Tuần dương hạm hạt nhân lớn nhất thế giới hoàn tất thử nghiệm, sắp trở lại biên chế
Tuần dương hạm hạt nhân Đô đốc Nakhimov của Hải quân Nga đã hoàn tất các đợt thử nghiệm trên biển và đang tiến gần thời điểm trở lại biên chế. Đây được xem là một trong những cột mốc quan trọng nhất của chương trình hiện đại hóa tàu mặt nước Nga thời hậu Xô viết.
Đô đốc Nakhimov thuộc lớp Kirov, dài khoảng 251m và có lượng giãn nước đầy tải khoảng 28.000 tấn. Với kích thước này, đây vẫn là một trong những tàu chiến mặt nước lớn nhất thế giới.
Con tàu được đưa trở lại mặt nước vào ngày 25/7/2025, trước khi lần đầu tiên sau 28 năm tự hành ra biển vào tháng 8 cùng năm. Tới ngày 1/6/2026, tàu bước vào giai đoạn cuối của chương trình thử nghiệm, và tới cuối tháng 7 tiếp tục được xác nhận đã trở về cảng Severodvinsk sau một đợt kiểm tra trên biển.
Tổng tư lệnh Hải quân Nga, Đô đốc Alexander Moiseyev, cho biết Đô đốc Nakhimov đang hoàn tất những bài thử cuối cùng trước khi được nghiệm thu. Theo kế hoạch, con tàu sẽ trở lại hoạt động trước khi năm 2026 kết thúc.
Di sản lớn nhất còn lại từ thời Liên Xô
Đô đốc Nakhimov được chế tạo trong giai đoạn Liên Xô còn duy trì năng lực đóng các chiến hạm mặt nước cỡ lớn, phức tạp và có khả năng hoạt động xa bờ trong thời gian dài.
Các tàu lớp Kirov được thiết kế như những nền tảng tác chiến đa nhiệm với hệ thống động lực hạt nhân, hỏa lực tên lửa mạnh và khả năng hoạt động độc lập trên đại dương.
Mỗi tàu sử dụng hai lò phản ứng hạt nhân nước áp lực KN-3, cung cấp hơi nước cho các turbine với tổng công suất khoảng 140.000 mã lực. Nhờ đó, con tàu có thể đạt tốc độ tối đa khoảng 32 hải lý/giờ, con số đáng chú ý đối với một chiến hạm có lượng giãn nước gần 30.000 tấn.
Thiết kế của lớp Kirov cũng cho phép tàu hoạt động dài ngày trên biển, đồng thời tiếp nhận tối đa ba trực thăng hạng nặng để phục vụ nhiệm vụ trinh sát, chống ngầm và tiếp tế.
Hỏa lực được nâng cấp mạnh
Sau hiện đại hóa, Đô đốc Nakhimov được kỳ vọng trở thành một trong những tàu mặt nước có năng lực phòng không và tấn công tên lửa mạnh nhất của Hải quân Nga.
Theo các thông tin được công bố, tàu có thể mang tới 96 tên lửa phòng không tầm xa, tương đương quy mô của nhiều đơn vị phòng không trên bộ.
Ngoài ra, tàu được trang bị 80 ô phóng thẳng đứng dành cho các loại tên lửa hành trình và tên lửa chống hạm hiện đại, trong đó có tên lửa siêu vượt âm Zircon.
Việc kết hợp hệ thống phòng không tầm xa với số lượng lớn tên lửa tấn công cho phép Đô đốc Nakhimov vừa đóng vai trò trung tâm phòng thủ của một nhóm tác chiến, vừa có khả năng thực hiện các đòn tấn công tầm xa.
Hơn 10 năm cho một cuộc “tái thiết”
Quá trình hiện đại hóa Đô đốc Nakhimov bắt đầu từ các hợp đồng được ký năm 2013, nhưng nhanh chóng vượt xa phạm vi của một chương trình sửa chữa thông thường.
Phần lớn hệ thống chiến đấu, cảm biến, thiết bị điện tử, mạng lưới cáp, máy móc và nhiều cấu phần quan trọng bên trong tàu đã phải được thay mới hoặc tái thiết.
Kế hoạch ban đầu từng hướng tới việc hoàn thành vào khoảng năm 2018, nhưng tiến độ liên tục bị kéo dài. Phải tới giai đoạn 2025-2026, con tàu mới bước vào các đợt thử nghiệm trên biển cuối cùng.
Chi phí của chương trình cũng được cho là tăng mạnh so với dự kiến ban đầu, phản ánh độ phức tạp của việc nâng cấp một nền tảng chiến đấu được thiết kế từ thời Liên Xô nhưng phải tích hợp các hệ thống vũ khí và điện tử hiện đại.
Quy mô, thời gian và nguồn lực cần thiết cho dự án cũng là một trong những lý do khiến Nga từ bỏ kế hoạch hiện đại hóa tuần dương hạm lớp Kirov còn lại là Pyotr Velikiy theo cấu hình tương tự.
Vì vậy, việc Đô đốc Nakhimov chuẩn bị trở lại biên chế không chỉ đánh dấu sự hồi sinh của một trong những chiến hạm lớn nhất còn sót lại từ thời Liên Xô.
