Tổng thống và Phó Tổng thống Mỹ rạn nứt vì thất bại của đảng Cộng hòa?

“Chúng tôi buộc phải thực hiện chiến dịch ở Iran, và chúng tôi vẫn đang tiếp tục làm điều đó”, Tổng thống Trump nói với các phóng viên hôm 4/11, một ngày sau khi đảng Cộng hòa của ông thất bại nặng nề trước đảng Dân chủ, mất quyền kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện.

Cuộc chiến tại Iran là nguyên nhân dẫn đến tình trạng giá xăng dầu trong nước tăng vọt, ảnh hưởng đến chi phí sinh hoạt của người dân Mỹ.

Ông cho biết mình không phiền lòng về bài đăng trên mạng xã hội của Phó Tổng thống JD Vance, trong đó ông Vance đề cập đến những thất bại nặng nề của cuộc bầu cử và khẳng định: "Lý do chúng ta thua chính là cuộc chiến đó".

"Tôi có thể khẳng định với các bạn rằng, liên quan đến cuộc chiến đó, tôi sẽ không làm bất cứ điều gì khác đi", ông Trump nói.

Ông cũng nhắc lại quan điểm rằng nếu tên ông có trên lá phiếu, thì ông tin rằng “đảng Cộng hòa đã giành chiến thắng".

"Nhưng vấn đề là, bạn không thể chuyển giao tình cảm đó. Tại các cuộc mít tinh, tình cảm dành cho tôi lớn đến mức khó tin, nhưng chúng ta lại không thể chuyển giao tình cảm đó sang cho các ứng cử viên khác", ông nói.

Phát ngôn gay gắt của Phó Tổng thống

Trước đó trong bài đăng trên mạng xã hội, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance đặt câu hỏi liệu cuộc chiến với Iran có xứng đáng với cái giá phải trả hay không, đồng thời cho rằng đây chính là nguyên nhân dẫn đến thất bại của đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử.

Những phát biểu đáng chú ý của ông Vance trên mạng xã hội X có thể gây thêm khó khăn cho các tính toán của ông Trump, trong bối cảnh Tổng thống Mỹ đang cân nhắc việc tái khởi động các chiến dịch quân sự quy mô lớn ở Iran.

Những diễn biến này cũng đặt ra câu hỏi về tương lai chính trị của các quan chức cấp cao tại Lầu Năm Góc, đáng chú ý nhất là Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth. Ông Trump từng mô tả ông Hegseth là một trong những người ủng hộ cuộc chiến ngay từ giai đoạn đầu. Ông Hegseth hiện cũng phải đối mặt với sự chỉ trích gay gắt từ các thành viên Quốc hội.

"Lý do chúng ta thất bại chính là cuộc chiến này”, ông Vance viết trên nền tảng X. "Nếu ai đó muốn lập luận rằng cuộc chiến đó là xứng đáng, rằng việc mất quyền kiểm soát Thượng viện trong 6 năm tới là cái giá xứng đáng phải trả, thì cứ việc đưa ra lý lẽ đó”.

Ông Vance, người được xem là ứng viên hàng đầu cho cuộc đua tổng thống năm 2028, cũng cho rằng đề xuất chấm dứt cuộc chiến là một "lời khuyên đúng đắn".

Khi được hỏi về phát biểu của ông Vance, ông Trump nói với các phóng viên rằng ông thấy những ý kiến ​​đó "hay", đồng thời cho biết: "Tôi hiểu quan điểm của ông ấy về vấn đề này". Tuy nhiên, ông Trump vẫn bảo vệ quyết định tiến hành cuộc chiến, khẳng định: "Chúng ta đã ngăn chặn họ sở hữu vũ khí hạt nhân".

Một số quan chức và nhân viên trong Nhà Trắng coi bài đăng của ông Vance là dấu hiệu cho thấy sự khác biệt về chính sách đối ngoại so với Tổng thống, đồng thời là sự thừa nhận công khai rằng cuộc chiến đã gây ra những hệ lụy kinh tế trong nước.

Hôm 3/11, đảng Dân chủ đã giành quyền kiểm soát cả Thượng viện lẫn Hạ viện, đạt được những thắng lợi vang dội ngay tại các thành trì của Đảng Cộng hòa - điều chưa từng xảy ra trong nhiều thập kỷ qua.

Các cử tri tại những khu vực vốn nghiêng về phe bảo thủ - những người từng góp phần đưa ông Trump trở lại nhiệm kỳ thứ hai cách đây hai năm - đã quay sang ủng hộ đảng Dân chủ. Sự thay đổi này xuất phát từ nỗi thất vọng sâu sắc đối với cuộc chiến với Iran, lo ngại về chi phí sinh hoạt đắt đỏ, cùng sự tức giận trước cách ông Trump điều hành đất nước.

Ông Vance cố gắng giảm nhẹ sự khác biệt quan điểm với ông Trump, cho rằng chính Tổng thống cũng thừa nhận cuộc chiến với Iran là nguyên nhân khiến đảng Cộng hòa thất bại trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Tuy nhiên, ông Trump tỏ ra thận trọng hơn khi cho rằng cuộc chiến với Iran chỉ là một trong nhiều lý do dẫn đến thất bại này.

Một nguồn thạo tin cho biết, những bình luận của Vance có thể được xem là sự khởi đầu cho chiến dịch tranh cử năm 2028 của ông. Một số quan chức tại Nhà Trắng đã được thông báo trước khi Vance đăng tải nội dung này.

Trong những tuần gần đây, ông Vance đã chú trọng hơn vào các cuộc đàm phán với Tehran. Dù vậy, phía Iran vẫn chưa cho thấy dấu hiệu nào cho thấy họ sẵn sàng chấp nhận các yêu cầu từ phía Mỹ.

Kịch bản tiếp theo ở Iran

Theo hai nguồn thạo tin, trong bối cảnh không có lối thoát rõ ràng cho cuộc xung đột ở Iran, tuần trước, ông Trump đã được Đô đốc Brad Cooper, người đứng đầu Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), báo cáo về các phương án tái khởi động hoạt động tác chiến.

Tuy nhiên, các đánh giá tình báo của Mỹ trong những tháng gần đây cho thấy, việc tiếp tục các cuộc tấn công vào Iran sẽ không làm thay đổi căn bản lập trường đàm phán của Tehran.

Dù vậy, các nguồn tin nắm rõ các cuộc thảo luận cảnh báo rằng ông Trump vẫn có thể quyết định hành động. Họ lưu ý rằng ông đã biết về những rủi ro chính trị trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, nhưng "hoàn toàn không bận tâm".

Một nguồn tin cho biết, giờ đây khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đã kết thúc, ông Trump không còn gì để mất về mặt chính trị, và nhiều khả năng ông sẽ gia tăng sức ép đối với Iran, thậm chí tiến hành một cuộc tấn công vào quốc gia này.

Một nguồn tin khác cũng đồng tình, rằng kịch bản dễ xảy ra nhất là sự tái bùng phát xung đột, với nhận định: "Ông ấy đang lên kế hoạch ném bom Iran. Đừng nghe những gì ông ấy nói. Ông ấy đã tạm hoãn vì cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Chúng tôi từng yêu cầu ông ấy chờ cho đến khi cuộc bầu cử này kết thúc".