'Tuyệt chiêu' giúp giá cà phê Việt Nam tăng gấp 3 lần mà ít ai ngờ tới
Ngành cà phê Việt Nam còn nhiều dư địa tăng giá trị xuất khẩu nhờ chế biến sâu, chuyển đổi xanh, xây dựng thương hiệu và phát triển bền vững.
Bên cạnh việc duy trì vị thế là một trong những quốc gia xuất khẩu Robusta hàng đầu thế giới, ngành cà phê Việt Nam được đánh giá còn nhiều dư địa để gia tăng giá trị xuất khẩu thông qua chế biến sâu, phát triển bền vững và mở rộng hợp tác quốc tế.
Theo Báo Điện tử Chính phủ, ông Daan Wensing, Tổng Giám đốc điều hành Tổ chức IDH (Hà Lan) cho biết, việc Việt Nam hợp tác với Uganda trong phát triển ngành cà phê là mô hình hợp tác mới giữa hai quốc gia sản xuất Robusta lớn của thế giới. Thay vì cạnh tranh về giá, sự liên kết này giúp nâng cao vị thế đàm phán trên thị trường quốc tế, đồng thời tạo điều kiện để các nước sản xuất chủ động hơn trong việc xây dựng các tiêu chuẩn phát triển bền vững.
Một trong những dư địa lớn nhất để nâng kim ngạch xuất khẩu là tăng tỷ lệ chế biến sâu. Hiện cà phê chế biến sâu của Việt Nam mới chiếm khoảng 15-20% sản lượng, thấp hơn nhiều so với mức khoảng 45% của Brazil.
Ông Lê Đức Huy, Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty Simexco Đắk Lắk, cho rằng tập trung vào chế biến sâu và xây dựng thương hiệu sẽ tạo ra giá trị gia tăng lớn hơn cho ngành. Theo ông, Việt Nam cần hướng tới trở thành "điểm đến của Robusta thế giới", với Đắk Lắk giữ vai trò trung tâm.
Thực tế từ Simexco cho thấy, phát triển cà phê đặc sản và đầu tư công nghệ sau thu hoạch có thể giúp giá trị cà phê nhân xanh tăng gấp hai đến ba lần. Đồng quan điểm, ông Daan Wensing khuyến nghị doanh nghiệp Việt Nam cần tập trung gia tăng giá trị nội địa, phát triển các sản phẩm chế biến có hàm lượng công nghệ cao để giữ lại nhiều lợi nhuận hơn trong chuỗi giá trị.
Trong bối cảnh các thị trường lớn như EU và Mỹ ngày càng siết chặt các tiêu chuẩn về chống mất rừng, giảm phát thải và phát triển bền vững, các chuyên gia nhận định đây không chỉ là thách thức mà còn là cơ hội để nâng cao năng lực cạnh tranh của cà phê Việt Nam.
Theo ông Lê Đức Huy, việc chủ động đáp ứng các tiêu chuẩn xanh đã giúp cà phê Việt Nam tạo dựng niềm tin với các nhà rang xay quốc tế, từ đó mở rộng cơ hội tham gia các chuỗi cung ứng dài hạn. Xa hơn, ngành cà phê có thể hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2035 và khai thác thêm nguồn thu từ thị trường tín chỉ carbon.
Ông Daan Wensing cho rằng xu hướng tiêu dùng toàn cầu đang chuyển mạnh sang các sản phẩm không gây mất rừng, bảo đảm thu nhập cho nông dân và thân thiện với môi trường. Nếu kết hợp hiệu quả sản xuất với các cam kết phát triển bền vững, Việt Nam có thể củng cố vị thế là một trong những trung tâm cung ứng cà phê hàng đầu thế giới.
Theo các chuyên gia, nền tảng cho sự phát triển bền vững của ngành vẫn là người nông dân. Thông qua các chương trình liên kết sản xuất và canh tác thích ứng với biến đổi khí hậu, nhiều mô hình đã giúp giảm 20-30% chi phí đầu vào, tăng năng suất 10-15% và nâng tổng thu nhập của nông hộ lên tới 40%, qua đó tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu trong dài hạn.
