TS Mạc Quốc Anh tiết lộ nỗi lo của doanh nghiệp: Thủ tục kéo dài, hàng nằm kho 30 ngày, nguy cơ lỡ đơn hàng

Hàng nằm kho 30 ngày, doanh nghiệp có thể lỡ đơn hàng

Tại tọa đàm “Đẩy mạnh cắt giảm thủ tục hành chính, gỡ rào cản cho doanh nghiệp phát triển” diễn ra ngày 16/7, TS Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP Hà Nội (HANOISME), cho biết theo thông tin tổng hợp từ các thành viên HANOISME, trước năm 2010, doanh nghiệp có thể phải dành 25-28% thời gian làm việc trong ngày cho các thủ tục hành chính. Tỷ lệ này đã giảm dần nhờ ứng dụng công nghệ và chuyển đổi từ hồ sơ giấy sang thủ tục trực tuyến.

Những thay đổi như sử dụng hóa đơn điện tử, nộp tiền vào ngân sách nhà nước qua dịch vụ ngân hàng hay đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong lĩnh vực thuế, hải quan đã giúp hoạt động thực hiện thủ tục thuận tiện hơn.

Tuy nhiên, theo lãnh đạo HANOISME, cải cách vẫn cần tiếp tục đi vào những điểm nghẽn cụ thể đang ảnh hưởng đến hoạt động của doanh nghiệp.

Từ phản ánh của các hội viên, ba nhóm vướng mắc nổi bật hiện nay gồm thủ tục đất đai, đầu tư, xây dựng và phòng cháy, chữa cháy; hoàn thuế giá trị gia tăng; kiểm tra chuyên ngành. Đây đều là những lĩnh vực có thể tác động đến chi phí tuân thủ, dòng tiền và tiến độ sản xuất, giao hàng.

Đáng chú ý, ông dẫn ví dụ về một doanh nghiệp nhập khẩu thép. Để kiểm tra, đánh giá chất lượng, doanh nghiệp có trường hợp phải cắt một đoạn thép đưa đi kiểm nghiệm. Trong thời gian chờ kết quả, hàng hóa vẫn phải lưu kho, lưu bãi, thời gian có thể kéo dài khoảng 30 ngày.

“Trong thời gian chờ kiểm tra, hàng hóa vẫn phải lưu kho, lưu bãi, có thể kéo dài khoảng 30 ngày”, ông cho biết.

Vấn đề không chỉ nằm ở chi phí lưu kho, lưu bãi. Khi nguyên liệu đầu vào chưa được đưa vào sản xuất đúng kế hoạch, doanh nghiệp có nguy cơ không kịp hoàn thành đơn hàng, chậm giao hàng và ảnh hưởng đến cam kết với đối tác.

Với doanh nghiệp, một thủ tục kéo dài có thể tạo ra hệ quả dây chuyền: nguyên liệu chưa về kịp, kế hoạch sản xuất bị xáo trộn, thời hạn giao hàng bị đe dọa. Trong khi đó, các nghĩa vụ với khách hàng và đối tác vẫn phải được thực hiện theo cam kết.

Doanh nghiệp cần biết khi nào thủ tục được giải quyết

Một vấn đề khác được lãnh đạo HANOISME nhấn mạnh là sự thiếu chắc chắn trong quá trình thực hiện thủ tục hành chính. Theo ông, doanh nghiệp luôn phải tính toán khả năng sinh lời khi quyết định đầu tư vốn, nhưng những chi phí phát sinh do không biết chính xác khi nào thủ tục hoàn tất vẫn là nỗi trăn trở.

Trong thực tế, quyết định tuyển dụng lao động, vay vốn hay tiếp nhận đơn hàng mới đều gắn với thời điểm triển khai cụ thể. Nếu không xác định được thủ tục có hoàn thành kịp thời hay không, doanh nghiệp sẽ khó chủ động bố trí nguồn lực và xây dựng kế hoạch kinh doanh.

“Không biết khi nào các thủ tục hành chính mới được hoàn tất” là một trong những vấn đề khiến doanh nghiệp băn khoăn, theo ông.

Sự thiếu chắc chắn này khiến doanh nghiệp khó tính toán thời điểm đưa vốn vào hoạt động, tổ chức sản xuất hoặc mở rộng kinh doanh. Ngay cả khi đã có đơn hàng và nguồn lực, doanh nghiệp vẫn có thể gặp khó nếu các thủ tục liên quan chưa được giải quyết đúng thời điểm cần thiết.

Bởi vậy, yêu cầu đặt ra không chỉ là đơn giản hóa quy trình mà còn phải bảo đảm tính minh bạch, hợp lý và khả năng dự đoán trong quá trình giải quyết thủ tục. Doanh nghiệp cần biết mình phải thực hiện những nghĩa vụ gì, đáp ứng các điều kiện nào và khi nào có thể hoàn tất quy trình để chủ động triển khai công việc.

TS Mạc Quốc Anh đánh giá việc xây dựng nền hành chính minh bạch, hoàn thiện hệ thống pháp chế và pháp lý là những định hướng tích cực. Tuy nhiên, theo ông, điều cần được xem xét nghiêm túc là những cải cách đó có thực sự giúp doanh nghiệp tăng trưởng ổn định hay không.

Gỡ rào cản nhưng không hạ thấp tiêu chuẩn

Theo lãnh đạo HANOISME, doanh nghiệp không muốn hạ thấp các tiêu chuẩn vì điều này có thể ảnh hưởng đến khả năng đáp ứng yêu cầu của khách hàng, duy trì đơn hàng và tiếp cận thị trường. Tuy nhiên, khi phải đồng thời đáp ứng nhiều tiêu chuẩn và điều kiện kinh doanh, trong khi thủ tục hành chính còn kéo dài, doanh nghiệp sẽ chịu thêm áp lực về thời gian và nguồn lực.

Ông cho rằng đây là bài toán có hai mặt. Một mặt, doanh nghiệp phải tiếp tục nâng cao tiêu chuẩn, cải thiện năng lực cạnh tranh để đáp ứng yêu cầu của thị trường. Mặt khác, các vướng mắc về thủ tục hành chính, nguồn vốn và khả năng tiếp cận thị trường cũng cần được giải quyết.

Đối với những yêu cầu từ cơ quan quản lý nhà nước, TS Mạc Quốc Anh nhấn mạnh tính minh bạch và hợp lý. Theo ông, các quy định và yêu cầu quản lý cần rõ ràng, bảo đảm doanh nghiệp có thể hiểu và thực hiện đúng nghĩa vụ. Nếu yêu cầu thiếu hợp lý, những phản ứng trái chiều từ cộng đồng doanh nghiệp có thể phát sinh.

Ông nhấn mạnh, cải cách thủ tục hành chính không đồng nghĩa với việc hạ thấp tiêu chuẩn quản lý hay bỏ qua các yêu cầu về an toàn, môi trường và chất lượng. Vấn đề là phải tổ chức thực hiện các yêu cầu đó theo cách minh bạch, hợp lý, hạn chế những chi phí không cần thiết và không gây gián đoạn hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Với doanh nghiệp, một môi trường kinh doanh thuận lợi không chỉ được quyết định bởi mức chi phí phải bỏ ra mà còn bởi khả năng dự đoán và chủ động trong quá trình vận hành. Khi thời gian xử lý thủ tục khó xác định, vốn, nhân lực và cơ hội kinh doanh đều có thể bị ảnh hưởng.