TS. Phạm Viết Thuận: 4 tập đoàn lớn tính đầu tư vào Việt Nam nhưng rút lui sau khi hỏi về công suất điện lưới

Phát biểu tại hội thảo “Đầu tư phát triển hạ tầng đồng bộ - Động lực tăng trưởng kinh tế và mở rộng không gian phát triển TPHCM”, ngày 16/10, TS. Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện Kinh tế tài nguyên và Môi trường TPHCM, cho rằng muốn tạo đủ năng lực phát triển kinh tế, thành phố cần thay đổi cách tiếp cận đối với bài toán hạ tầng.

Theo ông, hạ tầng đồng bộ gồm khoảng 11 loại hạ tầng chính và 13 loại hạ tầng phụ. Tuy nhiên, trong quá trình thảo luận về phát triển đô thị, giao thông và quy hoạch thường được nhắc đến nhiều hơn, trong khi các cấu phần thiết yếu khác như điện, nước, thoát nước, khu dân cư, khu công nghiệp và logistics cũng cần được tính toán đồng thời.

4 tập đoàn lớn rút lui sau khi hỏi về công suất điện lưới

Nhấn mạnh vai trò của hạ tầng điện, TS. Phạm Viết Thuận cho biết: “Vừa rồi, có bốn tập đoàn lớn đặt vấn đề đầu tư vào Việt Nam nhưng khi hỏi về công suất điện lưới thì họ rút lui”.

Theo ông, câu chuyện này cho thấy hạ tầng không chỉ là điều kiện phục vụ sinh hoạt hay đáp ứng nhu cầu đi lại, mà còn liên quan trực tiếp đến khả năng thu hút đầu tư và năng lực phát triển sản xuất, kinh doanh.

Một địa phương có thể có quỹ đất, quy hoạch khu công nghiệp hoặc lợi thế kết nối giao thông, nhưng nếu năng lực cung cấp điện không đáp ứng yêu cầu của nhà đầu tư thì những lợi thế đó khó phát huy đầy đủ hiệu quả.

Vì vậy, theo TS. Thuận, khi đánh giá mức độ đồng bộ của hạ tầng, cần xác định rõ những loại hạ tầng nào có thể kết nối, hỗ trợ lẫn nhau, những loại nào còn thiếu hoặc chưa đáp ứng yêu cầu. Trên cơ sở đó, cơ quan quản lý mới có thể xác định đúng điểm nghẽn và lựa chọn giải pháp phù hợp.

Cách tiếp cận này cũng đặt ra yêu cầu không thể phát triển từng công trình riêng lẻ mà thiếu tính toán về năng lực đáp ứng của toàn bộ hệ thống. Đường sá, khu công nghiệp, logistics, điện và nước cần được xem xét trong mối quan hệ với nhau, thay vì đầu tư theo từng lĩnh vực tách biệt.

TPHCM cần tính lại bài toán chống ngập, không chỉ xây cống

Bên cạnh hạ tầng điện, TS. Phạm Viết Thuận cho rằng chống ngập là một trong những bài toán cần được giải quyết trên cơ sở dữ liệu và quy hoạch tổng thể.

Ông đề xuất TPHCM tổ chức đo vẽ, xác định bình đồ tại 159 điểm ngập để tính toán cao độ, xác định hướng dòng chảy và khả năng thoát nước của từng khu vực. Đây là cơ sở để lựa chọn phương án xây dựng hạ tầng phù hợp với điều kiện thực tế.

Đối với những điểm ngập lớn, khả năng thoát nước hạn chế, thành phố cần tính đến phương án xây dựng hồ sinh thái.

“Trước đây, chúng ta xây dựng công trình chủ yếu để chống ngập, nhưng chưa có tư duy đầy đủ về lưu trữ và thoát nước. Nếu không xây dựng được hồ sinh thái trên địa bàn TPHCM thì việc chống ngập sẽ rất khó”, ông Thuận nhận định.

Theo vị chuyên gia, việc xử lý ngập không thể chỉ dựa vào các công trình thoát nước đơn lẻ. Thành phố cần tính toán đồng bộ hệ thống kênh, cống thoát nước và hồ sinh thái, bảo đảm nước có nơi lưu trữ, có hướng thoát và phù hợp với cao độ của từng khu vực.

Đáng chú ý, ông đề xuất số hóa dữ liệu về hệ thống thoát nước và hồ sinh thái để phục vụ quá trình thiết kế, thẩm định hồ sơ công trình. Khi có dữ liệu đầy đủ, việc lập phương án đầu tư hạ tầng mới có cơ sở để xem xét khả năng kết nối và hiệu quả tổng thể.

Cách làm này cũng giúp hạn chế tình trạng đầu tư một công trình nhưng chưa xử lý được điểm nghẽn của cả khu vực do thiếu sự liên kết với các hạng mục hạ tầng khác.

Không thể chỉ mở đường mà bỏ qua trường học, bệnh viện và logistics

Theo TS. Phạm Viết Thuận, sau khi tính toán các cấu phần thiết yếu như điện, nước và thoát nước, TPHCM cần tiếp tục xem xét sự kết nối với hệ thống cầu đường, trường học, bệnh viện và logistics gắn với các khu công nghiệp.

Ông cũng đặt vấn đề liệu có nên tiếp tục bố trí bệnh viện, trường học trong khu vực trung tâm thành phố hay không. Đây là bài toán liên quan đến phân bố các công trình dịch vụ công cộng và tổ chức không gian đô thị, cần được xem xét trong tổng thể quy hoạch hạ tầng.

Thực tế, nếu các cơ sở y tế, giáo dục và hoạt động kinh tế tiếp tục tập trung tại những khu vực có hạ tầng chịu áp lực lớn, nhu cầu đi lại và sử dụng dịch vụ sẽ tiếp tục đặt thêm gánh nặng lên hệ thống giao thông cũng như các công trình kỹ thuật đô thị.

Vì vậy, theo ông Thuận, TPHCM cần xác định rõ những loại hạ tầng nào đang thiếu, những cấu phần nào chưa thể kết nối đồng bộ và đâu là điểm nghẽn cần ưu tiên xử lý.