với mức án từ 15 năm đến 7 năm tù. 4 nhân viên, trong đó có cựu Giám đốc Triệu Chí Vĩ bị phạt từ 2 năm 9 tháng đến 2 năm 10 tháng tù về tội giúp tiêu hủy chứng cứ.

Vụ việc bắt đầu sau khi cơ quan quản lý dược phẩm Trung Quốc tiếp nhận thông tin tố giác và tiến hành kiểm tra đột xuất tại Trường Sinh Sinh Vật Trường Xuân từ ngày 6 đến 8/7/2018. Ngày 15/7/2018, Cục Quản lý Dược phẩm Quốc gia Trung Quốc thông báo phát hiện hành vi làm giả hồ sơ trong quá trình sản xuất vaccine phòng bệnh dại đông khô dùng cho người. Cơ quan chức năng sau đó thu hồi chứng nhận GMP và yêu cầu doanh nghiệp dừng sản xuất.

Theo kết quả điều tra của tổ điều tra thuộc Quốc vụ viện Trung Quốc, doanh nghiệp đã trộn nguyên liệu từ các lô khác nhau trước khi đóng lọ, tiếp tục cô đặc và tinh chế lần thứ 2 sau khi trộn. Một số lô sử dụng nguyên liệu quá hạn để sản xuất thành phẩm, ghi sai ngày sản xuất và đưa thử nghiệm gây nhiễm trên chuột lên giai đoạn nguyên liệu thay vì thực hiện sau khi hoàn tất sản xuất. Hồ sơ sản xuất, kiểm nghiệm cũng bị làm giả có hệ thống, trong đó có hóa đơn mua chuột thí nghiệm ghi sai ngày.

Sau khi đoàn kiểm tra đến làm việc, doanh nghiệp thay thẻ lưu trữ dữ liệu camera nội bộ và xử lý một số ổ cứng máy tính. Cơ quan công an thu hồi 60 ổ cứng bị vứt bỏ, có dấu hiệu được chuẩn bị để tiêu hủy, qua đó khôi phục được hồ sơ sản xuất thực tế và hồ sơ đã bị làm giả.

Trước đó, tháng 10/2017, vaccine bạch hầu - ho gà - uốn ván của Trường Sinh Sinh Vật Trường Xuân từng bị phát hiện không đạt yêu cầu về chỉ tiêu hiệu giá và phải dừng sản xuất. Theo kết luận điều tra, việc làm giả quy trình và hồ sơ sản xuất nhằm giảm chi phí, nâng tỷ lệ sản xuất thành công vaccine phòng bệnh dại. Năm 2017, doanh nghiệp đạt doanh thu 1,553 tỷ nhân dân tệ và lợi nhuận ròng 566 triệu nhân dân tệ.

Trong quá trình xét xử, Tòa án Nhân dân Trung cấp TP. Trường Xuân xác định các mẫu vaccine phòng bệnh dại liên quan vụ án khi kiểm nghiệm có hàm lượng kháng nguyên và hiệu giá đáp ứng yêu cầu, đồng thời không có căn cứ xác định sản phẩm có vấn đề về chất lượng trên thực tế.

Vụ án còn liên quan đến hành vi đưa và nhận hối lộ trong giai đoạn 2006-2014. Trường Sinh Sinh Vật Trường Xuân dưới sự điều hành của Cao Tuấn Phương bị xác định đã đưa 20,9 triệu nhân dân tệ cho Vương Lập Phong, người khi đó giữ các chức vụ liên quan đến quản lý thị trường dược phẩm và đăng ký thuốc nhằm nhận hỗ trợ trong việc đẩy nhanh đăng ký thuốc và tránh xử phạt hành chính. Vương Lập Phong sau đó bị kết án 10 năm tù về tội nhận hối lộ.

Ngày 11/5/2018, trước khi vụ việc bị phát hiện, vốn hóa Trường Sinh Sinh Vật từng đạt 29,2 tỷ nhân dân tệ. Đến ngày 16/10, doanh nghiệp bị thu hồi giấy phép sản xuất thuốc, tịch thu 1,892 tỷ nhân dân tệ tiền thu nhập bất hợp pháp và phạt 7,212 tỷ nhân dân tệ, tổng cộng 9,104 tỷ nhân dân tệ.

Ngày 16/11/2018, Sở Giao dịch Chứng khoán Thâm Quyến khởi động thủ tục buộc hủy niêm yết. Sau khi giao dịch trở lại, cổ phiếu doanh nghiệp có 16 phiên giảm sàn liên tiếp. Đến ngày 5/3/2019, vốn hóa còn khoảng 1,47 tỷ nhân dân tệ. Ngày 8/10/2019, Trường Sinh Sinh Vật chính thức chấm dứt niêm yết, với giá cổ phiếu 0,77 nhân dân tệ và vốn hóa khoảng 750 triệu nhân dân tệ. Doanh nghiệp nộp đơn phá sản vào tháng 11/2019 và hoàn tất giải thể, bị xóa đăng ký vào tháng 6/2024.

Tháng 9/2026, Tòa án Nhân dân cấp cao tỉnh Cát Lâm bác kháng cáo, giữ nguyên bản án sơ thẩm đối với Cao Tuấn Phương, theo đó bà chịu án tù chung thân, tước quyền chính trị suốt đời và tịch thu toàn bộ tài sản cá nhân. Năm 2019, Trung Quốc ban hành Luật Quản lý vaccine, đưa các khâu nghiên cứu, sản xuất, lưu thông và tiêm chủng vaccine vào cơ chế quản lý riêng theo chuỗi.