TP.HCM muốn hút dòng vốn toàn cầu bằng ‘cặp bài trùng’ tài chính – thương mại

Tại diễn đàn “Dòng vốn không biên giới”, thuộc khuôn khổ Hội nghị Thượng đỉnh Đổi mới Sáng tạo Việt Nam (VIS 2026) ngày 14/10, ông Niraj Vedwa, thành viên Hội đồng quản trị XacBank (Mông Cổ), cho rằng TP. HCM có thể tận dụng thế mạnh sản xuất, dòng vốn FDI và vị trí kết nối chuỗi cung ứng ASEAN để phát triển trung tâm tài chính thế hệ mới.

Theo ông, thành phố cần chuyển từ vai trò “điểm đến đầu tư” sang “nhà tổ chức đầu tư”, trong đó VIFC và FTZ đóng vai trò bổ trợ lẫn nhau, kết hợp hạ tầng tài chính với hoạt động thương mại và sản xuất.

VIFC có thể thu hút ngân hàng, quỹ đầu tư, nhà quản lý tài sản, dịch vụ ngoại hối, tài chính xanh và công nghệ tài chính. Trong khi đó, FTZ tạo động lực cho kinh tế thực thông qua logistics, sản xuất, công nghệ cao và chuỗi cung ứng.

“VIFC và FTZ có thể trở thành hai mặt của cùng một động lực thu hút vốn, kết hợp hạ tầng tài chính với thương mại để tạo ra lợi thế khác biệt”, ông Vedwa nhận định.

Theo chuyên gia này, sự kết nối giữa hai mô hình sẽ tạo ra dòng chảy hai chiều. Nguồn vốn từ trung tâm tài chính có thể tài trợ cho hạ tầng, doanh nghiệp và chuỗi cung ứng trong khu thương mại tự do. Ngược lại, hoạt động logistics, giao thương và tài chính thương mại tại FTZ tạo nhu cầu đối với các dịch vụ tài chính, ngoại hối và phòng ngừa rủi ro tại VIFC.

Dữ liệu về thương mại và chuỗi cung ứng minh bạch cũng giúp các định chế tài chính phân tích, định giá rủi ro và ra quyết định đầu tư. Đồng thời, các dự án về cảng biển, giao thông và logistics có thể mở thêm cơ hội huy động vốn từ khu vực tư nhân.

TP.HCM hiện là một trong hai địa điểm đặt Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam theo mô hình “một trung tâm, hai điểm đến”. Trong kỳ đánh giá mới nhất, thành phố tăng 17 bậc, lên vị trí thứ 67 trong bảng xếp hạng trung tâm tài chính toàn cầu.

Cuối năm 2025, HĐND TP.HCM đã thông qua việc thành lập Khu thương mại tự do Cái Mép Hạ với quy mô khoảng 3.800 ha, đồng thời định hướng nghiên cứu mở rộng các phân khu tại Cần Giờ, An Bình và Bàu Bàng trong tương lai.

Để biến lợi thế thành dòng vốn thực tế, ông Vedwa khuyến nghị thành phố xác định 3-4 nhà đầu tư hoặc định chế toàn cầu mục tiêu, đồng thời chủ động kết nối với 10-20 ngân hàng quốc tế, quỹ đầu tư và công ty quản lý tài sản lớn để giới thiệu cơ hội đầu tư.

TP.HCM cũng cần xây dựng danh mục dự án đủ điều kiện huy động vốn trong các lĩnh vực hạ tầng, logistics và cảng biển, ưu tiên những dự án có khả năng thu hút nguồn lực tư nhân. Song song đó là hoàn thiện khung pháp lý, chính sách thuế, dịch vụ lưu ký và quy trình tiếp nhận nhà đầu tư trên nền tảng số.

Thể chế và pháp lý quyết định sức hút của trung tâm tài chính

Ở góc độ pháp lý, ông Nguyễn Duy Hiếu, Trưởng khối pháp lý EY Law Vietnam, cho rằng thành công của một trung tâm tài chính không chỉ phụ thuộc vào nguồn vốn và công nghệ mà còn nằm ở chất lượng thể chế.

Theo ông, nhà đầu tư nước ngoài đặc biệt quan tâm đến chi phí rủi ro pháp lý và khả năng dự đoán kết quả khi xảy ra tranh chấp. Vì vậy, TP.HCM cần ưu tiên hoàn thiện quy định minh bạch, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), bảo vệ vốn đầu tư, giải quyết tranh chấp hiệu quả và tăng cường kết nối pháp lý quốc tế.

“Xây tòa nhà hay văn phòng rất dễ, lợi thế cạnh tranh cốt lõi của trung tâm tài chính nằm ở sự minh bạch, quy tắc cấp phép rõ ràng và cơ chế giám sát tương xứng”, ông Hiếu nhấn mạnh.

Về thu hút vốn, TP.HCM ghi nhận 17,8 tỷ USD vốn FDI trong 9 tháng đầu năm 2026, gấp 4,2 lần cùng kỳ năm trước. Trung tâm Tài chính quốc tế tại TP.HCM (VIFC-HCMC) cũng thúc đẩy hợp tác với Sở Giao dịch Chứng khoán London, hỗ trợ kết nối 325 triệu USD cho các dự án giáo dục và làm việc với TikTok về kế hoạch mở rộng hoạt động trong thương mại số, logistics và thanh toán số.

Ông Trần Trọng Tuyên, Phó giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM, nhận định những chuyển dịch vĩ mô của kinh tế toàn cầu đang làm thay đổi cấu trúc dòng vốn, phương thức quản trị và tiêu chuẩn cạnh tranh của các quốc gia, doanh nghiệp.

Theo ông Tuyên, TP.HCM đang xây dựng môi trường kinh doanh thuận lợi để công nghệ cao và nguồn vốn quốc tế có không gian thử nghiệm, kết nối và tạo ra giá trị kinh tế. Đây cũng là cơ sở để thành phố kết hợp phát triển tài chính, thương mại và đổi mới sáng tạo trong giai đoạn tới.