Từ bỏ mức lương ổn định ở phố thị, chàng trai trẻ tìm thấy mỏ vàng từ loài cá bình dân mọc đầy ở các mặt hồ thủy lợi

Từ bỏ công việc sửa chữa ô tô với mức thu nhập gần 10 triệu đồng mỗi tháng, anh Hà Văn Toàn ở xã Xuân Du thuộc tỉnh Thanh Hóa quyết định rẽ ngang để tìm kiếm một con đường làm giàu khác. Thay vì bám trụ lại chốn phồn hoa, chàng trai sinh năm 1992 chọn cách quay về quê hương, đặt cược tiền bạc vào mô hình nuôi cá rô phi xuất khẩu. Quyết định này từng vấp phải sự hoài nghi bởi cá rô phi vốn được xem là loài thủy sản giá rẻ và rất phổ biến tại vùng nông thôn.

Đánh thức tiềm năng từ những mặt hồ thủy lợi

Vào khoảng tháng 10/2025, qua lời giới thiệu của một người quen, anh Toàn bắt đầu tiếp cận với mô hình nuôi cá rô phi đơn tính. Điểm khác biệt lớn nhất của dự án này là sản phẩm không bán trôi nổi ngoài chợ mà được quy hoạch bài bản để phục vụ xuất khẩu sang thị trường châu Âu. Nhận thấy đây là một cơ hội lớn, anh cùng một người bạn đồng hành đã lặn lội đi khảo sát thực tế tại nhiều địa phương để học hỏi kinh nghiệm.

Quá trình tìm hiểu thực địa giúp hai chàng trai trẻ nhận ra một nghịch lý ngay tại quê nhà. Rất nhiều hồ thủy lợi tại Thanh Hóa đang sở hữu nguồn nước sạch và không gian rộng lớn nhưng lại chưa được khai thác đúng mức. Không để lãng phí tài nguyên, họ mạnh dạn đứng ra thuê lại một mặt hồ rộng hơn 3 ha tại thôn 5, xã Xuân Du để bắt tay vào kiến thiết cơ ngơi.

Chỉ trong một thời gian ngắn, số tiền đầu tư hơn 250 triệu đồng đã được đổ xuống mặt nước để dọn dẹp, thiết lập hệ thống điện và thả 170.000 con giống. Đây là một con số không hề nhỏ đối với những thanh niên mới bước đầu khởi nghiệp, đòi hỏi sự tính toán vô cùng kỹ lưỡng để hạn chế tối đa rủi ro mất trắng.

Lời giải đầu ra và chuỗi liên kết nông nghiệp hiện đại

Khác với cách nuôi quảng canh phó mặc cho thị trường của nông dân truyền thống, anh Toàn chọn lối đi bền vững hơn là bắt tay với các doanh nghiệp lớn. Trang trại của anh ký kết hợp tác trực tiếp với một nhà máy chế biến thủy sản tại Thái Bình. Phía đối tác không chỉ cung cấp con giống, thức ăn mà còn trực tiếp chuyển giao quy trình kỹ thuật nghiêm ngặt nhằm đảm bảo con cá đạt tiêu chuẩn khắt khe của phương Tây.

Đổi lại, doanh nghiệp cam kết bao tiêu toàn bộ sản phẩm sau khi thu hoạch. Chính bản hợp đồng này là chiếc phao cứu sinh giúp người nuôi thoát khỏi điệp khúc được mùa mất giá thường thấy trong ngành nông nghiệp. Để tối ưu hóa chi phí vận hành, trang trại còn lắp đặt sáu hệ thống máy cho ăn tự động, giúp giảm thiểu đáng kể chi phí nhân công bám hồ mỗi ngày.

Theo anh Toàn chia sẻ, quy trình chăm sóc cá thực tế không quá phức tạp nhưng lại đòi hỏi tính kỷ luật cao. Người nuôi phải quan sát mặt nước thường xuyên để theo dõi biểu hiện của đàn cá, kịp thời phát hiện các dấu hiệu bất thường ngoài da như bệnh nấm để có phương án can thiệp sinh học nhanh chóng.

Sau năm tháng miệt mài chăm sóc, đàn cá hiện đã đạt trọng lượng tiêu chuẩn từ 600 đến 800 gram mỗi con. Với sản lượng dự kiến lên tới 100 tấn cá thương phẩm trong vụ đầu tiên và mức giá thu mua ổn định khoảng 30.000 đồng mỗi kg, tổng doanh thu của trang trại ước tính chạm ngưỡng 3 tỷ đồng. Trừ đi mọi chi phí vận hành, mức lợi nhuận thực tế thu về rơi vào khoảng 500 triệu đồng, một bệ phóng hoàn hảo để anh Toàn lên kế hoạch mở rộng quy mô sản xuất.

Dư địa tỷ đô từ loài cá bình dân

Sự thành công bước đầu của mô hình tại Thanh Hóa không phải là hiện tượng đơn lẻ mà phản ánh đúng bức tranh khởi sắc của toàn ngành thủy sản. Thống kê trong năm 2025 cho thấy, sản lượng cá rô phi của Việt Nam đã chạm mốc 420.000 tấn, ghi nhận mức tăng trưởng 33% so với năm trước đó. Hệ sinh thái phục vụ xuất khẩu cũng đang được hoàn thiện với năng lực sản xuất 1,4 tỷ con giống mỗi năm và mạng lưới 510 nhà máy chế biến đạt chuẩn quốc tế.

Sở dĩ cá rô phi ngày càng có chỗ đứng vững chắc trên bàn ăn của người tiêu dùng quốc tế là nhờ vào giá trị dinh dưỡng vượt trội ẩn sau vẻ ngoài bình dân. Dữ liệu phân tích từ Bộ Nông nghiệp Mỹ chỉ ra rằng, cứ 100 gram thịt cá rô phi nấu chín sẽ cung cấp cho cơ thể 26 gram protein, 128 kcal nhưng lại chứa chưa tới 2,7 gram chất béo. Đặc biệt, hàm lượng chất béo bão hòa trong loài cá này nằm ở ngưỡng cực kỳ thấp.

Đây được đánh giá là nguồn đạm nạc chất lượng cao, cung cấp chuỗi axit amin thiết yếu giúp tái tạo mô cơ và duy trì cảm giác no lâu. Giới y khoa thường xuyên đưa cá rô phi vào thực đơn của những người đang trong chế độ giảm cân, vận động viên thể thao hoặc người cao tuổi cần bồi bổ cơ thể nhưng phải kiểm soát chặt chẽ lượng mỡ máu. Việc dễ tiêu hóa hơn hẳn các loại thịt đỏ biến thứ thủy sản này thành một liều thuốc đại bổ tự nhiên, mở ra dư địa kinh tế khổng lồ cho những nông dân dám bứt phá khỏi vùng an toàn.