Tổng Giám đốc VCBF Nguyễn Thị Hằng Nga: Các yếu tố then chốt để thị trường quỹ bứt phá
Tổng Giám đốc Công ty TNHH Quản Lý Quỹ Đầu Tư Chứng Khoán Vietcombank ("VCBF") Nguyễn Thị Hằng Nga chỉ ra “điểm bật” để phát triển thị trường quỹ.
Năm 2025 cho thấy một chuyển động rõ ở nhà đầu tư cá nhân: họ bớt chạy theo nhịp lên xuống ngắn hạn và bắt đầu quan tâm nhiều hơn tới cách các quỹ đầu tư vận hành. Thay vì hỏi “mua gì hôm nay”, họ chuyển sang hỏi về quy trình, quản trị rủi ro và kỷ luật tích lũy.
Cùng lúc, thị trường bộc lộ một khoảng cách giữa quy mô người tham gia chứng khoán và mức độ tiếp cận các sản phẩm quỹ. Khoảng cách ấy đặt trọng tâm vào hai điểm: thông tin phải chuẩn hóa, và kênh phân phối phải đủ kỷ luật để nhà đầu tư hiểu đúng sản phẩm mình nắm giữ.
Trong bối cảnh khung chính sách cho ngành quản lý quỹ tiếp tục hoàn thiện, chúng tôi đã có cuộc trao đổi với bà Nguyễn Thị Hằng Nga, Tổng Giám Đốc VCBF, xoay quanh vai trò của truyền thông, kênh phân phối và chuẩn mực cung cấp thông tin trong việc hình thành thói quen đầu tư dài hạn.
Bà Nguyễn Thị Hằng Nga, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Quản Lý Quỹ Đầu Tư Chứng Khoán Vietcombank (VCBF)
Nhìn lại năm 2025 như một “năm bản lề”, theo bà đâu là thay đổi quan trọng nhất khiến nhà đầu tư cá nhân bắt đầu nhìn nghiêm túc hơn vào kênh đầu tư có quản lý thông qua các tổ chức chuyên nghiệp? Nếu phải chọn vài điểm nhấn tiêu biểu để minh họa cho sự chuyển dịch này, bà sẽ nhấn vào những yếu tố nào, và vì sao?
Dưới góc nhìn của một đơn vị quản lý quỹ, tôi thấy trong khoảng 2–3 năm gần đây, nhà đầu tư cá nhân đang dịch chuyển từ “tự giao dịch, tự quyết” sang ủy thác một phần danh mục cho quỹ mở. Đến năm 2025, xu hướng này trở nên rõ nét hơn, không chỉ về quy mô mà còn về chất lượng hành vi.
Trước hết, dòng tiền vào quỹ ổn định hơn và ít “thuận chu kỳ” hơn so với giai đoạn trước. Những năm gần đây, dòng tiền vào quỹ mở tăng dần theo thời gian và vẫn duy trì tích cực ngay cả khi thị trường điều chỉnh. Điều này khác với giai đoạn 2018–2019, khi dòng tiền thường vào mạnh lúc thị trường tăng và rút ra khi thị trường giảm. Sự thay đổi đó cho thấy nhà đầu tư bình tĩnh hơn trước biến động ngắn hạn và bắt đầu xem quỹ mở như một kênh tích lũy dài hạn, thay vì một công cụ “lướt sóng” theo nhịp thị trường.
Tiếp đó, nhà đầu tư chủ động hơn trong việc trang bị kiến thức và tiếp cận đầu tư theo hướng bài bản. Chúng tôi ghi nhận mức độ quan tâm tăng lên qua các hoạt động chia sẻ như livestream, hội thảo và workshop của VCBF. Đáng chú ý, câu hỏi của nhà đầu tư ngày càng đi vào nền tảng của thị trường, cách xây dựng danh mục và quản trị rủi ro, thay vì chỉ xoay quanh dự báo ngắn hạn. Điều này phản ánh sự chuyển trọng tâm từ “kết quả ngay” sang “quy trình” và kỷ luật đầu tư.
Cuối cùng, cơ cấu nhà đầu tư của quỹ đa dạng hơn và “chất lượng” hơn, theo nghĩa có thêm nhóm nhà đầu tư sở hữu quy mô tài sản lớn. Trong năm 2025, chúng tôi thấy sự quan tâm tăng lên từ nhóm khách hàng giàu có, những người chủ động phân bổ một phần tài sản vào quỹ mở như một cấu phần ổn định trong danh mục tổng thể. Đây là tín hiệu cho thấy quỹ mở không chỉ đáp ứng nhu cầu phổ thông, mà ngày càng được nhìn nhận như một công cụ quản lý tài sản theo hướng chuyên nghiệp hơn.
Quyết định số 3168 ngày 12/09/2025 của Bộ Tài chính đã vạch ra khung định hướng cho ngành quản lý quỹ. Theo bà, “điểm bật” lớn nhất của thị trường trong năm 2026 sẽ nằm ở đâu? Và để cơ hội đó chuyển hóa thành tăng trưởng thực chất, điều kiện then chốt nào cần được xác định rõ và triển khai nhất quán?
Đề án tái cấu trúc nhà đầu tư đã đưa ra một hệ giải pháp tương đối đầy đủ, gồm giải pháp chung và giải pháp theo từng nhóm chủ thể. Riêng với nhóm công ty quản lý quỹ, đề án nêu 7 nhóm giải pháp bao trùm từ phát triển sản phẩm, mở rộng “khung” đầu tư đến nâng chất lượng phân phối. Đến thời điểm này, một phần quan trọng đã được luật hóa thông qua việc sửa đổi, bổ sung các văn bản pháp quy, tạo nền tảng để thị trường vận hành theo chuẩn mực rõ ràng hơn.
Một điểm đáng chú ý là Thông tư 136 thay thế Thông tư 98, cập nhật khung pháp lý cho hoạt động quỹ đầu tư chứng khoán. Trên cơ sở đó, các sản phẩm mới như quỹ hạ tầng và quỹ công cụ thị trường tiền tệ đã có hành lang riêng. Đồng thời, phạm vi tài sản được phép đầu tư được mở rộng và một số hạn chế chưa thật sự hợp lý đã được tháo gỡ. Điều này giúp các công ty quản lý quỹ có thêm dư địa để thiết kế sản phẩm và triển khai chiến lược đầu tư phù hợp hơn với nhu cầu thị trường.
Bên cạnh khung sản phẩm và khung đầu tư, chính sách thuế cũng có tín hiệu hỗ trợ. Luật Thuế TNCN sửa đổi bổ sung quy định miễn thuế TNCN khi nhà đầu tư bán chứng chỉ quỹ sau 2 năm nắm giữ, hoặc giảm 50% thuế TNCN đối với khoản lợi tức nhận từ quỹ đầu tư chứng khoán. Song song, Bộ Tài chính đang xúc tiến sửa đổi Nghị định 88 về bảo hiểm hưu trí bổ sung và các văn bản liên quan để tháo gỡ các vướng mắc của thị trường. Nhìn tổng thể, nhóm giải pháp về sản phẩm và hoạt động đầu tư đã có bước triển khai tương đối rõ.
Tuy nhiên, nếu nói về “điểm bật” của năm 2026, theo tôi cơ hội lớn nhất nằm ở truyền thông và kênh phân phối. Dữ liệu từ VSD cho thấy số lượng tài khoản giao dịch chứng khoán của nhà đầu tư cá nhân tăng rất nhanh. Trong 10 tháng đầu năm 2025, nhà đầu tư cá nhân trong nước mở mới hơn 2 triệu tài khoản, nâng tổng số tài khoản lên xấp xỉ 11,3 triệu. Trong khi đó, đến cuối tháng 10/2025, số tài khoản giao dịch chứng chỉ quỹ mới ở mức chưa đến 2,4 triệu. Khoảng cách này phản ánh dư địa còn rất lớn để nâng mức độ tiếp cận của nhà đầu tư với sản phẩm quỹ, nếu kênh phân phối được chuẩn hóa và thông tin được truyền tải đúng cách.
Vì vậy, các chương trình tuyên truyền, phổ biến kiến thức về chứng khoán nói riêng và quản lý tài chính nói chung, nếu làm bài bản và bền bỉ, sẽ tác động trực tiếp đến nhận thức và hành vi của nhà đầu tư. Khi nền tảng hiểu biết được nâng lên, nhóm nhà đầu tư cá nhân có kinh nghiệm tự đầu tư sẽ có xu hướng dịch chuyển từ mục tiêu lợi nhuận ngắn hạn sang mục tiêu dài hạn, bền vững hơn. Đồng thời, nhóm nhà đầu tư cá nhân không chuyên cũng có thêm cơ sở để tin tưởng sử dụng dịch vụ quản lý đầu tư chuyên nghiệp từ các công ty quản lý quỹ.
Cùng với việc mở rộng kênh phân phối, điều kiện then chốt là phải thiết lập và thực thi nhất quán các chuẩn mực cung cấp thông tin, để nhà đầu tư nhận được thông tin đầy đủ và chính xác, đồng thời hạn chế tình trạng đơn vị phân phối đưa ra các cam kết vượt quá khả năng thực hiện. Nếu các điều kiện này được đáp ứng, chúng tôi kỳ vọng vai trò của nhà đầu tư tổ chức sẽ tăng dần và từng bước dẫn dắt thị trường, tương tự các thị trường phát triển hơn. Khi cấu trúc nhà đầu tư dịch chuyển theo hướng đó, thị trường sẽ minh bạch hơn, vận hành ổn định hơn và nền tảng tăng trưởng sẽ bền vững hơn.
Thị trường Việt Nam vẫn cho thấy nhà đầu tư cá nhân dễ “dao động” theo biến động ngắn hạn. Theo bà, đâu là những lực kéo lớn nhất chi phối tâm lý và quyết định mua – bán trong các nhịp tăng/giảm? Ở góc độ quản lý quỹ, VCBF làm gì để nhà đầu tư giữ kỷ luật và neo kỳ vọng đúng với mục tiêu dài hạn?
Từ góc nhìn của một đơn vị quản lý quỹ đã trải qua nhiều chu kỳ thị trường tại Việt Nam, tôi cho rằng hành vi đầu tư ngắn hạn của nhà đầu tư cá nhân thường bị chi phối bởi hai nhóm yếu tố.
Nhóm thứ nhất là tâm lý bầy đàn, đi kèm hiệu ứng lan truyền thông tin. Khi thị trường tăng nóng, các “câu chuyện cổ phiếu” và luồng tin tích cực trên mạng xã hội, diễn đàn đầu tư thường được khuếch đại rất nhanh, tạo cảm giác FOMO và thúc đẩy hành vi mua đuổi. Ngược lại, khi thị trường điều chỉnh mạnh, tin tiêu cực dễ kích hoạt tâm lý hoảng loạn, khiến nhà đầu tư bán ra vào thời điểm bất lợi. Điểm chung là quyết định nhiều khi dựa trên cảm xúc và dòng tin ngắn hạn, thay vì đánh giá nền tảng doanh nghiệp và định giá theo tầm nhìn dài hạn.
Nhóm thứ hai là sự lệch pha giữa mức độ chấp nhận rủi ro và khả năng chịu rủi ro thực tế. Nhiều nhà đầu tư tham gia thị trường với kỳ vọng lợi nhuận cao trong thời gian ngắn, nhưng chưa lượng hóa đầy đủ rủi ro đang “mang” trong danh mục. Khi thị trường đi ngược kỳ vọng, phản ứng thường thấy là phòng vệ quá nhanh hoặc cắt lỗ theo cảm tính, từ đó làm đứt gãy kỷ luật đầu tư.
Ở góc độ quản lý quỹ, VCBF tập trung vào việc “neo” kỳ vọng bằng truyền thông minh bạch, đồng thời đồng hành dài hạn để nhà đầu tư bám sát kỷ luật. Trước hết, chúng tôi nhất quán nhấn mạnh triết lý đầu tư dài hạn, coi lợi nhuận là kết quả tích lũy qua nhiều chu kỳ, không phải thành quả của từng nhịp thị trường. Vì vậy, VCBF chủ động chia sẻ quan điểm thị trường, định hướng chiến lược, vai trò của lãi kép, và cả những giai đoạn hiệu quả chưa như kỳ vọng. Mục tiêu là giúp nhà đầu tư nhìn trọn bức tranh, tránh đánh giá danh mục chỉ dựa trên kết quả ngắn hạn.
Song song, chúng tôi thiết kế danh mục theo hướng quản trị rủi ro, dựa trên nguyên tắc đa dạng hóa và các giới hạn tỷ trọng phù hợp. Khi cấu trúc danh mục đã có kỷ luật về phân bổ và kiểm soát rủi ro, nhà đầu tư có “khung” để kiên định hơn trong giai đoạn biến động, thay vì phản ứng theo cảm xúc.
Bên cạnh đó, VCBF coi giáo dục tài chính là một phần quan trọng trong vai trò quản lý quỹ. Thông qua livestream, workshop và các kênh trao đổi trực tiếp, chúng tôi hỗ trợ nhà đầu tư hiểu rõ hơn về chu kỳ thị trường, vai trò của phân bổ tài sản và ý nghĩa của việc giữ kỷ luật. Mục tiêu không chỉ là hiệu quả đầu tư, mà là giúp nhà đầu tư đi đường dài một cách bền vững, với kỳ vọng phù hợp và tâm lý vững vàng hơn trước biến động.
Tóm lại, biến động ngắn hạn là điều khó tránh. Tuy nhiên, nếu có chiến lược rõ ràng, kỷ luật nhất quán và truyền thông minh bạch, nhà đầu tư có thể giảm dao động cảm xúc và tập trung nhiều hơn vào giá trị dài hạn.
Quản lý tài sản và quản lý gia sản đang được nói đến nhiều hơn, nhưng phần lớn nhà đầu tư vẫn ưu tiên bất động sản, vàng và tự ra quyết định. Theo bà, “điểm chạm” nào đủ mạnh để họ chủ động dịch chuyển một phần tài sản sang kênh đầu tư có quản lý? Và trong năm 2026, thị trường cần ưu tiên cải thiện điều gì để niềm tin được xây bằng nền tảng dài hạn, thay vì cảm xúc ngắn hạn?
Theo tôi, “điểm chạm” quan trọng nhất là nhà đầu tư nhìn rõ bức tranh rủi ro, thanh khoản và chi phí của từng kênh, đồng thời có một lựa chọn thay thế đủ minh bạch, thuận tiện và có kỷ luật để theo đuổi mục tiêu dài hạn. Khi so sánh trên cùng một hệ tiêu chí, nhiều người sẽ nhận ra lợi thế của đầu tư có quản lý không nằm ở việc hứa hẹn lợi nhuận tức thì, mà nằm ở cấu trúc danh mục, cách kiểm soát rủi ro và khả năng duy trì kỷ luật qua chu kỳ.
Với bất động sản, rào cản thường bắt đầu từ yêu cầu vốn lớn, khiến nhà đầu tư khó đa dạng hóa và dễ rơi vào rủi ro tập trung. Thêm vào đó, thanh khoản của bất động sản không cao; khi cần tiền, quá trình bán có thể kéo dài, nhất là lúc thị trường trầm lắng. Rủi ro pháp lý cũng là một yếu tố khiến nhiều người “trả học phí”, vì nhà đầu tư phải tự kiểm tra quy hoạch, hồ sơ, tranh chấp, trong khi chỉ một sai sót nhỏ có thể gây thiệt hại lớn. Chưa kể, thủ tục giao dịch và các chi phí đi kèm như công chứng, sang tên, thuế, phí môi giới tạo ra “ma sát” đáng kể về thời gian và chi phí.
Với vàng, thách thức nằm ở biến động mạnh và khó dự báo. Giá vàng đã tăng rất mạnh trong giai đoạn 2022–2025, theo ước tính khoảng 2,5 lần, nên mặt bằng giá hiện tại ở mức cao và rủi ro điều chỉnh trở nên đáng lưu ý. Nhìn lại chu kỳ trước, giá vàng đạt đỉnh vào quý IV/2011 và đến quý II/2020 mới vượt đỉnh cũ, cho thấy “thời gian chờ” có thể kéo dài. Đồng thời, định giá vàng cũng khó vì chịu tác động bởi nhiều yếu tố khó lượng hóa như căng thẳng địa chính trị, chính sách tiền tệ toàn cầu hay niềm tin vào đồng USD. Vì vậy, tôi cho rằng vàng phù hợp hơn với vai trò phòng ngừa rủi ro trong danh mục, thay vì là kênh tối ưu cho mục tiêu sinh lời cốt lõi. Nhà đầu tư cũng cần tính đến rủi ro bảo quản khi nắm giữ vàng vật chất hoặc chi phí nếu gửi giữ tại ngân hàng.
Trong bối cảnh đó, chứng chỉ quỹ mở có thể giải quyết đồng thời ba bài toán nhà đầu tư thường cân nhắc, gồm đa dạng hóa, thanh khoản và kỷ luật. Danh mục quỹ thường được đa dạng hóa trên nhiều cổ phiếu và nhiều ngành, nhờ đó giảm rủi ro tập trung so với việc đặt cược vào một vài tài sản. Về thanh khoản, nhà đầu tư có thể giao dịch chứng chỉ quỹ theo ngày với công ty quản lý quỹ, dựa trên NAV. Ngưỡng vốn tham gia cũng thấp; nhà đầu tư có thể bắt đầu từ số tiền nhỏ, ví dụ mức tối thiểu 100 nghìn đồng, để tích lũy dần theo thời gian. Tính thuận tiện cũng được cải thiện nhờ kênh phân phối đa dạng và công nghệ, trong đó eKYC giúp mở tài khoản trực tuyến nhanh hơn và giảm đáng kể chi phí thời gian.
Điểm khác biệt cốt lõi của đầu tư có quản lý nằm ở quy trình và cơ chế giám sát. Danh mục được đội ngũ đầu tư phân tích và theo dõi thường xuyên, trong khi hoạt động của quỹ được giám sát độc lập bởi ngân hàng giám sát theo quy định, nhằm đảm bảo tuân thủ điều lệ quỹ và bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư. Riêng với VCBF, chúng tôi theo đuổi triết lý đầu tư giá trị, ưu tiên doanh nghiệp có nền tảng tài chính lành mạnh, tăng trưởng bền vững và lợi thế cạnh tranh rõ ràng; đồng thời chú trọng chất lượng quản trị doanh nghiệp và trách nhiệm với cổ đông thiểu số.
Để củng cố niềm tin dài hạn trong năm 2026, theo tôi thị trường cần ưu tiên ba nhóm việc có tính nền tảng. Trước hết là nâng cao giáo dục tài chính, theo hướng đưa kiến thức quản lý tài chính cá nhân và tư duy tích lũy đầu tư vào môi trường học đường, giúp nhà đầu tư hình thành kỷ luật sớm và hiểu đúng về lãi kép. Tiếp theo là tăng cường giám sát và xử lý nghiêm các vi phạm như ủy thác đầu tư trái phép hay thao túng thị trường, vì niềm tin chỉ bền khi chuẩn mực được thực thi nhất quán. Cuối cùng là tiếp tục đa dạng hóa sản phẩm quỹ, phát triển thêm các cấu trúc và chiến lược phù hợp với nhu cầu khác nhau, để nhà đầu tư có nhiều lựa chọn đúng “khẩu vị rủi ro” và duy trì phân bổ dài hạn một cách kỷ luật hơn.
Bước sang giai đoạn 2026–2027, theo bà VCBF cần giữ vững “DNA” nào để tạo khác biệt bền vững, và đang ưu tiên đổi mới gì để đáp ứng chuẩn kỳ vọng ngày càng cao của nhà đầu tư? Nhìn rộng ra thị trường năm 2026, theo bà đâu là những “mảnh ghép sản phẩm” còn thiếu để nhà đầu tư phổ thông xây dựng danh mục thuận tiện hơn và giữ kỷ luật tốt hơn?
Ở cấp độ ngành, một trong những hướng quan trọng của tái cấu trúc nhà đầu tư và phát triển thị trường quỹ là mở rộng hệ sản phẩm, để đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng. Tuy nhiên, điểm nghẽn lớn hiện nay lại nằm ở “hàng hóa” của thị trường. Nguồn cung tài sản còn hạn chế khiến các công ty quản lý quỹ khó thiết kế nhiều chiến lược khác nhau, trong khi vẫn phải cân bằng đồng thời mục tiêu lợi nhuận và tiêu chí thanh khoản.
Ở thị trường cổ phiếu, nhiều năm qua số lượng doanh nghiệp quy mô lớn niêm yết mới chưa thật sự dồi dào, trong khi nhóm vốn hóa lớn lại tập trung vào một số ngành nhất định như ngân hàng và bất động sản. Bên cạnh đó, tiêu chuẩn và thực hành ESG chưa được chú trọng đúng mức, kể cả ở một số doanh nghiệp lớn, khiến dư địa để phát triển các chiến lược đầu tư theo tiêu chí bền vững chưa thật sự thuận lợi. Với nhóm tài sản thu nhập cố định, hạn chế còn rõ hơn khi số lượng trái phiếu phát hành ra công chúng khá ít và chủ yếu do các tổ chức tín dụng phát hành. Trong khi đó, các công cụ tiền tệ ngắn hạn như chứng chỉ tiền gửi (CD) lại chưa có một thị trường giao dịch đủ hiệu quả để vừa hỗ trợ thanh khoản, vừa nâng hiệu quả đầu tư. Vì vậy, nếu muốn khuyến khích nhà đầu tư cá nhân lựa chọn chứng chỉ quỹ thay vì tự tham gia thị trường một cách phân tán, theo tôi cần ưu tiên cải thiện đồng thời cả số lượng lẫn chất lượng “hàng hóa” để tháo gỡ các điểm nghẽn này.
Với VCBF, sau hơn 20 năm hoạt động trên thị trường chứng khoán Việt Nam, chúng tôi xác định rõ sứ mệnh “góp phần thay đổi thói quen đầu tư của người Việt”, đồng thời hướng tới tầm nhìn cùng ngân hàng mẹ Vietcombank trở thành đối tác quản lý tài sản tin cậy của mọi gia đình Việt. Trong giai đoạn 2026–2027, “DNA” mà VCBF cần giữ vững vẫn là kỷ luật đầu tư, cách tiếp cận cơ bản và tầm nhìn dài hạn. Chúng tôi cũng kiên định nguyên tắc không chạy theo tâm lý đám đông khi điều đó làm méo mó quyết định đầu tư, vì mục tiêu cuối cùng là hiệu quả bền vững cho nhà đầu tư.
Từ bảo toàn vốn đến tăng trưởng: Thang mục tiêu–rủi ro của các quỹ VCBF. Nguồn: VCBF, Báo cáo quỹ Quý IV/2025.
Song song với việc giữ vững giá trị cốt lõi, ưu tiên đổi mới của VCBF tập trung vào mở rộng danh mục sản phẩm để đa dạng hóa lựa chọn theo nhu cầu ngày càng phong phú của nhà đầu tư. Cùng với đó, chúng tôi tiếp tục đẩy mạnh truyền thông và giáo dục tài chính thông qua các chương trình livestream định kỳ và các buổi gặp gỡ, trao đổi trực tiếp. Mục tiêu là giúp nhà đầu tư hiểu rõ hơn về quỹ đầu tư và quản lý tài chính cá nhân, từ đó đặt kỳ vọng đúng, duy trì kỷ luật và kiên định hơn trong quá trình tích lũy.
Từ góc nhìn thị trường năm 2026, tôi cho rằng “thiếu” quan trọng nhất không chỉ là thêm vài quỹ mới, mà là nền tảng tài sản cơ sở đủ phong phú để quỹ có thể triển khai nhiều chiến lược một cách nhất quán. Khi thị trường có thêm nguồn cung cổ phiếu chất lượng, thực hành ESG được nâng chuẩn, thị trường trái phiếu phát hành ra công chúng phát triển hơn và các công cụ tiền tệ ngắn hạn có cơ chế giao dịch hiệu quả hơn, nhà đầu tư phổ thông sẽ có thêm lựa chọn sản phẩm phù hợp mục tiêu. Khi đó, việc xây dựng danh mục sẽ thuận tiện hơn và kỷ luật dài hạn cũng dễ được duy trì hơn.
Xin trân trọng cảm ơn những chia sẻ của bà!
